Tận dụng lợi thế lòng hồ và diện tích mặt nước tự nhiên, tỉnh Phú Thọ đang tích cực đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, nhân rộng các mô hình nuôi trồng thủy sản hiệu quả. Sự thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao không chỉ giúp bà con nâng cao thu nhập mà còn tạo sức bật mới cho kinh tế nông nghiệp địa phương.
Khai thác lợi thế mặt nước, người dân Phú Thọ có nguồn thu nhập ổn định từ nuôi trồng thuỷ sản.
Đến thăm mô hình nuôi cá lồng trên lòng hồ Xuân Sơn, xã Xuân Đài của gia đình ông Phan Hữu Mai, ai cũng ấn tượng bởi hệ thống lồng nuôi được đầu tư bài bản, quy hoạch khoa học theo từng độ tuổi cá. Với gần 20 lồng nuôi các loại cá giá trị như trắm đen, trắm cỏ, chép, mè... mỗi năm gia đình ông cung ứng ra thị trường khoảng 50 tấn cá thương phẩm, thu về khoản lãi ròng gần 500 triệu đồng.
Chia sẻ về bí quyết thành công, ông Mai cho biết yếu tố then chốt nằm ở khâu phòng ngừa dịch bệnh. Gia đình ông luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh, khử trùng và xử lý đáy lồng trước mỗi vụ nuôi mới để hạn chế tối đa nguy cơ mầm bệnh phát sinh.
Không riêng gia đình ông Mai, những năm qua, Trung tâm Khuyến nông Phú Thọ đã triển khai thành công hơn 20 mô hình khuyến ngư thiết thực. Nhiều mô hình nhanh chóng khẳng định hiệu quả vượt trội và được nhân rộng tại các địa phương, như: nuôi ốc nhồi thương phẩm (xã Vân Bán), tôm càng xanh (xã Tiên Lương, Hùng Việt), cá tầm (xã Sơn Lương), hay nuôi cá lồng bè tại khu vực lòng hồ Thung Nai, sông Đà. Các điểm sáng này đang trở thành đòn bẩy giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu chính đáng.
Hiện nay, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản của Phú Thọ đạt xấp xỉ 20.000 ha. Ngành nông nghiệp địa phương đã chủ động phối hợp với các huyện, thị tập trung khai thác hiệu quả diện tích mặt nước hồ chứa và vùng chiêm trũng. Cơ cấu giống nuôi có sự chuyển dịch tích cực khi các loại thủy sản đặc sản, bản địa có giá trị kinh tế cao (như cá lăng, chiên, nheo, ngạnh, cá tầm, tôm càng xanh...) đã chiếm tới 65,4% tổng diện tích.
Toàn tỉnh đã hình thành 68 khu nuôi thủy sản tập trung với quy mô hơn 4.300 ha; trong đó có 24 cơ sở, vùng nuôi đạt chứng nhận VietGAP. Nhờ đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, sản lượng thủy sản bình quân đạt 83,9 nghìn tấn/năm (tăng 18,7% so với năm 2020), mang lại doanh thu bình quân 199 triệu đồng/ha.
Song song với phát triển kinh tế, công tác bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên cũng được địa phương đặc biệt quan tâm. Ngành chức năng liên tục tuyên truyền người dân hạn chế hóa chất, chuyển sang dùng chế phẩm sinh học, hướng tới quy trình nuôi thân thiện với môi trường và an toàn dịch bệnh.
Thu hoạch nguồn lợi thủy sản.
Mặc dù đạt nhiều kết quả khả quan, ngành thủy sản Phú Thọ vẫn đối mặt với một số hạn chế như: sản xuất còn phân tán, hạ tầng vùng nuôi tập trung chưa đồng bộ, năng suất bình quân chưa cao (đạt 3,4 tấn/ha) và thiếu vắng các chuỗi liên kết tiêu thụ bền vững.
Để giải "bài toán" này, giai đoạn 2021–2025, ngân sách nhà nước đã bố trí hơn 140 tỷ đồng hỗ trợ phát triển sản xuất thủy sản. Trong giai đoạn 2025–2030, tỉnh chủ trương đẩy mạnh cơ cấu lại ngành theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao và gắn với truy xuất nguồn gốc. Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030:
Sản lượng: Đạt trên 100.000 tấn thủy sản/năm; giá trị gia tăng toàn ngành tăng bình quân 3,7%/năm.
Quy mô: Duy trì 19.500 ha mặt nước, nâng diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh lên trên 10.000 ha; phát triển 10.000 lồng nuôi trên sông và hồ chứa.
Chất lượng & Thương hiệu: Nâng diện tích đạt chuẩn VietGAP lên 800 ha; duy trì và phát triển các nhãn hiệu tập thể như “Cá, tôm sông Đà”, “Tôm càng xanh Cẩm Khê”, đồng thời xây dựng thêm tối thiểu 2-3 thương hiệu thủy sản mới.
Bà Đặng Ngọc Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Phú Thọ cho biết, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong việc chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng chuyển đổi số và kết nối doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ. Việc chủ động gỡ khó từ khâu giống, hạ tầng đến đầu ra sản phẩm sẽ là "chìa khóa" giúp thủy sản Phú Thọ khẳng định vị thế, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại và bền vững.
