Không phải là thức uống có khả năng phòng hay điều trị mọi bệnh thường gặp khi giao mùa, nhưng chanh, gừng và mật ong đều có những giá trị dinh dưỡng riêng. Khi kết hợp với nước ấm, đây cũng là một lựa chọn dễ uống, đặc biệt trong những ngày thời tiết thay đổi.
Bổ sung nước cho cơ thể
Sau một đêm ngủ, cơ thể đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp chất lỏng. Một cốc nước vào buổi sáng giúp bổ sung lượng nước cần thiết và hỗ trợ duy trì trạng thái đủ nước.
Với nước chanh gừng mật ong, chanh và gừng tạo mùi vị, còn mật ong bổ sung đường và năng lượng. Lượng vitamin C nhận được phụ thuộc vào lượng chanh sử dụng.
Nhu cầu bổ sung nước càng đáng chú ý khi cơ thể bị sốt, đổ nhiều mồ hôi hoặc gặp các triệu chứng hô hấp khiến lượng dịch mất đi tăng lên.
Chanh bổ sung vitamin C
Chanh là nguồn cung cấp vitamin C, một vi chất tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể.
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), vitamin C có vai trò trong quá trình tổng hợp collagen, hoạt động chống oxy hóa, chức năng miễn dịch và hỗ trợ hấp thu sắt không heme từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
Thêm nước cốt chanh vào nước ấm có thể góp phần bổ sung vitamin C cho khẩu phần hằng ngày. Tuy nhiên, lượng vitamin C trong mỗi cốc phụ thuộc vào lượng chanh sử dụng và không nên xem một cốc nước chanh là nguồn cung cấp duy nhất.
Để đáp ứng nhu cầu vitamin C, chế độ ăn vẫn nên đa dạng với các loại rau, quả và thực phẩm giàu dưỡng chất khác.
Gừng cung cấp các hợp chất thực vật
Gừng tạo vị cay ấm và mùi thơm đặc trưng cho thức uống. Trong gừng có gingerol cùng nhiều hợp chất thực vật khác được nghiên cứu về các tác động sinh học.
Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy gừng có thể hỗ trợ giảm buồn nôn và nôn trong một số trường hợp. Tổng quan các tổng quan hệ thống và phân tích gộp công bố năm 2024 trên International Journal of Food Sciences and Nutrition cũng ghi nhận triển vọng của gừng trong kiểm soát buồn nôn và nôn, đặc biệt ở một số nhóm như người điều trị ung thư, người sau phẫu thuật và phụ nữ mang thai.
Như vậy, bên cạnh việc tạo hương vị, gừng còn mang lại giá trị riêng cho thức uống. Tuy nhiên, lượng gừng nên được điều chỉnh tùy khả năng dung nạp của mỗi người.
Mật ong có thể giúp làm dịu ho
Mật ong là thành phần được nhiều người lựa chọn khi bị ho hoặc khô rát họng.
Hướng dẫn của Viện Y tế và Chăm sóc sức khỏe quốc gia Anh (NICE) ghi nhận một số bằng chứng cho thấy mật ong có thể giúp giảm triệu chứng ho cấp ở trẻ trên 1 tuổi bị nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cũng cho thấy mật ong có thể giúp giảm tần suất và mức độ ho trong thời gian ngắn ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Khi pha với nước ấm, mật ong tạo thành thức uống dễ chịu đối với cổ họng, nhất là khi có cảm giác khô hoặc rát.
Tuy nhiên, không được sử dụng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum.
Pha nước chanh gừng mật ong thế nào?
Có thể sử dụng nước ấm, thêm vài lát gừng tươi, nước cốt chanh và một lượng nhỏ mật ong. Không cần sử dụng quá nhiều mật ong bởi thành phần này vẫn cung cấp đường và năng lượng.
Nên dùng nước ấm thay vì nước quá nóng để thức uống dễ uống và tránh gây khó chịu cho niêm mạc miệng, họng. Lượng chanh và gừng cũng nên điều chỉnh theo khả năng dung nạp, đặc biệt với người có dạ dày nhạy cảm.
Người cần kiểm soát đường huyết nên tính lượng đường từ mật ong vào tổng khẩu phần trong ngày.
Thức uống hỗ trợ, không thay thế điều trị
Nước chanh gừng mật ong có thể trở thành một lựa chọn đồ uống phù hợp trong những ngày giao mùa. Nước giúp bổ sung chất lỏng, chanh cung cấp vitamin C, gừng bổ sung các hợp chất thực vật và mật ong có thể hỗ trợ làm dịu ho trong một số trường hợp.
Tuy nhiên, những lợi ích này không đồng nghĩa thức uống có thể phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh đường hô hấp.
Duy trì chế độ ăn đa dạng, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý vẫn là nền tảng quan trọng. Khi ho hoặc các triệu chứng hô hấp kéo dài, diễn biến nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần được thăm khám thay vì chỉ dựa vào các thức uống tại nhà.
