Hàng trăm tấn chất thải từ trang trại nuôi heo xả trực tiếp ra môi trường. Ảnh: Báo Gia Lai
Trước những vi phạm trong xử lý chất thải tại một số cơ sở chăn nuôi, tỉnh Gia Lai đang triển khai đồng bộ các giải pháp siết chặt quản lý môi trường, từ khâu lựa chọn dự án đến quá trình vận hành thực tế, nhằm bảo vệ sinh thái và đảm bảo phát triển ngành chăn nuôi bền vững.
Gia Lai hiện sở hữu 1.212 trang trại và dự án chăn nuôi. Năm 2025, giá trị sản xuất ngành chăn nuôi của tỉnh đạt 21.157 tỷ đồng (tăng 6,2%, đóng góp 7,8% GRDP), sở hữu tổng đàn bò đứng đầu và đàn heo xếp thứ hai cả nước. Tuy nhiên, cùng với đà tăng trưởng, công tác bảo vệ môi trường đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn.
Thực tế kiểm tra từ đầu năm 2026 đến nay cho thấy nhiều vi phạm nghiêm trọng. Điển hình, ngày 20/5/2026, cơ quan chức năng phát hiện trang trại của ông Tô Xuân Hồng (xã Kon Gang) xả thẳng ra môi trường hơn 240,5 tấn chất thải chưa qua xử lý. Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Hồng về hành vi gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, qua đợt kiểm tra 9 cơ sở chăn nuôi heo khác, lực lượng chức năng đã xử phạt 8 cơ sở với tổng số tiền 930 triệu đồng do hệ thống xử lý nước thải vận hành không bảo đảm, thiếu hợp đồng thu gom bùn thải và tự ý bỏ các bể xử lý bắt buộc. Tính chung từ đầu năm 2026, tổng số tiền xử phạt các vi phạm môi trường trong chăn nuôi trên địa bàn đã vượt 2,37 tỷ đồng.
Trước tình hình trên, tỉnh Gia Lai xác định quan điểm thu hút đầu tư phải đi đôi với kiểm soát sức chịu tải môi trường. Trong Kế hoạch phát triển chăn nuôi đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh quy định 7 vùng chăn nuôi trọng điểm, ưu tiên dự án sử dụng quỹ đất cằn cỗi và cách xa khu dân cư, trường học, bệnh viện tối thiểu 1,5 km. Đáng chú ý, từ ngày 10/5/2026, Gia Lai tạm dừng tiếp nhận hồ sơ đề xuất mới đối với các dự án chăn nuôi heo quy mô nhỏ (dưới 36.000 con/lứa) không phù hợp định hướng, tập trung thu hút doanh nghiệp có năng lực tài chính, áp dụng công nghệ cao và mô hình tuần hoàn.
UBND tỉnh chỉ đạo các cơ sở phải hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải trước khi đi vào hoạt động. Nước thải tái sử dụng nội bộ phải đạt cột B trở lên, trường hợp xả ra môi trường phải đạt chuẩn cột A. Tỉnh cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện quy định về bảo vệ môi trường đối với chăn nuôi heo quy mô trang trại để trình ban hành trong quý IV/2026.
Thời gian tới, công tác kiểm tra sẽ chuyển trọng tâm từ rà soát hồ sơ sang quan trắc thực tế. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương xử lý nghiêm vi phạm, tuyệt đối không đùn đẩy hay hợp thức hóa sai phạm; đồng thời đề nghị lực lượng Công an phối hợp điều tra, xử lý hình sự các hành vi cố tình xả thải chui ra môi trường.
