Từng chạm đỉnh cận mốc 80.000 đồng/kg dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, giá heo hơi trong nước trượt dài về vùng đáy của gần 2 năm. Trong bối cảnh chi phí đầu vào vẫn đỏ lửa, người chăn nuôi rơi vào thế "tiến lui đều khó", còn thị trường thì trầm lắng chờ đợi cú hích từ chu kỳ tiêu thụ cuối năm.
Gần 40 năm gắn bó với mái chuồng, bao cám, bà Đặng Thị Khiết (xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long) chứng kiến biết bao đợt biến động trồi sụt của thị trường, thế nhưng người phụ nữ này thừa nhận, chưa bao giờ áp lực lại bủa giăng dồn dập như lúc này. Đến cuối tháng 10, giá heo hơi tại miền Tây chỉ còn dao động quanh ngưỡng 49.000 đồng/kg. Trái ngược với đà lao dốc của giá đầu ra, giá thức ăn chăn nuôi lại liên tục lập đỉnh mới. Tính từ đầu năm, giá cám đã trải qua ba đợt điều chỉnh tăng. Đợt đầu năm nhích nhẹ 5.000 đồng/bao, thì đợt gần đây nhất đã vọt thêm 7.500 đồng/bao, đẩy giá mỗi bao cám lên mốc 320.000 đồng. "Nuôi một lứa heo khoảng 200 con, sau 4 tháng ròng rã xuất chuồng, người nuôi có thể gánh khoản lỗ từ 70 đến 100 triệu đồng," bà Khiết thở dài.
Không thể tiếp tục "gồng" lỗ, gia đình bà đành ngậm ngùi thu hẹp quy mô tổng đàn từ hơn 1.000 con xuống vỏn vẹn 200 con heo thịt, đồng thời xoay xở nuôi thêm ít gia cầm để san sẻ gánh nặng kinh tế.
Giá heo hơi liên tục giảm trong những ngày gần đây.
Tương tự, tại xã Liên Minh (tỉnh Phú Thọ), ông Nguyễn Văn Dũng cũng đứng ngồi không yên bên dãy chuồng gần 200 con heo đã quá lứa xuất bán. Đầu năm, giá heo hơi ở khu vực miền Bắc đạt đỉnh 78.000 – 80.000 đồng/kg, giờ đây trượt dốc không phanh xuống 50.000 – 51.000 đồng/kg. Với những đàn heo chất lượng không đồng đều, thương lái ép giá xuống chỉ còn 46.000 – 47.000 đồng/kg. Càng giữ heo lại chuồng càng tốn cám, tốn công chăm sóc; nhưng xuất bán lúc này đồng nghĩa với cầm chắc phần thua lỗ. Cái vòng lẩn quẩn ấy khiến những người nông dân như ông Dũng hoàn toàn bế tắc trước câu hỏi: Có nên tái đàn cho lứa Tết?
Nhìn lại bức tranh diễn biến giá cả từ đầu năm đến nay, thị trường heo hơi đã trải qua một trượt dốc dài. Tháng 1 (thời điểm cận Tết Bính Ngọ), giá heo hơi đạt đỉnh 72.000 – 78.000 đồng/kg do nguồn cung tiểu thương suy giảm sau đợt bão lũ cuối năm 2025. Tháng 2 (sau Tết), thị trường bắt đầu hạ nhiệt, điều chỉnh về khoảng 69.000 – 73.000 đồng/kg. Nhưng đến quý III, nhịp giảm tăng tốc mạnh mẽ, giá bình quân chỉ đạt 56.100 đồng/kg (giảm 11,2% so với quý II). Trong đó, miền Bắc chịu đợt điều chỉnh sâu nhất (-14,6%), tiếp đến là miền Trung (-11,4%) và miền Nam (-7,5%). Và đến cuối tháng 10, giá heo hơi chạm vùng đáy 45.000 – 50.000 đồng/kg – mức thấp nhất trong gần hai năm qua.
Sự sụt giảm này là hệ quả của nhiều yếu tố cộng hưởng cả về mặt mùa vụ lẫn quy luật cung - cầu: Theo các chuyên gia, tháng 7 âm lịch (mùa ăn chay) kết hợp với thời gian nghỉ hè của học sinh khiến lượng tiêu thụ tại các bếp ăn tập thể giảm mạnh. Dù tháng 9 có nhịp hồi nhẹ khi học sinh tựu trường, nhưng sức bật không đủ để đảo ngược xu hướng. Bên cạnh đó, nguồn cung nội địa phục hồi: Năng lực sản xuất sau đợt Dịch tả heo Châu Phi năm 2025 được cải thiện rõ rệt. Tính đến cuối tháng 9, tổng đàn heo cả nước tăng 5,4% so với cùng kỳ; sản lượng thịt heo hơi xuất chuồng 9 tháng đạt 4,28 triệu tấn (tăng 4,4%). Khi lượng heo đến tuổi xuất chuồng dồn vào nửa cuối năm, áp lực nguồn cung trở nên quá tải.
Ngoài ra, tâm lý "bán chạy" vì thời tiết và dịch bệnh: Mưa lũ kéo dài cùng nguy cơ dịch bệnh bùng phát khiến nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ chọn giải pháp xuất chuồng sớm để cắt lỗ và hạn chế rủi ro, vô tình tạo ra làn sóng xả hàng ngắn hạn làm giá giảm thêm. Bên cạnh đó, thói quen ăn uống của người dân cũng có xu hướng tăng cường rau xanh, giảm bớt thịt động vật.
Áp lực kép - Thịt nhập khẩu giá rẻ và nghịch lý "chợ đắt, chuồng rẻ"
Không chỉ chịu áp lực từ nguồn cung nội địa, người chăn nuôi trong nước còn phải đối mặt với làn sóng thịt heo nhập khẩu giá rẻ. Theo Cục Xuất nhập khẩu, trong 8 tháng năm 2026, lượng thịt heo nhập khẩu tăng 18,8% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, giá thịt heo nhập khẩu bình quân chỉ ước khoảng 45.000 đồng/kg – thấp hơn đáng kể so với giá thành sản xuất trong nước. Mức giá cạnh tranh này thúc đẩy các nhà hàng, cơ sở chế biến thực phẩm và bếp ăn tập thể chuyển sang ưu tiên dùng thịt đông lạnh nhằm tối ưu chi phí. Điều đáng nói là dù giá heo hơi tại chuồng giảm rất sâu, người tiêu dùng tại các chợ dân sinh vẫn chưa nhận được nhiều lợi ích. Tại các chợ truyền thống, giá thịt ba chỉ, nạc vai, sườn non vẫn đứng ở mức cao, từ 120.000 – 140.000 đồng/kg; nạc thăn, nạc mông dao động 100.000 – 120.000 đồng/kg. Tại các siêu thị lớn hay cửa hàng tiện lợi, mức giá này còn cao hơn từ 15.000 – 50.000 đồng/kg tùy thương hiệu. Khoảng chênh lệch đắt đỏ này cho thấy khâu lưu thông, trung gian phân phối vẫn đang hưởng trọn biên lợi nhuận, trong khi cả người nuôi lẫn người tiêu dùng cuối cùng đều gánh phần thiệt thòi.
Giá heo tại các chợ dân sinh vẫn neo ở mức cao.
Kỳ vọng nào cho thị trường dịp cuối năm?
Bước sang đầu quý IV, bức tranh thị trường heo hơi vẫn chưa thực sự khởi sắc. Nhóm các doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn, vận hành theo chuỗi khép kín (3F: Farm - Feed - Food) vẫn giữ được thế chủ động nhờ tối ưu được chi phí thức ăn và kênh phân phối. Trái lại, các hộ chăn nuôi vừa và nhỏ đứng trước nguy cơ kiệt quệ tài chính nếu mặt bằng giá thấp tiếp tục kéo dài.
Tuy nhiên, nhìn ở góc độ chu kỳ tiêu dùng, thị trường vẫn có điểm tựa niềm tin vào giai đoạn cận Tết Nguyên đán 2027.Theo quy luật hằng năm, bắt đầu từ tháng 11 âm lịch, nhu cầu tiêu thụ thịt cho các gia đình, lễ hội và hoạt động chế biến thực phẩm phục vụ Tết sẽ tăng vọt. Đây chính là động lực lớn nhất có thể giúp giá heo hơi đảo chiều phục hồi.
Dù yếu tố mùa vụ mang lại hy vọng, thị trường cuối năm vẫn là một phương trình nhiều biến số. Tốc độ phục hồi của giá heo hơi sẽ phụ thuộc rất lớn vào sức mua thực tế của người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều băn khoăn. Khả năng kiểm soát dịch bệnh và diễn biến thời tiết tại các vùng chăn nuôi trọng điểm. Mức độ điều chỉnh lượng thịt nhập khẩu của các doanh nghiệp chế biến. Nếu sóng bán tháo dừng lại và lực cầu Tết bắt đầu kích hoạt từ giữa quý IV, thị trường nhiều khả năng sẽ từng bước cân bằng và tạo đáy thành công. Tuy nhiên, bài toán bền vững cho ngành chăn nuôi nội địa vẫn nằm ở việc tổ chức lại chuỗi liên kết, giảm bớt khâu trung gian và chủ động nguồn thức ăn – để người nông dân không còn phải đơn độc trước những "cơn bão giá" mỗi khi mùa vụ đổi chiều.
