Tạp chí điện tử Thức ăn chăn nuôi Việt Nam

Hà Nội 22°C /57%

Tạp chí điện tử Thức ăn chăn nuôi Việt Nam
16/11/2026 16:14 (GMT +7)

Chăn nuôi theo chuỗi liên kết: "Chìa khóa" giảm rủi ro, nâng tầm giá trị sản xuất nông nghiệp

TACN - Phát triển chăn nuôi theo chuỗi liên kết giúp nông dân giảm rủi ro, kiểm soát dịch bệnh, ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong bối cảnh thị trường nông sản biến động khôn lường, chi phí đầu vào neo cao và áp lực dịch bệnh tiềm ẩn muôn vàn rủi ro, phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, tự phát đang bộc lộ rõ sự mong manh. Thực tiễn sản xuất tại nhiều vùng miền trên cả nước cho thấy, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết – khép kín từ con giống, thức ăn, quy trình kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm – không chỉ giúp người nông dân thoát khỏi vòng luẩn quẩn "được mùa mất giá" mà còn mở ra con đường phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại, an toàn và bền vững.

Ông Hoàng Văn Oanh, phường An Tường (Tuyên Quang) đang duy trì 5 trang trại chăn nuôi trâu, bò với tổng diện tích hơn 30 ha, nuôi dưỡng hàng nghìn con trâu, bò thịt và giống.

Lâu nay, "điểm nghẽn" lớn nhất kìm hãm hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi Việt Nam chính là sự đứt gãy giữa khâu sản xuất và thị trường tiêu thụ. Phần lớn các hộ chăn nuôi sau khi xuất chuồng đều phải qua nhiều tầng nấc trung gian, dẫn đến tình trạng bị ép giá khi nguồn cung dồi dào, hoặc lao đao gánh chịu thua lỗ mỗi khi giá thức ăn chăn nuôi leo thang. Để hóa giải bài toán căn cơ này, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị đã được khẳng định là xu thế tất yếu khách quan, giúp phân chia hài hòa lợi ích và giảm thiểu tối đa rủi ro cho cả người chăn nuôi lẫn doanh nghiệp.

Câu chuyện thành công của ông Hoàng Văn Oanh (sinh năm 1971, tại phường An Tường, tỉnh Tuyên Quang) – người vừa vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” – là minh chứng sinh động cho tư duy làm kinh tế nông nghiệp thời kỳ hội nhập. Trưởng thành từ nghề buôn trâu, bò, năm 2017, ông Oanh quyết định thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành với hoài bão xây dựng một chuỗi giá trị khép kín, bảo đảm người nông dân có con giống tốt, đầu ra ổn định, đồng thời người tiêu dùng được thụ hưởng những sản phẩm thịt sạch, an toàn.

Những năm đầu đi vào hoạt động, hợp tác xã đầu tư hệ thống chuồng trại quy mô lớn với hơn 2.500 con trâu, bò, đồng thời liên kết trực tiếp với bà con trong và ngoài tỉnh để cung ứng con giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Tuy nhiên, chặng đường phát triển không phải lúc nào cũng trải hoa hồng. Thời điểm dịch Covid-19 bùng phát khiến thị trường xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc đình trệ, hợp tác xã từng đối mặt với áp lực lớn, buộc phải bán tháo trong nước và chịu thiệt hại không nhỏ. Từ "cú sốc" thị trường đó, ông Oanh nhận ra bài học xương máu: làm nông nghiệp tuyệt đối không thể phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.

Từ tư duy đổi mới, hợp tác xã đã tái cơ cấu toàn diện, chuyển hướng sang xây dựng chuỗi liên kết nội địa và đẩy mạnh chế biến sâu. Hiện nay, đơn vị đang duy trì 5 trang trại chăn nuôi trâu, bò với tổng diện tích hơn 30 ha, nuôi dưỡng hàng nghìn con trâu, bò thịt và giống. Để chủ động nguồn nguyên liệu thức ăn thô xanh, hợp tác xã liên kết trồng 100 ha ngô sinh khối, đồng thời thu mua khoảng 70.000 tấn phụ phẩm nông nghiệp mỗi năm từ người dân địa phương. Sức lan tỏa của mô hình còn vươn xa khi hợp tác xã liên kết chặt chẽ với khoảng 3.000 hộ dân thông qua 12 tổ hợp tác và 10 hợp tác xã thành viên, duy trì ổn định tổng đàn khoảng 5.000 con trâu, bò theo tiêu chuẩn VietGAP.

Không dừng lại ở khâu chăn nuôi thô, ông Oanh đã mạnh dạn bắt tay với 3 cơ sở chế biến thực phẩm để đưa ra thị trường các dòng sản phẩm tinh chế đạt chuẩn. Nhờ kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu lựa chọn con giống, quản lý thức ăn đến quy trình giết mổ, chế biến và đóng gói, đến nay hợp tác xã đã có 6 sản phẩm chế biến từ trâu, bò đạt chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao. Bên cạnh đó, hợp tác xã còn làm điểm tựa an sinh xã hội khi đều đặn cung cấp hàng nghìn con giống chất lượng, phối hợp cùng các tổ chức hội đoàn thể trao sinh kế cho người khuyết tật, hộ nghèo tại địa phương, góp phần nhân rộng mô hình kinh tế tuần hoàn, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 100 lao động dân tộc thiểu số với mức lợi nhuận hàng năm vượt mốc 5 tỷ đồng.

Nhiều trang trại chăn nuôi gà liên kết theo chuỗi trên địa bàn Thủ đô Hà Nội được xây dựng theo tiêu chuẩn hiện đại.

Bên cạnh mô hình đại gia súc tại vùng cao, sức bật của phương thức chăn nuôi gia công công nghệ cao tại các tỉnh miền Trung cũng khẳng định ưu thế vượt trội của chuỗi liên kết. Tiêu biểu như mô hình nuôi gà gia công của ông Nguyễn Hùng Lâm tại thôn Đốc Kỉnh, xã Cam Lộ (tỉnh Quảng Trị). Sau khi nghỉ hưu, năm 2024, ông Lâm đầu tư gần 2,8 tỷ đồng xây dựng hạ tầng chuồng trại khép kín trên diện tích 0,3 ha, hợp tác liên kết toàn diện với Công ty TNHH Japfa Comfeed Việt Nam.

Bên trong trang trại, hệ thống giàn làm mát, quạt thông gió tự động duy trì nền nhiệt ổn định ở mức 27°C bất chấp cái nắng oi ả của miền Trung; hệ thống máng ăn, uống cảm biến cùng lớp đệm lót sinh học bằng vỏ trấu trộn men vi sinh dày 10 cm giúp chuồng trại luôn khô ráo, khử mùi hiệu quả và ngăn ngừa dịch bệnh tuyệt đối. Với quy mô 16.000 con gà mỗi lứa, quy trình chăm sóc hoàn toàn do doanh nghiệp bao tiêu từ con giống, thức ăn, thú y đến kỹ thuật và đầu ra sản phẩm. Nhờ tuân thủ ngặt nghèo các tiêu chuẩn an toàn sinh học, mỗi năm xuất bán 3 lứa với mức tiền công chăm sóc 6.500 đồng/kg, trừ chi phí, ông Lâm thu về khoản lãi ròng từ 200 đến 250 triệu đồng mỗi lứa.

Tại khu vực Thủ đô, tư duy phát triển chăn nuôi gắn với liên kết tiêu thụ cũng được triển khai bài bản thông qua vai trò "bà đỡ" của hệ thống khuyến nông. Trong năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã lựa chọn 27 hộ dân tại 5 xã trọng điểm (Phúc Sơn, Trần Phú, Vật Lại, Phúc Thọ, Kiều Phú) triển khai mô hình nuôi gà Mía lai thương phẩm an toàn sinh học với quy mô 76.000 con. Các hộ tham gia được hỗ trợ 50% chi phí con giống, thức ăn, chế phẩm sinh học và được cán bộ kỹ thuật đồng hành "cầm tay chỉ việc".

Kết quả nghiệm thu thực tế vào cuối tháng 10/2026 cho thấy hiệu quả vượt trội: đàn gà sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ sống đạt 96%, không phát sinh dịch bệnh; trọng lượng đạt 1,7–1,8 kg/con với mẫu mã đẹp, mang lại lợi nhuận cao hơn 10–15% so với phương thức chăn nuôi truyền thống. Đánh giá về mô hình này, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Hoàng Kim Vũ nhấn mạnh, thành công lớn nhất không chỉ nằm ở con số lợi nhuận mà là sự chuyển biến nhận thức sâu sắc của người dân trong việc ứng dụng chế phẩm sinh học bảo vệ môi trường, kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Từ thực tiễn sinh động tại các địa phương từ miền núi phía Bắc, miền Trung đến Thủ đô Hà Nội có thể khẳng định, chăn nuôi theo chuỗi liên kết chính là lời giải căn cơ nhất cho bài toán phát triển nông nghiệp bền vững. Khi mỗi mắt xích trong chuỗi giá trị – từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến người nông dân đều vận hành đồng bộ, trách nhiệm và minh bạch, người sản xuất sẽ làm chủ được sinh kế của mình, cung ứng nguồn thực phẩm sạch cho xã hội và nâng tầm sức cạnh tranh cho ngành chăn nuôi nước nhà trên trường quốc tế.

Minh Quân