Chuyển đổi số trong chăn nuôi không chỉ dừng lại ở việc số hóa cục bộ hay lắp đặt thiết bị tự động hóa đơn lẻ, mà đòi hỏi sự chuẩn hóa hạ tầng dữ liệu và quản trị thông minh xuyên suốt toàn chuỗi giá trị. Đây là thông điệp chính được các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Hội thảo "Hành trình chuyển đổi sang chăn nuôi dựa trên dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)", diễn ra ngày 29/10 tại Hà Nội.
Sự kiện do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công ty Cổ phần GREENFEED Việt Nam tổ chức, nằm trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á - Úc lần thứ 21 (AAAP 2026).
Toàn cảnh Hội thảo "Hành trình chuyển đổi sang chăn nuôi dựa trên dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)" được tổ chức ngày 29/10.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đỗ Cao Bằng, Tổng Giám đốc GREENFEED Việt Nam, nhận định ngành chăn nuôi đang đứng trước bước ngoặt lớn. Bên cạnh các trụ cột truyền thống như di truyền giống, dinh dưỡng và thú y, các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và phân tích dữ liệu đang mở ra không gian phát triển mới theo hướng hiệu quả, bền vững hơn.
Theo ông Đỗ Cao Bằng, dữ liệu đóng vai trò phản ánh chính xác các diễn biến trong quy trình sản xuất; AI hỗ trợ công tác dự báo và tối ưu hóa quyết định; trong khi tự động hóa giúp gia tăng năng suất vận hành. "Công nghệ không phải là đích đến cuối cùng mà là công cụ để tạo ra giá trị thực tiễn. Chuyển đổi số không thể là nỗ lực đơn độc của một doanh nghiệp, mà đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, đơn vị công nghệ và người chăn nuôi nhằm đưa các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất," lãnh đạo GREENFEED Việt Nam nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, TS. Bùi Huy Doanh, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Chăn nuôi (Học viện Nông nghiệp Việt Nam), cho rằng bản chất của chăn nuôi thông minh không nằm ở số lượng cảm biến được lắp đặt, mà ở khả năng kết nối, xử lý thông tin và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực. Dữ liệu phục vụ quản trị không thể khép kín trong từng cơ sở riêng lẻ, mà phải được liên thông xuyên suốt từ khâu con giống, thức ăn, phòng trừ dịch bệnh đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Phân tích về thực trạng hạ tầng dữ liệu ngành chăn nuôi, TS. Bùi Huy Doanh nhận định việc chuẩn hóa thông tin từ trang trại, đàn vật nuôi đến quy trình vận hành là tiền đề cốt lõi để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số.
Thông tin tại hội thảo cho biết, hệ thống quản lý dữ liệu chăn nuôi hiện đã được triển khai tại 34/34 tỉnh, thành phố; khoảng 96% trang trại quy mô lớn đã được định danh và kết nối dữ liệu. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng công nghệ hiện vẫn có sự chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp quy mô lớn và khu vực chăn nuôi hộ gia đình. Dữ liệu từ các hộ sản xuất nhỏ lẻ còn thiếu hụt và chưa bảo đảm tính liên tục.
Để khắc phục khoảng trống này, các đại biểu đề xuất cần sớm xây dựng cơ chế chia sẻ, phân quyền truy cập và cập nhật thông tin minh bạch nhằm hình thành hạ tầng dữ liệu dùng chung cho toàn ngành. Nền tảng dữ liệu liên thông sẽ giúp cơ quan quản lý và các chủ thể chuỗi giá trị chủ động giám sát sản xuất, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và dự báo thị trường.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI kết hợp với Internet vạn vật (IoT) cần hướng tới các mục tiêu đo lường cụ thể như: theo dõi sức khỏe vật nuôi, cảnh báo dịch bệnh sớm, giám sát an toàn sinh học, xử lý chất thải môi trường và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế trên từng đơn vị sản phẩm.
Sự chuyển dịch từ số hóa từng công đoạn sang quản trị thông minh toàn chuỗi được đánh giá là hướng đi tất yếu, giúp ngành chăn nuôi Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
