Trước áp lực về nhu cầu tiêu dùng thực phẩm an toàn ngày càng cao của một siêu đô thị, UBND TP.HCM đã chính thức ban hành Quyết định số 3308/QĐ-UBND ngày 04/06/2026 về Kế hoạch bố trí hệ thống cơ sở giết mổ động vật đến năm 2030. Quyết định này không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp lại số lượng, quy mô các lò mổ, mà còn là bước chuyển chiến lược nhằm tái tổ chức toàn bộ chuỗi cung ứng thịt gia súc, gia cầm theo hướng kiểm soát toàn diện: từ vùng nuôi, khâu giết mổ, vận chuyển cho đến kênh tiêu thụ cuối cùng.
TP. Hồ Chí Minh tăng cường việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Ảnh: Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM.
Để từng bước xóa bỏ tình trạng chăn nuôi và giết mổ nhỏ lẻ, mất an toàn vệ sinh, TP.Hồ Chí Minh định hướng quy hoạch các cơ sở giết mổ công nghiệp gắn liền kề các vùng chăn nuôi tập trung, giảm dần các hộ chăn nuôi nông hộ phân tán. Các trang trại được khuyến khích tối đa hóa việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP, thực hành an toàn sinh học và kiểm soát nghiêm ngặt dịch bệnh ngay từ gốc.
Bên cạnh đó, do đặc thụ nguồn cung nông sản thực phẩm lớn, TP.HCM chủ động đẩy mạnh liên kết vùng với các tỉnh thuộc khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Việc hợp tác này hướng tới mục tiêu xây dựng nguồn cung cấp gia súc, gia cầm ổn định, kiểm soát nghiêm ngặt các yêu cầu về vệ sinh thú y, an toàn dịch bệnh và minh bạch dữ liệu truy xuất nguồn gốc ngay từ khâu chăn nuôi ban đầu.
Khâu giết mổ theo đó không còn hoạt động độc lập mà được tích hợp trở thành một mắt xích cốt lõi trong chuỗi giá trị khép kín. Khi đầu vào nguyên liệu được chuẩn hóa, cơ sở giết mổ đạt chuẩn hạ tầng kỹ thuật và sản phẩm ra thị trường được định danh, khả năng kiểm soát rủi ro an toàn thực phẩm cho toàn địa bàn TP.HCM sẽ được nâng lên đáng kể.
Đột phá với mô hình Sàn giao dịch thịt heo và ứng dụng chuyển đổi số
Một điểm nhấn mang tính đột phá trong Kế hoạch bố trí hệ thống giết mổ giai đoạn đến năm 2030 là việc giao Sở Công Thương chủ trì triển khai thí điểm Sàn giao dịch thịt heo.
Theo ông Trần Phú Cường - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, mô hình sàn giao dịch nếu vận hành thành công sẽ tạo ra bước ngoặt trong quản trị chuỗi cung ứng. Sàn giao dịch đóng vai trò kết nối trực tiếp từ trang trại, nhà máy giết mổ đến hệ thống bán lẻ và phân phối tiêu dùng. Giải pháp này giúp cắt giảm tối đa các tầng nấc trung gian, công khai minh bạch giá cả thị trường, đồng thời giúp các cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát chất lượng thực phẩm thông qua mã định danh số hóa.
Cùng với sàn giao dịch, việc bắt buộc gắn mã truy xuất nguồn gốc (QR code/tem định danh) đối với sản phẩm thịt sau giết mổ là yêu cầu kiên quyết trong công tác quản lý lưu thông, vận chuyển và thương mại trên thị trường thành phố.
Siết chặt quản lý địa bàn, quyết tâm xóa bỏ lò mổ chui
Để hiện thực hóa kế hoạch, UBND TP.HCM đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối chủ trì, phối hợp liên ngành triển khai đồng bộ. Trong đó, Chi cục Chăn nuôi và Thú y giữ vai trò nòng cốt trong việc thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm, hướng dẫn và kiểm tra điều kiện vệ sinh thú y, phòng chống dịch bệnh động vật, đồng thời tham mưu xử lý nghiêm các sai phạm.
Chính quyền cấp xã/phường cũng được giao trách nhiệm cụ thể trong việc rà soát toàn bộ các cơ sở giết mổ trên địa bàn, bao gồm cả các điểm phát sinh nhỏ lẻ. Địa phương có trách nhiệm tuyên truyền vận động người dân thay đổi thói quen tiêu dùng thịt an toàn, đồng thời kiên quyết xử lý triệt để các điểm giết mổ trái phép, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc.
Hướng tới hệ thống phân phối thực phẩm minh bạch và bền vững
Lộ trình đến năm 2030 của TP.HCM đặt mục tiêu hình thành hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, hiện đại, đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về xử lý chất thải nhằm giảm áp lực ô nhiễm môi trường đô thị.
Sự đồng bộ từ hạ tầng kỹ thuật, cơ chế liên kết vùng cho đến ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc chính là nền tảng vững chắc để TP.HCM xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm minh bạch, an toàn và bền vững, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của người dân thành phố trong thời kỳ mới.
