Ngày 14/9, giá lúa mì giảm về khoảng 7,10 USD/bushel, mức thấp nhất trong hai tuần, khi thị trường giảm bớt phần bù rủi ro trước những tín hiệu ngoại giao liên quan đến cuộc xung đột Nga - Ukraine. Trong khi đó, ngô vẫn dao động trên 5,1 USD/bushel, còn đậu tương quanh 13 USD/bushel.
Diễn biến này cho thấy thị trường nguyên liệu TACN chưa hình thành một xu hướng tăng đồng nhất. Thay vào đó, mỗi mặt hàng đang chịu tác động bởi một nhóm yếu tố riêng: lúa mì phụ thuộc nhiều vào địa chính trị và logistics Biển Đen; ngô nhạy với triển vọng năng suất Mỹ và nhu cầu xuất khẩu; còn đậu tương chịu tác động đồng thời từ nhu cầu Trung Quốc, hoạt động ép dầu và cán cân cung cầu Mỹ.
Đối với các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi Việt Nam, đây là giai đoạn cần chuyển trọng tâm từ việc “đoán đáy” sang quản trị giá vốn và thời điểm mua nguyên liệu.
Sau khi tăng mạnh lên khoảng 7,70 USD/bushel vào ngày 28/8, giá lúa mì đã điều chỉnh về 7,10 USD/bushel vào ngày 14/9. Hoạt động chốt lời cùng những tín hiệu mới từ tiến trình đàm phán Nga - Ukraine đang khiến mức độ căng thẳng của thị trường giảm xuống trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, rủi ro đối với dòng chảy ngũ cốc qua Biển Đen chưa biến mất.
Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng cảng và logistics trong khu vực thời gian qua đã buộc các nhà xuất khẩu phải tính đến những tuyến vận chuyển thay thế. Nga đang tăng cường chuyển một phần dòng hàng sang khu vực Baltic, nhưng năng lực thay thế vẫn thấp hơn đáng kể so với hệ thống cảng Biển Đen. Reuters cho biết khoảng 90% lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga mùa trước đi qua Biển Đen, trong khi lượng hàng đi qua các cảng Baltic của Nga chỉ khoảng 1 triệu tấn.
Tại Novorossiysk, một cuộc tấn công hồi tháng 8 đã khiến các terminal ngũ cốc phải dừng hoạt động. Reuters cho biết một trong các terminal bị thiệt hại có thể cần tới nhiều tháng để khắc phục.
Như vậy, vấn đề của lúa mì hiện nay không hoàn toàn nằm ở sản lượng. Khả năng đưa hàng từ vùng sản xuất đến thị trường nhập khẩu mới là biến số có thể làm thay đổi giá nhanh nhất.
Ở chiều ngược lại, số liệu USDA tháng 9 cho thấy cán cân cung cầu lúa mì toàn cầu chưa rơi vào trạng thái thiếu hụt. Tồn kho lúa mì thế giới niên vụ 2026/2027 được USDA nâng lên 276,29 triệu tấn, từ 273,25 triệu tấn trong tháng 8. Sản lượng lúa mì Mỹ giữ ở 1,531 tỷ bushel, trong khi tồn kho cuối kỳ của Mỹ giữ ở 717 triệu bushel. USDA cũng hạ dự báo xuất khẩu lúa mì của Nga xuống 43 triệu tấn và Ukraine xuống 12,5 triệu tấn.
Điều này tạo ra một thế giằng co: nguồn cung toàn cầu tương đối dồi dào nhưng logistics Biển Đen lại tiềm ẩn rủi ro.
Trên khung H4, giá lúa mì đã điều chỉnh sau khi không vượt được vùng kháng cự 786 - 797, đồng thời xuyên xuống MA50 nhưng vẫn nằm trên MA200. Cấu trúc này cho thấy áp lực giảm trong ngắn hạn đang chiếm ưu thế. Nếu giá giữ được vùng 713 - 727, khả năng quay lại kiểm định vùng 786 - 797 vẫn còn. Ngược lại, nếu 713 - 727 bị phá vỡ, vùng 677 - 683 sẽ trở thành mục tiêu hỗ trợ tiếp theo.
Ngô đang có trạng thái khác với lúa mì. Giá kỳ hạn duy trì trên 5,1 USD/bushel, trong khi thị trường tiếp tục đánh giá lại triển vọng vụ mùa Mỹ sau báo cáo USDA tháng 9.
USDA ngày 11/9 đã hạ năng suất ngô Mỹ niên vụ 2026/2027 xuống 178,5 bushel/acre, giảm 2,2 bushel/acre so với tháng 8. Sản lượng dự kiến còn 15,8 tỷ bushel, thấp hơn mức 16,013 tỷ bushel của dự báo trước. Tồn kho cuối kỳ cũng được hạ từ 1,653 tỷ xuống 1,567 tỷ bushel.
Đây là yếu tố hỗ trợ đáng kể cho giá.
Tuy nhiên, chưa nên đồng nhất việc USDA cắt giảm năng suất với một cuộc khủng hoảng nguồn cung. Mức sản lượng 15,8 tỷ bushel vẫn là một vụ mùa lớn, trong khi tồn kho cuối kỳ toàn cầu của ngô niên vụ 2026/2027 được USDA dự báo ở 272,1 triệu tấn.
Một yếu tố khác đang thay đổi cấu trúc thương mại là sự dịch chuyển nhu cầu sang Argentina. Reuters cho biết Argentina có thể xuất khẩu khoảng 10 triệu tấn ngô trong tháng 8 và tháng 9, nhờ vụ mùa kỷ lục khoảng 71,7 triệu tấn và nhu cầu tăng do xuất khẩu Ukraine bị gián đoạn.
Điều này phần nào giúp thị trường quốc tế có thêm nguồn cung thay thế, nhưng cũng cho thấy giá ngô hiện chịu ảnh hưởng ngày càng lớn từ dòng chảy thương mại toàn cầu.
Trên khung H4, giá ngô đã điều chỉnh sau khi không vượt được vùng kháng cự 550 - 560, đồng thời xuyên MA50 nhưng vẫn duy trì trên MA200. Nếu giá vượt trở lại MA50 với biên độ đủ lớn, khả năng kiểm định vùng đỉnh quanh 551 sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu áp lực bán gia tăng và MA50 tiếp tục bị từ chối, vùng 502 - 506 sẽ là hỗ trợ đáng chú ý.
Đậu tương: Nhu cầu Trung Quốc hỗ trợ, nhưng nguồn cung Mỹ cũng tăng
Đậu tương đang giao dịch quanh 13 USD/bushel, sau khi có thời điểm tiến lên vùng 13,20 USD/bushel.
Một động lực quan trọng đến từ nhu cầu của Trung Quốc. Reuters đưa tin Trung Quốc đã mua khoảng 1 triệu tấn đậu tương Mỹ trong tuần, trong đó USDA xác nhận 340.000 tấn. Các giao dịch diễn ra trong bối cảnh thị trường chờ đợi cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tuy nhiên, ở phía cung, báo cáo USDA tháng 9 đưa ra một thông điệp không hoàn toàn thuận lợi cho giá.
USDA nâng năng suất đậu tương Mỹ niên vụ 2026/2027 lên 52,8 bushel/acre, từ 52,7 bushel/acre trong tháng 8. Sản lượng được nâng lên mức kỷ lục 4,535 tỷ bushel, so với 4,519 tỷ bushel của tháng trước. Tồn kho cuối kỳ Mỹ giảm còn 310 triệu bushel, nhưng vẫn cao hơn mức thị trường từng kỳ vọng trước báo cáo.
Tồn kho đậu tương thế giới niên vụ 2026/27 được USDA dự báo ở 124,02 triệu tấn, giảm nhẹ so với 124,21 triệu tấn của tháng 8.
Như vậy, câu chuyện của đậu tương hiện không đơn thuần là thiếu cung. Giá đang phải cân bằng giữa nhu cầu Trung Quốc tăng và triển vọng một vụ mùa Mỹ lớn.
Trên khung H1, giá đậu tương đã điều chỉnh mạnh từ vùng 1.320 - 1.330 và hiện quanh 1.299. Giá đã rơi xuống dưới mây Ichimoku ngắn hạn, phản ánh áp lực bán gia tăng.
Tuy nhiên, vùng 1.290 - 1.300 đang đóng vai trò hỗ trợ gần. Nếu khu vực này được bảo vệ, nhịp điều chỉnh có thể chỉ mang tính kỹ thuật. Ngược lại, việc xuyên thủng vùng hỗ trợ sẽ làm gia tăng rủi ro mở rộng đà giảm.
Quý IV: Chi phí nguyên liệu khó giảm sâu một chiều
Đối với các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi Việt Nam, điều đáng lưu ý trong quý IV/2026 không phải là dự báo một mức giá duy nhất. Rủi ro lớn hơn nằm ở những phiên biến động mạnh khiến chi phí thay thế nguyên liệu thay đổi nhanh.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp có thể ưu tiên ba hướng: phân bổ thời điểm mua thay vì mua tập trung, duy trì tồn kho phù hợp với kế hoạch sản xuất và thường xuyên cập nhật tương quan giá giữa ngô, lúa mì và các nguyên liệu protein.
Đây cũng là thời điểm lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp TACN không chỉ nằm ở quy mô mua hàng. Khả năng dự báo nhu cầu, quản trị tồn kho, tối ưu công thức và kiểm soát giá vốn sẽ quyết định mức độ chống chịu của biên lợi nhuận trong những tháng cuối năm.
Tóm
lại, thị trường nguyên liệu TACN ngày 14/9 chưa phát đi tín hiệu về một chu kỳ
tăng đồng loạt. Nhưng sự kết hợp giữa rủi ro logistics, biến động mùa vụ và nhu
cầu quốc tế khiến mặt bằng giá khó trở nên “dễ đoán”. Với doanh nghiệp TACN,
quản trị rủi ro nguyên liệu vì thế tiếp tục là bài toán trọng tâm của quý
IV/2026.
