.jpg)
Nền nông nghiệp Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển mình sâu sắc về tư duy vận hành. Yêu cầu về chuyển đổi xanh, phát triển bền vững cùng các tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) không còn dừng lại ở mức khuyến khích hay một chiến lược hình ảnh dài hạn. Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực giảm phát thải đã chính thức trở thành yếu tố then chốt, quyết định trực tiếp đến chi phí, năng suất và khả năng giữ vững thị trường của doanh nghiệp chăn nuôi.
Bài toán giảm phát thải hiện nay không thể xử lý bằng các giải pháp ứng phó ở đoạn cuối quy trình, mà đòi hỏi sự tái cấu trúc đồng bộ từ nguồn nguyên liệu đầu vào cho đến khâu quản lý chất thải. Trong cuộc đua tối ưu hóa chi phí và "xanh hóa" sản xuất, mô hình vận hành của hai nhà máy tiêu biểu dưới đây là minh chứng rõ nét cho thấy: Bất kỳ khoản đầu tư nào cho công nghệ giảm phát thải cũng có thể chuyển hóa trực tiếp thành sức mạnh cạnh tranh cốt lõi.
Tại Khu công nghiệp Hòa Mạc (tỉnh Ninh Bình), Nhà máy Thức ăn chăn nuôi Nasaco Hà Nam (thuộc Tập đoàn Dabaco) được xây dựng trên diện tích 68.000 m² với tổng vốn đầu tư hơn 30 triệu USD, công suất 350.000 tấn/năm. Điểm cốt lõi giúp Nasaco giải bài toán giảm phát thải chính là mô hình số hóa và tự động hóa toàn diện.
Toàn bộ dây chuyền sản xuất được điều khiển đồng bộ qua hệ thống trung tâm PLC, giúp giám sát chặt chẽ các thông số từ độ ẩm, tỷ lệ phối trộn vi lượng đến nhiệt độ ép viên. Việc loại bỏ các sai số cơ học không chỉ giúp đồng nhất chất lượng thành phẩm, nâng cao chỉ số chuyển đổi thức ăn (FCR), mà còn trực tiếp cắt giảm lượng nguyên liệu tiêu hao và điện năng lãng phí trên mỗi mẻ sản xuất.
Đặc biệt, nhà máy ứng dụng công nghệ xử lý nhiệt và giãn nở ở nhiệt độ từ 100 – 120°C. Công nghệ này vừa tiệt trùng, bảo toàn dưỡng chất, vừa gia tăng độ bền của viên cám, giúp giảm thiểu bụi thải và rơi vãi ra môi trường. Ở khâu logistics, bàn nâng thủy lực 80 tấn cùng hệ thống robot đóng gói tự động 100% giúp rút ngắn thời gian xả hàng xuống còn 10 – 15 phút, giải phóng công suất nhập liệu lên 200 tấn/giờ. Việc tối ưu hóa hạ tầng vận hành giúp Nasaco triệt tiêu năng lượng dư thừa, tạo nên lợi thế vượt trội về chi phí sản xuất trên từng kg thành phẩm.
Nếu Nasaco Hà Nam đại diện cho tư duy tối ưu hóa hiệu suất từ thiết kế công nghệ, thì Nhà máy Thức ăn chăn nuôi Japfa Comfeed tại xã Bình Nguyên (tỉnh Phú Thọ) — thuộc Công ty TNHH Japfa Comfeed Việt Nam lại là điểm sáng trong việc chuyển đổi năng lượng trực tiếp và quản trị dữ liệu phát thải.
Để kiểm soát phát thải khí nhà kính (Scope 1 và Scope 2) với mục tiêu giảm 10% mỗi năm từ nay đến năm 2030, Japfa đã thực hiện cuộc cách mạng về nhiên liệu tại nhà máy Bình Nguyên. Doanh nghiệp thay thế hoàn toàn lò hơi đốt than truyền thống sang sử dụng nguyên liệu sinh khối (biomass), đồng thời chuyển đổi toàn bộ hệ thống xe nâng hàng sang xe nâng chạy điện. Hệ thống chiếu sáng cũng được cải tiến nhờ tận dụng ánh sáng tự nhiên qua vật liệu mái thế hệ mới và lắp đặt đèn năng lượng mặt trời.
Song song với việc chuyển đổi thiết bị, Nhà máy Japfa Bình Nguyên là một trong ba cơ sở trọng điểm của tập đoàn chủ động triển khai kiểm kê khí nhà kính định kỳ và đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA). Dữ liệu phát thải từ khâu nguyên liệu, vận hành đến quản lý chất thải đều được đo lường chính xác. Nhờ đó, tỷ lệ tái chế chất thải của doanh nghiệp đã tăng từ 93% (năm 2025) lên 96% (năm 2026); nước thải, bùn thải được xử lý triệt để để tái sử dụng làm phân bón. Mức tiêu thụ điện toàn công ty nhờ đó giảm khoảng 3,2%, trong đó có những nhà máy ghi nhận mức giảm kỷ lục lên tới gần 29%.
Dữ liệu phát thải - Thước đo vị thế doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới
Sự thành công từ hai mô hình nhà máy trên cho thấy ranh giới giữa "chi phí môi trường" và "chi phí sản xuất" đang dần bị xóa bỏ. Việc cắt giảm tiêu thụ năng lượng, giảm hao hụt nguyên liệu hay tự động hóa dây chuyền vừa giúp hạ giá thành sản phẩm, vừa tạo ra "hồ sơ xanh" minh bạch cho doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Sàn giao dịch carbon Việt Nam đi vào vận hành và các tiêu chuẩn nhập khẩu của thị trường quốc tế ngày càng khắt khe, dữ liệu phát thải chuẩn xác sẽ là "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn tín dụng xanh ưu đãi, đồng thời giữ vững thị phần. Ngược lại, những đơn vị chậm chân trong cuộc đua chuyển đổi xanh sẽ phải đối mặt với nguy cơ gánh chịu chi phí tuân thủ đắt đỏ và dần bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chuyển đổi xanh trong ngành chăn nuôi, vì vậy, không phải là một khẩu hiệu mang tính hình thức, mà chính là chiến lược tái cấu trúc diện mạo kinh tế. Đầu tư vào công nghệ giảm phát thải hôm nay chính là khoản đầu tư thông minh nhất để doanh nghiệp bảo vệ biên lợi nhuận và khẳng định vị thế cạnh tranh bền vững trong tương lai.
