Tuyên Quang phòng bệnh đàn vật nuôi, bảo vệ sinh kế cho dân

Trong điều kiện thời tiết giao mùa thất thường, ngành nông nghiệp tỉnh Tuyên Quang đang tích cực phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Việc chủ động tiêm phòng, kiểm soát dịch bệnh từ sớm không chỉ giúp bảo vệ quy mô tổng đàn gia súc, gia cầm mà còn bảo tồn nguồn tư liệu sản xuất quý giá, tiếp thêm động lực thoát nghèo bền vững cho hàng nghìn hộ dân trên địa bàn.

Chủ động tiêu trùng khử độc chuồng trại cho đàn vật nuôi.

Tuyên Quang - Thời điểm giao mùa và nguy cơ phát sinh dịch bệnh gia tăng

Thời tiết thời điểm giao mùa diễn biến phức tạp với những đợt mưa nắng xen kẽ, nhiệt độ và độ ẩm không khí thay đổi đột ngột. Đây là điều kiện môi trường thuận lợi để các loại vi khuẩn, vi-rút bùng phát, làm giảm sức đề kháng của gia súc, gia cầm và gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh trên diện rộng.

Hiện nay, chăn nuôi đang khẳng định vị thế là trụ cột sinh kế quan trọng của nông dân Tuyên Quang. Toàn tỉnh hiện có 1.151 trang trại chăn nuôi, trong đó có 1 trang trại đạt tiêu chuẩn GlobalGAP, 2 trang trại ứng dụng công nghệ cao và 11 cơ sở được cấp chứng nhận an toàn dịch bệnh. Tổng đàn vật nuôi duy trì đà tăng trưởng ổn định. Hiện tỉnh có hơn 215 nghìn con trâu, hơn 175 nghìn con bò (riêng bò sữa đạt hơn 7 nghìn con, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái) và trên 216 nghìn con dê. Hơn 1,2 triệu con lợn, 14,2 triệu con gia cầm và gần 115 nghìn đàn ong mật.

Theo đánh giá từ cơ quan chuyên môn, giai đoạn này trâu bò rất dễ mắc các bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, tụ huyết trùng, viêm phổi, viêm da nổi cục. Đối với đàn lợn, nguy cơ bùng phát bệnh tai xanh, dịch tả lợn, lở mồm long móng và các bệnh đường tiêu hóa ở lợn con là rất lớn. Trong khi đó, đàn gia cầm luôn phải đối mặt với nguy cơ xâm nhiễm của cúm gia cầm (đặc biệt là chủng A/H5N1) cùng các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp.

Chăn nuôi là tài sản, là nguồn thu nhập chính của hàng nghìn hộ dân. Bất kỳ sự lơ là nào trong khâu phòng dịch cũng có thể trả giá bằng những thiệt hại kinh tế nặng nề.

Siết chặt quy trình an toàn sinh học và bao phủ vắc-xin

Trước những thách thức từ thời tiết, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chăm sóc, vệ sinh môi trường đến công tác tiêm phòng định kỳ.

Là một trong những đơn vị đi đầu về chăn nuôi bò theo chuỗi giá trị, Hợp tác xã Cát Lý (xã Thuận Hòa) hiện duy trì quy mô chuồng trại tập trung từ 150 – 200 con bò. Đồng thời, đơn vị còn liên kết với các hộ dân trong khu vực, nâng tổng đàn tham gia chuỗi lên hơn 500 con, chủ yếu là dòng bò Mông và bò lai chất lượng cao. Ông Thượng Thái Cát, Giám đốc Hợp tác xã chia sẻ: “Chúng tôi áp dụng quy trình vỗ béo kỹ thuật nghiêm ngặt, trong đó công tác phòng bệnh luôn đặt lên hàng đầu. Các hộ liên kết đều được hướng dẫn vệ sinh chuồng trại, phun khử trùng và tiêm vắc-xin đồng bộ để ngăn ngừa dịch bệnh lây lan.”

Tại xã Nghĩa Thuận, địa phương có tổng đàn gia súc 2.950 con (gồm 2.714 con bò và 236 con trâu), công tác giám sát dịch bệnh được siết chặt đến từng thôn bản. Trước sự xuất hiện của bệnh viêm da nổi cục trên đàn bò (ghi nhận 11 con mắc bệnh tại 5 thôn), chính quyền xã đã lập tức hướng dẫn các hộ chăn nuôi cách ly gia súc bệnh, tổ chức tiêu độc khử trùng toàn bộ khu vực chuồng trại và phun thuốc tiêu diệt các loại côn trùng trung gian truyền bệnh. Đồng thời, xã yêu cầu người dân cam kết không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc bệnh và tuyệt đối không vứt xác gia súc chết ra ngoài môi trường.

Song song với công tác khoanh vùng, ngành Y tế và Thú y tỉnh Tuyên Quang đang đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc-xin bao phủ. Đến nay, toàn tỉnh đã triển khai tiêm trên 3.000 liều vắc-xin phòng bệnh viêm da nổi cục. Ngành chuyên môn khuyến cáo bà con nên tiêm vắc-xin vào thời điểm mát mẻ (sáng sớm hoặc chiều tối), không phối hợp quá nhiều loại vắc-xin trong một lần tiêm và cần tăng cường bổ sung vitamin, chất điện giải để nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi sau tiêm.Nhằm củng cố "lá chắn" phòng dịch từ gốc, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Tuyên Quang cũng liên tục mở các lớp tập huấn nghiệp vụ cho lực lượng thú y cơ sở, nâng cao năng lực phát hiện, cảnh báo và xử lý ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh.

“Ngành Nông nghiệp tiếp tục chỉ đạo các địa phương tăng cường vệ sinh tiêu độc khử trùng, chủ động các biện pháp phòng bệnh và nâng cao ý thức cho người dân. Khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bất thường, bà con cần báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để xử lý kịp thời, quyết không để dịch bệnh bùng phát trên diện rộng.”

Trao con giống sinh kế - Mở hướng thoát nghèo bền vững từ chăn nuôi an toàn

Công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi không chỉ dừng lại ở mục tiêu bảo vệ sản xuất, mà còn gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho người dân. Nhằm hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều 3,5% trong năm 2026, các cấp ủy, chính quyền tỉnh Tuyên Quang đang tích cực triển khai các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Tính đến nay, toàn tỉnh đã phê duyệt 203 dự án hỗ trợ sản xuất tại 67 xã, phường với 4.262 hộ dân tham gia. Tổng nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đạt hơn 131,9 tỷ đồng, bao gồm 8 dự án liên kết chuỗi giá trị và 195 dự án cộng đồng.

Người dân nhận con giống từ nguồn hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Tại xã Tân Long, mô hình nuôi vịt bầu thả suối đang mở ra cơ hội vươn lên cho nhiều hộ nghèo. Anh Lý Đức Ngân (thôn 3, xã Tân Long) phấn khởi chia sẻ: “Trước đây hoàn cảnh gia đình tôi rất khó khăn. Từ khi được Nhà nước hỗ trợ vịt giống và tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, phòng bệnh, gia đình tôi có thêm điểm tựa vững chắc. Tôi sẽ nỗ lực chăm sóc tốt đàn vịt để gia tăng thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống.”

Thực tế chứng minh, hiệu quả của các dự án hỗ trợ con giống không chỉ đo đếm bằng số lượng vật nuôi được bàn giao, mà nằm ở khả năng duy trì, nhân đàn và tạo ra nguồn thu nhập ổn định. Nhờ kết hợp chặt chẽ giữa việc cấp con giống với hướng dẫn kỹ thuật phòng dịch, quản lý an toàn sinh học và sự đồng hành sát sao của cán bộ cơ sở, nguồn lực hỗ trợ đã trở thành tư liệu sản xuất lâu dài.

Trong bối cảnh thời tiết còn nhiều diễn biến phức tạp, việc chủ động phòng dịch cho đàn vật nuôi chính là chìa khóa then chốt. Sự chủ động của người dân kết hợp với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và ngành chuyên môn đang tạo nên nền tảng vững chắc, giúp ngành chăn nuôi Tuyên Quang phát triển an toàn, bền vững, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương ngày càng khởi sắc.