Khi những cơn gió thu hanh hao nhường chỗ cho cái lạnh đầu đông, khi nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm bắt đầu kéo giãn, ngành chăn nuôi cả nước nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng lại bước vào một cuộc chiến cam go mới. Đó không phải là cuộc chiến với thiên tai, mà là cuộc chiến thầm lặng nhưng khốc liệt với những mầm bệnh vô hình, luôn chực chờ "bùng nổ" khi thời tiết giao mùa. Đây là thời điểm "vàng" cho virus, vi khuẩn phát triển và cũng là thời gian "đen" cho sức đề kháng của đàn gia súc, gia cầm. Bài toán phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ khối tài sản khổng lồ của hàng ngàn hộ dân và doanh nghiệp lúc này trở thành mệnh lệnh hàng đầu, đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt và khoa học hơn bao giờ hết.
Bà Linh chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi.
"Của bền tại người," câu tục ngữ xưa dường như đúng tuyệt đối với ngành chăn nuôi, nhất là khi phải đối mặt với thời tiết thất thường. Tại thôn Đoài, xã Phú Khê (Phú Thọ), chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Linh, một người phụ nữ với gương mặt sạm nắng và nụ cười bình yên bên đàn gà quy mô gần 1.000 con/lứa. Trong khi nhiều hộ chăn nuôi lo lắng, thấp thỏm mỗi khi thời tiết "trở trời," thì gia đình bà Linh nhiều năm qua vẫn cơ bản được bảo vệ an toàn trước dịch bệnh. Bí quyết của bà thật ra không có gì bí mật, nó chỉ nằm ở hai từ: "Chủ động."
"Vào thời điểm giao mùa, sức đề kháng của vật nuôi có thể suy giảm, khiến nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm tăng cao," bà Linh chia sẻ kinh nghiệm, đôi mắt theo dõi sát sao từng chuyển động của đàn gà. "Vì vậy, gia đình tôi chú trọng tiêm phòng vắc-xin đầy đủ theo đúng lịch. Cứ giao mùa là tôi phun khử trùng, tiêu độc toàn bộ môi trường chăn nuôi. Bên cạnh đó, tôi cũng bổ sung thêm dinh dưỡng và khoáng chất để tăng sức đề kháng cho đàn gà. Làm chăn nuôi, không thể phó mặc cho may rủi." Câu chuyện của bà Linh là minh chứng sống động nhất cho thấy niềm tin chăn nuôi an toàn chỉ có thể được xây dựng vững chắc từ sự chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
Sự chủ động của từng hộ dân là quan trọng, nhưng khi nhìn vào tổng quan ngành chăn nuôi tỉnh Phú Thọ, bài toán phòng, chống dịch bệnh trở nên phức tạp và quy mô hơn nhiều. Hiện nay, tỉnh Phú Thọ đang sở hữu tổng đàn vật nuôi với gần 381 nghìn con trâu, bò; hơn 1,81 triệu con lợn và đàn gia cầm với hơn 38,5 triệu con. Toàn tỉnh có khoảng 5.300 trang trại chăn nuôi, trong đó có hơn 100 trang trại quy mô lớn, 800 trang trại quy mô vừa và trên 4.000 trang trại quy mô nhỏ.
Quy mô chăn nuôi lớn đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp giám sát, phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh, nhất là trong điều kiện thời tiết chuyển mùa. Một trang trại lớn bị nhiễm bệnh có thể trở thành một ổ dịch khổng lồ, đe dọa không chỉ tài sản của doanh nghiệp mà còn cả sinh kế của các hộ chăn nuôi lân cận. Do đó, quy mô lớn đặt ra trách nhiệm lớn trong việc thực hiện nghiêm ngặt các quy trình chăn nuôi an toàn sinh học và phòng, chống dịch bệnh.
"Cuộc chiến" với mầm bệnh vô hình
Thời điểm giao mùa thu – đông thực sự khắc nghiệt đối với sức khỏe của đàn gia súc, gia cầm. Nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường là những yếu tố bất lợi, làm suy yếu hàng rào phòng thủ tự nhiên của cơ thể vật nuôi, đồng thời tạo điều kiện lý tưởng cho các loại mầm bệnh nguy hiểm như cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng phát triển, lây lan.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Phú Thọ Lê Thị Hà cho biết, thời điểm chuyển mùa làm gia tăng nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh trên đàn vật nuôi, nhất là các bệnh nguy hiểm. "Do đó, các cơ sở, hộ chăn nuôi cần thực hiện nghiêm quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, tái đàn và phòng, chống dịch bệnh; chủ động theo dõi tình hình dịch bệnh để có biện pháp xử lý phù hợp."
Trước tình hình đó, các địa phương trong tỉnh Phú Thọ đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Công tác đẩy mạnh tiêm phòng vắc-xin, vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại và môi trường chăn nuôi được xem là giải pháp cốt lõi. Đồng thời, việc theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và xử lý kịp thời các nguy cơ dịch bệnh cũng được chú trọng đặc biệt. Gia cố chuồng trại, bảo đảm điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp với diễn biến thời tiết, giữ chuồng nuôi khô ráo, thông thoáng và hạn chế các yếu tố gây stress cho vật nuôi cũng là những công việc không thể bỏ qua.
Hướng tới sự an toàn và bền vững
Chủ động phòng, chống dịch bệnh trong thời điểm giao mùa không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi mà còn góp phần duy trì sản xuất ổn định, bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn cho thị trường trong những tháng cuối năm. Đây là nền tảng để phát triển ngành chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững.
Cùng với việc phòng, chống dịch bệnh, các hộ và cơ sở chăn nuôi cần theo dõi nhu cầu thị trường để chủ động kế hoạch tái đàn, tránh phát triển ồ ạt dẫn đến mất cân đối cung – cầu. Khuyến khích duy trì đàn giống bố mẹ nhằm chủ động nguồn con giống. Khi nhập giống, cần lựa chọn cơ sở cung cấp uy tín, bảo đảm đầy đủ giấy tờ kiểm dịch và thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi với chính quyền địa phương theo quy định.
Đặc biệt, đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng các loại vắc-xin theo kế hoạch, đúng đối tượng và hướng dẫn chuyên môn là giải pháp quan trọng nhằm tạo miễn dịch cho đàn vật nuôi, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Việc kết hợp tiêm phòng với vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại, kiểm soát nguồn con giống và thực hiện nghiêm quy trình an toàn sinh học sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng bệnh.
"Cuộc chiến" với mầm bệnh khi thời tiết giao mùa là một trận chiến trường kỳ, đòi hỏi sự kiên trì, chủ động và khoa học của từng người chăn nuôi và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chuyên môn. Chỉ có như vậy, ngành chăn nuôi mới có thể vượt qua những "khúc quanh" thời tiết, bảo vệ được khối tài sản khổng lồ và giữ vững niềm tin về một tương lai an toàn, bền vững.
