.jpg)
Trong bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế Việt Nam 8 tháng năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục khẳng định vị thế là "bệ đỡ" chiến lược, giữ vững đà tăng trưởng ổn định và ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ thương mại quốc tế. Sự uyển chuyển trong điều hành, tính chủ động ứng phó với biến động thị trường toàn cầu đã giúp các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản đạt được những kết quả ấn tượng. Hết tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành chạm mốc 49,3 tỷ USD, mang về khoản xuất siêu kỷ lục 14,25 tỷ USD. Kết quả này không chỉ phản ánh sức sống bền bỉ của nông nghiệp Việt mà còn tạo tiền đề vững chắc để toàn ngành dồn lực bứt phá trong chặng đường những tháng cuối năm.
Mới đây (ngày 16/9), tại hội nghị đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu chủ yếu của ngành Nông nghiệp và Môi trường, những số liệu thống kê đã phác họa một chu kỳ phát triển đầy khởi sắc. Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, tốc độ tăng trưởng GRDP của ngành liên tục vượt các mục tiêu Chính phủ giao. Riêng Quý II/2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,06% (vượt mục tiêu 3,8%); tính chung 6 tháng đầu năm tăng 3,87% (vượt mục tiêu 3,7%).
Bứt phá này có sự đóng góp đồng đều từ các lĩnh vực trụ cột:
Nông nghiệp: Giá trị gia tăng 6 tháng đạt 3,57%, trong đó trồng trọt tăng 2,70%, chăn nuôi ghi nhận mức tăng ấn tượng 4,75%. Đàn lợn tăng 4,2%, tổng đàn gia cầm tăng 2,8%, bảo đảm nguồn cung thực phẩm nội địa và nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu.
Thủy sản: Giữ vai trò đầu tàu với giá trị tăng thêm đạt 4,88%. Tổng sản lượng 8 tháng đạt 6,95 triệu tấn (tăng 3,8%), riêng sản lượng nuôi trồng đạt 4,25 triệu tấn (tăng 6%), thể hiện rõ xu hướng chuyển dịch sang nuôi trồng công nghệ cao.
Lâm nghiệp: Ghi nhận sản lượng gỗ khai thác đạt 16,66 triệu m³ (tăng 6,5%), diện tích rừng trồng mới tập trung đạt 181,9 nghìn ha, bảo đảm nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ.
Trên phương diện thương mại, tổng kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đạt 49,3 tỷ USD (tăng 7% so với cùng kỳ). Sự phân hóa giá trị cho thấy sức bật rõ nét: nông sản đạt 25,66 tỷ USD; lâm sản đạt 12,57 tỷ USD; thủy sản bứt phá với 7,94 tỷ USD (tăng 10,9%); đặc biệt sản phẩm chăn nuôi đạt 511,9 triệu USD, tăng trưởng kỷ lục 30%. Với kim ngạch nhập khẩu 35,06 tỷ USD, toàn ngành xuất siêu 14,25 tỷ USD.
Về thị trường, Trung Quốc duy trì vị thế đối tác lớn nhất với 11,2 tỷ USD (chiếm 22,7% thị phần, tăng 22,1%); Hoa Kỳ đạt 9,4 tỷ USD (chiếm 19,1%); Nhật Bản đạt 3,3 tỷ USD (chiếm 6,8%, tăng 2%).
Để đạt mục tiêu hoàn thành và vượt 15/15 chỉ tiêu kế hoạch năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường quyết tâm giữ nhịp tăng trưởng GDP cả năm ở mức 4% và cán đích xuất khẩu 74,2 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa trong 4 tháng còn lại, toàn ngành phải mang về thêm 24,9 tỷ USD, tương đương trung bình 6,23 tỷ USD mỗi tháng. Do đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp yêu cầu các đơn vị chuyên môn chuyển mạnh từ theo dõi chỉ tiêu chung sang bám sát kịch bản tăng trưởng của từng lĩnh vực, từng sản phẩm và từng thị trường. Áp lực 24,9 tỷ USD đòi hỏi kịch bản điều hành phải được lượng hóa đến từng tuần, từng tháng, gắn với tiến độ cụ thể nhằm khai thác tối đa dư địa từ thị trường trong nước lẫn các thị trường xuất khẩu lớn.
Thứ trưởng nhấn mạnh, tổ chức sản xuất giai đoạn này bắt buộc phải gắn chặt với nhu cầu thực tế. Các đơn vị cần chủ động tháo gỡ rào cản kỹ thuật, đẩy nhanh tiến độ cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và mở rộng hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa – nền tảng đã nhận được đánh giá cao từ các tham tán thương mại quốc tế kể từ khi vận hành từ đầu tháng 7/2026.
Nhận diện thách thức: An ninh nguồn nước và rào cản kỹ thuật
Bên cạnh áp lực thương mại, ngành nông nghiệp đang đối mặt với những thách thức lớn từ biến đổi khí hậu và xu hướng gia tăng rào cản bảo hộ.
Về tài nguyên nước, ông Ngô Mạnh Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước cảnh báo, Việt Nam có khoảng 3.450 sông, suối dài từ 10km trở lên với tổng lượng dòng chảy 844 tỷ m³/năm, nhưng khoảng 60% phụ thuộc vào nguồn nước ngoại biên (riêng đồng bằng sông Cửu Long phụ thuộc gần 95%). Ảnh hưởng của hiện tượng El Niño khiến dòng chảy trên các lưu vực sông lớn giai đoạn tháng 6 - 8/2026 giảm 10 - 75% so với trung bình nhiều năm. Dự báo 100% hồ thủy điện lớn và 65% hồ thủy lợi có nguy cơ không tích đủ nước thiết kế. Ngành tài nguyên nước đang chủ động triển khai các giải pháp tích nước linh hoạt, ưu tiên nước sinh hoạt và điều hòa nguồn nước cho mùa khô 2027.
Trên kênh xuất khẩu, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết, tính đến ngày 10/9/2026, các thị trường trọng điểm đã phát đi 249 thông báo về các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS). Trong đó, EU phát đi 88 thông báo, siết chặt mức giới hạn dư lượng tối đa (MRL) đối với nhiều hoạt chất xuống ngưỡng 0,01 - 0,05 mg/kg, đồng thời duy trì tần suất kiểm tra cao với sầu riêng (20%), thanh long (30%), đậu bắp và ớt (50%). Trung Quốc áp dụng Nghị định 280 từ ngày 1/6/2026 về quản lý rủi ro đối với thực phẩm nhập khẩu, yêu cầu 17 nhóm mặt hàng đăng ký qua hình thức khuyến nghị chính thức. Khối Trung Đông - Châu Phi cũng đưa ra 127 thông báo với các tiêu chuẩn khắt khe về Halal và truy xuất nguồn gốc.
Khai mở dư địa từ ngoại giao nông nghiệp xanh
Để hóa giải các rào cản và mở rộng không gian phát triển, việc chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua các diễn đàn kết nối lớn được xác định là hướng đi chiến lược.
Theo Quyết định số 629/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kế hoạch để Việt Nam tham gia Triển lãm Quốc tế GREEN EXPO 2027 tại Yokohama, Nhật Bản. Mở cửa từ ngày 19/3 đến 26/9/2027 trên diện tích 100ha, sự kiện dự kiến thu hút hơn 10 triệu lượt khách trực tiếp và 15 triệu lượt tương tác toàn cầu.
Tại đây, Nhà Triển lãm Quốc gia Việt Nam sẽ giới thiệu hệ sinh thái nông nghiệp xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ giảm phát thải cùng các sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và sinh kế bền vững. Sự kiện không chỉ là cầu nối thương mại mà còn là diễn đàn để nông sản Việt khẳng định cam kết phát triển xanh, thu hút nguồn vốn đầu tư và chuyển giao công nghệ hiện đại từ các tập đoàn đa quốc gia.
Đứng trước chặng đường nước rút của năm 2026, sự chủ động trong dự báo, linh hoạt trong điều hành cùng tinh thần đổi mới sáng tạo sẽ là động lực để ngành Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành trọn vẹn 15/15 chỉ tiêu, tiếp tục giữ vững vai trò trụ cột của nền kinh tế và đưa thương hiệu nông sản Việt vươn tầm quốc tế.
