Ảnh minh họa.
FEFAC kêu gọi các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ nguồn cung thức ăn chăn nuôi của EUCác hiệp hội ngành thức ăn chăn nuôi quốc gia thuộc FEFAC (Liên đoàn các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi châu Âu) đã xác nhận những tác động bất lợi đáng kể từ các đợt nắng nóng lặp đi lặp lại trên nhiều quốc gia thành viên EU, ảnh hưởng đến Trung Âu, Nam Âu và Đông Nam Âu cũng như các vùng sản xuất trọng điểm ở Tây Bắc Âu. Đánh giá này phù hợp với những phát hiện được nêu bật trong báo cáo JRC MARS được công bố ngày 24 tháng 8 năm 2026 và đánh giá tác động ban đầu do Copa-Cogeca công bố.
Tác động nghiêm trọng nhất đến chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi là tình trạng thiếu thức ăn thô xanh và cây trồng vụ hè, chủ yếu ảnh hưởng đến sản xuất gia súc. Nông dân đã buộc phải bắt đầu sử dụng thức ăn ủ chua và thức ăn thô xanh vụ đông, làm gia tăng tình trạng mất an ninh lương thực. Dự kiến sản lượng ngô của EU sẽ thiếu hụt đáng kể, điều này có thể làm gia tăng thêm áp lực lên chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi trong những tháng tới, làm giảm nguồn cung cả ngô ủ chua và ngô hạt trên thị trường EU.
FEFAC mô tả tình hình hiện tại là đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí còn tồi tệ hơn cả đợt nắng nóng lớn nhất ở EU năm 2018. Tổ chức này kêu gọi các biện pháp đặc biệt để tạo điều kiện thuận lợi cho những nỗ lực phối hợp trên toàn chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi của EU và giảm bớt áp lực lên nguồn cung cấp ngũ cốc và thức ăn thô xanh thiết yếu.
Các thành viên FEFAC đang hỗ trợ các đối tác trong chuỗi giá trị hạ nguồn duy trì an ninh lương thực và thức ăn chăn nuôi cũng như sự liên tục kinh doanh ở cấp trang trại chăn nuôi, đồng thời bảo vệ phúc lợi động vật thông qua việc điều chỉnh khẩu phần ăn để giúp kiểm soát căng thẳng do nhiệt độ cao. Tuy nhiên, FEFAC cho rằng cần khẩn cấp có thêm các biện pháp dự phòng ở cấp độ EU để giảm thiểu và ngăn chặn nguy cơ gián đoạn ngày càng tăng đối với nguồn cung cấp thức ăn chăn nuôi thiết yếu, đặc biệt là trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc nhai lại.
Theo quan điểm của FEFAC, tình hình hạn hán đòi hỏi phải kích hoạt lại toàn bộ các biện pháp giảm thiểu khủng hoảng của EU được đưa ra vào năm 2022 để ứng phó với tác động tổng hợp của khủng hoảng COVID-19 và ảnh hưởng trực tiếp từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Những sự kiện này đã dẫn đến sự gián đoạn nghiêm trọng và thiếu hụt nguồn cung ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là ngô, mặt hàng mà EU đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt cơ cấu.
DỰ KIẾN NHẬP KHẨU THÊM NGÔ
Các chuyên gia thị trường của FEFAC hiện dự đoán nhu cầu nhập khẩu ngô bổ sung của EU sẽ lên tới hơn 7 triệu tấn trong niên vụ mới. Điều này sẽ nâng tổng lượng ngô nhập khẩu của EU lên hơn 26 triệu tấn, với Ukraine, Hoa Kỳ và Brazil dự kiến vẫn là những nguồn cung chính.
FEFAC cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận ngũ cốc thức ăn chăn nuôi từ các nước thứ ba khác nhằm đa dạng hóa nguồn cung.
Việc tăng cường tiếp cận thị trường với các loại cây trồng lấy sợi và sản phẩm phụ nhập khẩu cũng được coi là thiết yếu, đặc biệt là đối với động vật nhai lại, để bù đắp cho sự thiếu hụt thức ăn thô xanh. Bã hạt cọ (PKE), bã củ cải đường và bã ngũ cốc chưng cất là một trong những nguồn thay thế được FEFAC xác định.
Đối với PKE, FEFAC cảnh báo rằng thời hạn thực thi hiện tại là ngày 31 tháng 12 năm 2026 đối với Quy định về phá rừng của EU (EUDR) có thể làm giảm đáng kể nguồn cung trên thị trường vào năm 2027. Nhập khẩu PKE của EU hiện ở mức khoảng 2 triệu tấn mỗi năm.
SẢN LƯỢNG THỨC ĂN GIA SÚC THẤP HƠN CÓ THỂ LÀM GIA TĂNG THIẾU HỤT PROTEIN
Sản lượng thức ăn gia súc thấp hơn cũng được dự báo sẽ làm tăng thiếu hụt protein trong thức ăn chăn nuôi của EU, bao gồm cả nguyên liệu thức ăn hữu cơ. Điều này có thể tạo thêm áp lực và nhu cầu đối với các sản phẩm đậu nành nhập khẩu được sử dụng trong thức ăn chăn nuôi.
Theo đánh giá mới nhất của FEFAC về sự gián đoạn thương mại và tác động kinh tế của EUDR, chi phí tìm nguồn cung ứng thức ăn chăn nuôi trực tiếp bổ sung cho các sản phẩm đậu nành có thể vượt quá 1 tỷ euro vào năm 2027. FEFAC cảnh báo rằng không có gì đảm bảo nguồn cung thị trường đủ để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu dự kiến của EU, vốn đã đạt 35 triệu tấn vào năm 2025.
Tổ chức này cho rằng những chi phí phát sinh thêm này không khả thi về mặt kinh tế đối với các hộ chăn nuôi gia súc thuộc EU, đặc biệt là trong bối cảnh giá cả hầu hết các sản phẩm chăn nuôi đều đang ở mức thấp.
FEFAC KÊU GỌI CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU NGẮN HẠN
Trong đánh giá ban đầu, FEFAC khuyến nghị một loạt các biện pháp ngắn hạn có mục tiêu cụ thể nhằm tăng cường khả năng của chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi của EU trong việc bù đắp, ít nhất là một phần, cho sự thiếu hụt thức ăn thô xanh và ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi.
Tổ chức này đang kêu gọi EU:
Đảm bảo việc vận chuyển và tiếp cận thị trường tự do cho ngũ cốc thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc từ Ukraine;
Cần xem xét việc miễn trừ tạm thời ở cấp quốc gia, nếu cần thiết, đối với mức dư lượng tối đa (MRL) dựa trên rủi ro đối với ngũ cốc thức ăn nhập khẩu chỉ dành riêng cho mục đích làm thức ăn chăn nuôi, tùy thuộc vào đánh giá của EFSA để đảm bảo an toàn thức ăn chăn nuôi, như đã được thực hiện vào năm 2022 theo luật pháp EU;
Tạm dừng việc áp dụng Quy định EUDR đối với bã ép hạt cọ, đảm bảo nguồn chất xơ thay thế quan trọng cho động vật nhai lại vào năm 2027;
Đẩy nhanh hơn nữa các biện pháp đơn giản hóa thực tế và giảm bớt gánh nặng hành chính cho các nhà điều hành liên quan đến việc thực hiện Quy định của EU về sản phẩm đậu nành dùng làm thức ăn chăn nuôi;
Cân nhắc gia hạn các quy định miễn trừ tạm thời của EU đối với các nguồn protein trong thức ăn chăn nuôi và thức ăn thô hữu cơ.
FEFAC cũng kêu gọi EU và các quốc gia thành viên cho phép miễn trừ tạm thời cấp quốc gia về giờ lái xe tải chở thức ăn chăn nuôi, bao gồm việc tăng tải trọng tối đa cho vận chuyển thức ăn chăn nuôi xuyên biên giới lên 44 tấn. Các quy định miễn trừ cấp quốc gia hiện hành không áp dụng cho việc vận chuyển thức ăn chăn nuôi xuyên biên giới đến các vùng bị hạn hán.
Tổ chức này cũng kêu gọi các biện pháp hỗ trợ bổ sung từ nhà nước để giảm chi phí nhiên liệu trên toàn chuỗi cung ứng.
Các biện pháp này được coi là cần thiết do mực nước tiếp tục ở mức thấp tại các hành lang vận tải đường thủy nội địa chính, buộc một lượng lớn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi phải chuyển sang vận tải đường bộ và đường sắt, làm tăng chi phí vận chuyển thức ăn chăn nuôi.
CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG PHỤC HỒI DÀI HẠN
Bên cạnh các biện pháp ứng phó khủng hoảng tức thời, FEFAC kêu gọi các hành động nhằm tăng cường khả năng phục hồi dài hạn của chuỗi cung ứng và sản xuất thức ăn chăn nuôi của EU.
Tổ chức này kêu gọi EU đẩy nhanh các nỗ lực hiện tại nhằm tăng cường khả năng phục hồi của sản xuất ngũ cốc và thức ăn chăn nuôi trong nước, như đã nêu trong Kế hoạch Hành động về Protein của EU được công bố gần đây. Điều này bao gồm việc phát triển các giống cây trồng cải tiến có khả năng chịu hạn bằng công nghệ NGT.
FEFAC cũng kêu gọi đầu tư có mục tiêu thông qua Quỹ Cạnh tranh Châu Âu (ECF) vào cơ sở hạ tầng và hậu cần vận tải của EU, bao gồm cả năng lực lưu trữ. Những khoản đầu tư như vậy có thể giúp giảm chi phí vận chuyển ngũ cốc và thức ăn gia súc từ các vùng dư thừa của EU đến các khu vực đang thiếu hụt.
Tổ chức này cũng kêu gọi Ủy ban châu Âu mở rộng phạm vi của gói luật tổng hợp về an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả luật về phụ phẩm động vật (ABP) và các phần khác của luật thức ăn chăn nuôi của EU. Theo FEFAC, điều này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp các nguồn thức ăn chăn nuôi thay thế an toàn và tuần hoàn.
Cuối cùng, FEFAC đặc biệt khuyến nghị thiết lập bảng cân đối sinh khối ở cả cấp quốc gia và cấp EU để cải thiện việc giám sát các nguồn sinh khối đủ điều kiện sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả các sản phẩm phụ từ ngành nhiên liệu sinh học và các ngành công nghiệp thực phẩm và phi thực phẩm khác.
