Nguyên liệu TACN: Ngô, đậu tương giữ nhiệt, lúa mì hạ nhiệt

Thị trường nguyên liệu TACN phân hóa

Sau giai đoạn cùng được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố tích cực, ba nhóm nguyên liệu TACN chủ lực đang bắt đầu có sự phân hóa rõ hơn.

Lúa mì chịu sức ép điều chỉnh khi điều kiện thời tiết tại một số khu vực sản xuất của Mỹ được cải thiện. Ngược lại, ngô duy trì mặt bằng cao sau khi thiết lập mức giá cao nhất kể từ tháng 7/2023, còn đậu tương tiếp tục giao dịch trên 13 USD/bushel, gần vùng cao nhất trong gần ba năm.

Đáng chú ý, những yếu tố tác động đến thị trường nguyên liệu TACN hiện không chỉ nằm ở sản lượng. Nhu cầu xuất khẩu, tiến độ mùa vụ, thời tiết, tình hình vận chuyển ngũ cốc tại Biển Đen và triển vọng thương mại Mỹ - Trung đang đồng thời chi phối kỳ vọng giá.

Sự phân hóa này có thể mở ra thêm dư địa trong việc lựa chọn và phối hợp nguyên liệu TACN với các doanh nghiệp sản xuất TACN, nhưng cũng đòi hỏi việc theo dõi thị trường phải sát hơn thay vì chỉ căn cứ vào diễn biến của một mặt hàng.

Lúa mì: Thời tiết cải thiện tạo sức ép điều chỉnh

Giá lúa mì đã giảm xuống khoảng 7,2 USD/bushel, tiếp tục thấp hơn mức đỉnh 7,67 USD/bushel ghi nhận ngày 28/8, khi điều kiện thời tiết tại một số khu vực thuộc Đồng bằng Mỹ được cải thiện.

Theo USDA, lượng mưa gần đây tại khu vực Đồng bằng phía Bắc và miền Trung đã cải thiện độ ẩm lớp đất mặt và triển vọng nảy mầm của lúa mì vụ đông.

Tuy nhiên, tiến độ gieo trồng vẫn thấp hơn mức trung bình. Đến thời điểm cập nhật, diện tích gieo trồng mới hoàn thành 17%, trong khi mức trung bình 5 năm là 21%. Trong từng bang, Kansas đã hoàn thành 10%, Oklahoma 4% và Texas 21%.

Như vậy, thời tiết đang tạo ra một yếu tố giảm áp lực đối với thị trường lúa mì, nhưng tiến độ gieo trồng chậm vẫn là biến số cần tiếp tục theo dõi.

Ở chiều ngược lại, rủi ro địa chính trị tại khu vực Biển Đen vẫn chưa được tháo gỡ. Các cuộc tấn công giữa Nga và Ukraine tiếp tục ảnh hưởng đến tàu thuyền và cơ sở hạ tầng cảng biển, làm gia tăng bất định đối với hoạt động vận chuyển ngũ cốc.

Nga đang tăng cường chuyển hướng một phần dòng ngũ cốc qua các cảng Baltic và Bắc Cực. Tuy nhiên, quy mô vận chuyển qua những tuyến này vẫn thấp hơn dòng chảy thông thường qua Biển Đen.

Điều này cho thấy thị trường lúa mì hiện chịu tác động trái chiều: thời tiết Mỹ cải thiện tạo áp lực giảm giá, trong khi rủi ro logistics và địa chính trị vẫn là yếu tố nâng đỡ.

Ngô: Nhu cầu xuất khẩu tiếp tục nâng đỡ giá

Trái với lúa mì, thị trường ngô vẫn duy trì trạng thái tích cực. Giá ngô kỳ hạn giữ trên 5,4 USD/bushel, sau khi đạt mức cao nhất kể từ tháng 7/2023.

Động lực chính đến từ nhu cầu xuất khẩu mạnh của Mỹ, trong khi nguồn cung toàn cầu được đánh giá thắt chặt hơn và thị trường kỳ vọng thương mại nông sản Mỹ - Trung có thể được mở rộng.

Số liệu xuất khẩu mới nhất tiếp tục củng cố yếu tố cầu. Trong tuần kết thúc ngày 17/9, lượng ngô xuất khẩu của Mỹ đạt 1,94 triệu tấn, tăng 40% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn kỳ vọng của thị trường.

Kết quả này giúp tốc độ xuất khẩu ngô Mỹ trong niên vụ 2026/2027 vượt đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, mưa lớn tại khu vực Trung Tây đang làm chậm tiến độ thu hoạch tại một số nơi, hạn chế lượng cung mới đưa ra thị trường trong ngắn hạn. Dù vậy, tổng sản lượng thu hoạch vẫn được ghi nhận cao hơn một chút so với mức trung bình 5 năm.

Một yếu tố đáng chú ý khác nằm ở cán cân cung - cầu toàn cầu. Theo dự báo USDA được cung cấp, thị trường ngô thế giới niên vụ 2026/2027 có thể thiếu hụt gần 30 triệu tấn giữa sản lượng và tiêu thụ, mức chênh lệch lớn nhất trong hơn ba thập kỷ.

Bên cạnh đó, tình trạng gián đoạn thương mại ngũ cốc tại Biển Đen tiếp tục tạo thêm yếu tố hỗ trợ.

Đậu tương: Nhu cầu Trung Quốc tiếp tục là tâm điểm

Giá đậu tương kỳ hạn duy trì trên 13 USD/bushel, gần mức cao nhất trong gần ba năm.

Khác với lúa mì, thị trường đậu tương hiện nhận được sự hỗ trợ rõ rệt từ phía cầu. Đáng chú ý nhất là nhu cầu của Trung Quốc đối với nguồn cung Mỹ trong bối cảnh thị trường theo dõi sát các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nền kinh tế.

Theo số liệu được cung cấp, Trung Quốc đã vượt qua một nửa cam kết mua 25 triệu tấn đậu nành của Mỹ.

Doanh số xuất khẩu gần đây của Mỹ cũng duy trì ở khoảng 1,7 triệu tấn, trong đó nhu cầu từ Trung Quốc đóng vai trò đáng kể.

Việc mua hàng diễn ra trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần tới, khiến thị trường tiếp tục đặt kỳ vọng vào khả năng cải thiện thương mại nông sản giữa hai nước. Tuy nhiên, yếu tố cầu không phải biến số duy nhất.

Tại Mỹ, hoạt động thu hoạch đang được theo dõi trong bối cảnh mưa lớn tại khu vực Trung Tây có thể làm chậm tiến độ công việc đồng áng ở một số nơi. Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn cung đưa ra thị trường trong ngắn hạn có thể bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, vụ đậu tương niên vụ 2026/2027 của Brazil đã bắt đầu bước vào giai đoạn gieo trồng. Thị trường đang hướng tới khả năng một vụ thu hoạch kỷ lục mới, dù tốc độ tăng trưởng dự kiến ở mức khiêm tốn.

Dự báo: Thị trường sẽ tiếp tục phân hóa

Trong ngắn hạn, diễn biến của ba nhóm nguyên liệu TACN nhiều khả năng tiếp tục phân hóa thay vì cùng tăng hoặc cùng giảm.

Lúa mì đang có thêm yếu tố gây áp lực từ thời tiết thuận lợi hơn tại Đồng bằng Mỹ. Tuy nhiên, tiến độ gieo trồng vẫn thấp hơn mức trung bình và rủi ro vận chuyển tại Biển Đen chưa được giải quyết. Vì vậy, khả năng giảm sâu vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến mùa vụ và địa chính trị.

Ngô hiện có nền tảng hỗ trợ rõ hơn từ nhu cầu xuất khẩu. Mức xuất khẩu 1,94 triệu tấn trong tuần kết thúc ngày 17/9, tăng 40% so với cùng kỳ, là chỉ dấu đáng chú ý về sức mua. Trong ngắn hạn, tiến độ thu hoạch và lượng cung mới từ Mỹ sẽ là yếu tố quan trọng quyết định khả năng duy trì mặt bằng giá hiện tại.

Đậu tương tiếp tục nhạy cảm với thông tin thương mại Mỹ - Trung. Việc Trung Quốc đã vượt mốc một nửa trong cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương Mỹ cho thấy nhu cầu đang là yếu tố đáng chú ý. Song song với đó, tiến độ thu hoạch tại Mỹ và triển vọng vụ mùa Brazil sẽ tạo lực đối trọng từ phía cung.

Doanh nghiệp TACN đứng trước bài toán mua nguyên liệu linh hoạt

Đối với các doanh nghiệp sản xuất TACN Việt Nam, diễn biến ngày 23/9 cho thấy một điểm đáng lưu ý: không phải toàn bộ nguyên liệu đều đang đi theo cùng một hướng.

Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược nguyên liệu phù hợp không nhất thiết là chờ một mức giá thấp nhất. Việc chia nhỏ thời điểm mua, duy trì tồn kho ở mức phù hợp và linh hoạt điều chỉnh tỷ lệ sử dụng nguyên liệu có thể giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi thị trường chuyển hướng.

Quý IV/2026 đang đến gần, diễn biến của ngô và đậu tương sẽ tiếp tục là những biến số quan trọng đối với chi phí TACN, trong khi lúa mì có thể đóng vai trò linh hoạt hơn nếu mức giá duy trì thấp hơn tương đối so với ngô. Tuy nhiên, mọi quyết định mua nguyên liệu vẫn cần được đặt trong tương quan giữa giá hàng hóa, chi phí logistics và nhu cầu thực tế của từng nhà máy.