Trong tiến trình đổi mới hạ tầng quản lý công và thực hiện chuyển đổi số quốc gia, ngành nông nghiệp đang từng bước thay đổi phương thức vận hành truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số. Là một trong ba địa phương trên cả nước được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lựa chọn thực hiện thí điểm kê khai hoạt động chăn nuôi, cấp mã định danh cơ sở trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y, tỉnh Hà Tĩnh đang dồn sức rà soát, cập nhật, từng bước đặt những viên gạch đầu tiên để xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp đồng bộ và chuẩn hóa.
Đây không đơn thuần là một nhiệm vụ hành chính thuần túy, mà là bước chuyển mình mang tính chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho công tác quản lý đàn, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao giá trị thương phẩm cho nông sản địa phương trong bối cảnh hội nhập.
Hà Tĩnh tập trung kê khai, cấp mã định danh trang trại chăn nuôi quy mô lớn và vừa.
Triển khai Kế hoạch số 695/KH-UBND ngày 4/10/2026 của UBND tỉnh Hà Tĩnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã khẩn trương tổ chức các hội nghị tập huấn, chuyển giao quy trình kỹ thuật kê khai và cấp mã định danh trên cổng thông tin chuyên ngành (csdlchannuoi.mae.gov.vn). Tính đến nay, 100% cán bộ đầu mối tại 69/69 xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã được tập huấn chuyên sâu và cấp tài khoản vận hành. Bước đầu, hệ thống đã ghi nhận 188 cơ sở chăn nuôi thuộc 48 xã, phường hoàn thành việc nhập dữ liệu.
Tại xã Trường Lưu – địa phương có tổng đàn gia súc, gia cầm tương đối lớn với khoảng 1.100 con trâu bò, 35.000 con lợn và hơn 200.000 con gia cầm không khí triển khai rà soát diễn ra hết sức khẩn trương. Chính quyền xã xác định việc số hóa phải bắt đầu từ những "đầu tàu" là các trang trại quy mô lớn để tạo hiệu ứng lan tỏa.
Anh Trần Văn Huỳnh (thôn Thường Nga), chủ trang trại gia cầm với quy mô 25.000 con gà chia sẻ: “Ban đầu khi nghe đến khái niệm mã định danh hay kê khai số, tôi cũng e ngại thủ tục phức tạp. Tuy nhiên, khi được cán bộ chuyên môn xã trực tiếp xuống hướng dẫn, tôi thấy các thao tác trên điện thoại và máy tính khá dễ dàng. Khi thông tin cơ sở được niêm yết trên hệ thống quốc gia, chúng tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều về tính pháp lý cũng như cơ hội kết nối tiêu thụ sản phẩm sau này.”
Không chỉ dừng lại ở việc người dân tự kê khai, công tác kiểm tra, đối chiếu thông tin để bảo đảm tính chính xác của dữ liệu được chính quyền cơ sở đặc biệt coi trọng. Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, cán bộ Phòng Kinh tế UBND xã Trường Lưu cho biết: “Địa phương chủ động phân loại các cơ sở theo từng thôn, từng nhóm vật nuôi. Với các trang trại lớn, chúng tôi hỗ trợ kê khai ngay; đồng thời tiếp tục rà soát danh sách các hộ quy nhỏ để triển khai cuốn chiếu, quyết tâm bảo đảm cả về tiến độ lẫn chất lượng thông tin.”
Tương tự, tại xã Thiên Cầm, các chủ trang trại cũng đã chủ động tiếp cận dòng chảy công nghệ. Ông Trần Nghệ Tĩnh, người sở hữu trang trại lợn gần 1.000 con, khẳng định: “Định danh cơ sở giúp chúng tôi dễ dàng quản lý tổng đàn qua từng giai đoạn, đồng thời phối hợp tốt hơn với cơ quan thú y trong việc tiêm phòng, kiểm soát dịch bệnh. Khi dịch bệnh được chặn đứng từ sớm, rủi ro cho người chăn nuôi sẽ giảm đi đáng kể.”
Cán bộ chuyên môn xã Trường Lưu hỗ trợ người chăn nuôi kê khai thông tin trên hệ thống.
Nhìn thẳng vào thách thức: Khối lượng công việc lớn, nguồn lực cần tập trung
Bên cạnh những tín hiệu tích cực bước đầu, nhìn một cách khách quan, lộ trình phủ sóng mã định danh chăn nuôi tại Hà Tĩnh vẫn đang đối mặt với không ít lực cản. Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện có gần 20.000 hộ nuôi lợn, hơn 10.000 hộ nuôi hươu sao cùng hàng chục nghìn hộ chăn nuôi gia cầm, trâu bò rải rác. Mật độ chăn nuôi nhỏ lẻ, chăn nuôi nông hộ còn chiếm tỷ lệ cao và phân bố trên địa bàn rộng lớn.
Đáng chú ý, hiện vẫn còn 21/69 xã, phường chưa phát sinh dữ liệu kê khai trên hệ thống. Việc thay đổi thói quen của hàng nghìn hộ dân từ chăn nuôi tự phát sang quản lý có địa chỉ, có đăng ký mã số là một bài toán không hề dễ dàng, đòi hỏi sự kiên trì và vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cơ sở.
Đứng trước mục tiêu lớn, tỉnh Hà Tĩnh đã đề ra lộ trình phân kỳ rõ ràng cho giai đoạn 2026–2027, cụ thể:
Năm 2026: Hoàn thành cấp mã định danh cho 100% trang trại quy mô lớn; 70% trang trại quy mô vừa; 60% trang trại quy mô nhỏ và các hộ nuôi lợn, hươu sao thuộc diện bắt buộc; tối thiểu 50% nông hộ nhỏ lẻ. Riêng đối với đàn chó, mèo, trước mắt tập trung đối soát dữ liệu quản lý và tiêm phòng dại, chưa giao chỉ tiêu cấp mã riêng.
Đến 30/6/2027: Hoàn thành toàn bộ công tác kê khai và cấp mã định danh cho tất cả các đối tượng chăn nuôi thuộc diện quy định trên phạm vi toàn tỉnh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên mà không rơi vào căn bệnh thành tích, việc nâng cao chất lượng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" là yêu cầu tiên quyết.
Đánh giá về quá trình thực hiện tại địa phương, ông Lê Đình Huệ – Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng miền Trung (Cục Chăn nuôi và Thú y) nhấn mạnh: “Muốn dữ liệu chăn nuôi phát huy được giá trị thực tế, đội ngũ cán bộ cơ sở không chỉ thành thạo thao tác kỹ thuật số mà phải nắm chắc nghiệp vụ chăn nuôi, thú y. Dữ liệu kê khai phải phản ánh đúng thực trạng sản xuất, có như vậy mới phục vụ hiệu quả cho công tác dự báo thị trường, quy hoạch vùng nuôi và ứng phó với dịch bệnh khẩn cấp.”
Về phía địa phương, giải pháp cốt lõi được xác định là huy động tổng lực sức mạnh từ tổ chức cơ sở đảng, chính quyền xã cho đến các ban ngành đoàn thể tại thôn, tổ dân phố.
Ông Phan Quý Dương – Trưởng phòng Chăn nuôi, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh) chia sẻ: “Sở sẽ tiếp tục đôn đốc UBND các xã, phường trực tiếp chỉ đạo, giao bộ phận nông nghiệp làm đầu mối phân công cán bộ phụ trách từng cụm dân cư, từng nhóm vật nuôi. Lực lượng tại thôn, tổ dân phố sẽ là cánh tay nối dài 'đi từng ngõ, gõ từng nhà' để tuyên truyền và hướng dẫn người dân kê khai. Quy trình sẽ đi từ dễ đến khó: ưu tiên làm xong các trang trại lớn, sau đó nhân rộng ra quy mô vừa, nhỏ và hộ gia đình, bảo đảm phát sinh vướng mắc ở đâu thì xử lý dứt điểm ở đó.”
Việc cấp mã định danh cơ sở chăn nuôi tại Hà Tĩnh không chỉ đơn thuần là gắn cho mỗi trang trại một dãy số quản lý, mà xa hơn, đó chính là "tấm thẻ căn cước" giúp sản phẩm chăn nuôi địa phương đủ điều kiện truy xuất nguồn gốc, tự tin bước vào chuỗi cung ứng hiện đại và chinh phục các thị trường khắt khe.
Nỗ lực số hóa từ những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ đến các trang trại quy mô lớn ở Hà Tĩnh hôm nay chính là minh chứng sinh động cho tư duy quản trị nông nghiệp hiện đại: lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy người dân làm chủ thể. Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành chuyên môn cùng sự đồng thuận của người dân, Hà Tĩnh kỳ vọng sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thí điểm, đóng góp bài học kinh nghiệm quý báu để Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhân rộng mô hình Cơ sở dữ liệu quốc gia trên phạm vi cả nước.
