.jpg)
Hà Nội – siêu đô thị với hơn 8 triệu dân từ lâu đã là thị trường tiêu thụ thực phẩm khổng lồ và năng động bậc nhất cả nước. Tuy nhiên, đằng sau sự sầm uất của chuỗi cung ứng là một thách thức dai dẳng: bài toán an toàn vệ sinh thực phẩm và kiểm soát dịch bệnh từ gốc. Hàng nghìn tấn thịt gia súc, gia cầm lưu thông mỗi ngày nếu không được kiểm soát chặt chẽ từ khâu giết mổ sẽ trở thành mối nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng. Nhận thức rõ điểm nghẽn mang tính hệ thống đó, Thủ đô đang quyết liệt triển khai Kế hoạch số 283/KH-UBND về quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật đến năm 2030, tạo nên bước chuyển mình căn bản từ phương thức tự phát, nhỏ lẻ sang quản lý tập trung, hiện đại và văn minh.
Hà Nội phấn đấu tỷ lệ động vật được giết mổ tập trung, công nghiệp chiếm 70% tổng lượng giết mổ trên địa bàn vào năm 2030.
Nhiều thập kỷ qua, thói quen giết mổ nhỏ lẻ, tự phát ngay trong các khu dân cư đã trở thành nếp sinh hoạt cố hữu của không ít hộ gia đình. Báo cáo từ ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội từng ghi nhận con số đáng báo động: toàn thành phố có tới 701 cơ sở, điểm giết mổ tự phát, trong khi chỉ vỏn vẹn 9 cơ sở đạt chuẩn công nghiệp. Sự phân tán này không chỉ khiến lực lượng thú y rơi vào tình trạng quá tải khi kiểm soát dịch bệnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và mất an toàn thực phẩm.
Chia sẻ về thực trạng này, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhấn mạnh, việc tổ chức lại hoạt động giết mổ theo hướng tập trung là yêu cầu sống còn nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. "Mục tiêu tối thượng không dừng lại ở việc cắt giảm số lượng các điểm giết mổ chui, mà cốt lõi là đưa toàn bộ chuỗi vận hành vào các cơ sở đủ điều kiện. Chỉ khi đó, cơ quan chuyên môn mới có đủ công cụ để kiểm soát toàn diện chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường", ông Tường khẳng định.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tính đến tháng 9-2026, Hà Nội đã đạt được kết quả quan trọng: 100% UBND xã, phường ban hành văn bản chỉ đạo và giải thể hoàn toàn các hộ giết mổ nhỏ lẻ không phép. Hiện nay, toàn địa bàn thu gọn còn 71 cơ sở giết mổ tập trung và tập trung tạm thời. Trung bình mỗi ngày, các cơ sở này kiểm soát thú y nghiêm ngặt cho khoảng 6.500 con lợn, 85.000 con gia cầm và 300 con trâu, bò. Con số này đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ trong nhận thức của người dân và chủ cơ sở kinh doanh.
Xóa bỏ giết mổ nhỏ lẻ mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để duy trì tính bền vững và đáp ứng sức mua của người dân Thủ đô là phải nhanh chóng xây dựng hệ thống thay thế đủ dung lượng và đạt chuẩn. Giải bài toán này, ngày 16-8-2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4314/QĐ-UBND phê duyệt Mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn.
Theo quy hoạch, mạng lưới gồm 28 cơ sở tập trung chiến lược phân bổ tại 25 xã. Đây là hành lang pháp lý và kỹ thuật quan trọng để Hà Nội tái cấu trúc không gian sản xuất, thu hút các nguồn lực xã hội hóa. Không còn cảnh giết mổ tạm bợ, các cơ sở mới bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn thực phẩm.
Theo định hướng đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đưa tỷ lệ động vật được giết mổ tập trung, công nghiệp đạt 70% tổng lượng tiêu thụ trên toàn địa bàn. Đặc biệt, 100% cơ sở giết mổ công nghiệp và bán công nghiệp sẽ áp dụng công nghệ tiên tiến, quy trình khép kín từ khâu tiếp nhận đến bảo quản, bảo đảm tuyệt đối tính an toàn và minh bạch nguồn gốc.
Đột phá chính sách đặc thù từ Luật Thủ đô
Để mạng lưới 28 cơ sở giết mổ tập trung sớm đi vào hoạt động hiệu quả, Hà Nội đang tích cực tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, chính sách. Ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố đang nghiên cứu, tham mưu xây dựng các chính sách ưu đãi đặc thù dựa trên dư địa của Luật Thủ đô.
Các chính sách này tập trung vào việc tạo quỹ đất sạch, hỗ trợ lãi suất, ưu đãi thuế và kinh phí đầu tư hạ tầng giao thông, điện, nước kết nối. Đây sẽ là "đòn bẩy" quan trọng nhằm thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn đầu tư vào lĩnh vực giết mổ công nghiệp khép kín, ứng dụng công nghệ hiện đại.
Song song đó, thành phố chú trọng tối ưu hóa công suất của các cơ sở hiện hữu, tránh lãng phí nguồn lực. Việc đầu tư được gắn chặt với nhu cầu thực tế của từng khu vực, khả năng điều tiết luồng hàng và tổ chức hệ thống bảo quản, vận chuyển hợp vệ sinh.
Giám sát từ gốc và ngăn chặn nguy cơ tái phát
Thực tế cho thấy, nguy cơ tái diễn hoạt động giết mổ chui luôn rình rập nếu thiếu sự giám sát thường xuyên. Do đó, quan điểm chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội là thực hiện kiểm soát đồng bộ: gắn kiểm soát tại lò với kiểm tra vệ sinh thú y, kiểm dịch vận chuyển và quản lý điểm kinh doanh.
Chỉ những sản phẩm xuất xứ từ các cơ sở đủ điều kiện, được dán tem/mã số kiểm soát mới được phép lưu thông. Lực lượng thú y phối hợp chặt chẽ với công an, quản lý thị trường và chính quyền địa phương tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Bên cạnh giải pháp xử phạt, giải pháp căn cơ lâu dài là chuyển đổi bản chất ngành chăn nuôi. Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển chăn nuôi trang trại tập trung, an toàn sinh học, giảm dần chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư. Khi nguồn cung được gom về các trang trại quy mô lớn, việc điều hướng gia súc, gia cầm vào các nhà máy giết mổ tập trung sẽ trở thành mắt xích tự nhiên và bắt buộc.
Lời kết
Hành trình đưa hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm vào nền nếp tập trung là một cuộc cải cách gian khổ nhưng vô cùng cấp thiết của Hà Nội. Sự kiên quyết chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ cùng việc phê duyệt Mạng lưới 28 cơ sở tập trung hiện đại không chỉ thể hiện tư duy quản lý bài bản mà còn là cam kết trách nhiệm cao nhất của chính quyền Thủ đô đối với sức khỏe của hàng triệu người tiêu dùng. Đó chính là nền tảng vững chắc để xây dựng một Hà Nội văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
