.jpg)
Sáng ngày 23/9, tại Hà Nội, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo "Phúc lợi động vật: Đề xuất thể chế chính sách và thực thi". Sự kiện hội tụ đại diện các cơ quan quản lý chuyên ngành, viện nghiên cứu, hiệp hội và các doanh nghiệp chăn nuôi - thú y trên cả nước nhằm thảo luận giải pháp lấp khoảng trống pháp lý, đưa phúc lợi động vật trở thành năng lực quản trị cốt lõi.
Mô hình nuôi gà bán chăn thả góp phần hạn chế stress và nâng cao sức khỏe đàn vật nuôi.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Lê Trọng Đảm, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Luật Chăn nuôi và Luật Thú y đã bước đầu luật hóa các quy định về đối xử nhân đạo với vật nuôi trong quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vận chuyển và giết mổ. Tuy nhiên, việc áp dụng thực tế vẫn gặp nhiều rào cản do thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết và cơ chế kiểm tra, giám sát chuyên biệt. Trong bối cảnh thương mại quốc tế, phúc lợi động vật không còn là yêu cầu tự nguyện mà đã trở thành hàng rào kỹ thuật quan trọng gắn liền với an toàn thực phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội.
Bổ sung về vấn đề này, bà Hạ Thúy Hạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam chỉ rõ, hệ thống văn bản pháp luật hiện nay vẫn nằm rải rác ở nhiều lĩnh vực. Nhiều dòng vật nuôi chưa có tiêu chí quy định cụ thể:
Đối với gia cầm: Thiếu các tiêu chí chuẩn hóa theo từng phương thức nuôi (chăn thả, nuôi lồng hay bán chăn thả).
Đối với lợn: Yêu cầu về mật độ chuồng nuôi, thiết kế máng ăn và hệ thống làm mát cho từng giai đoạn sinh trưởng chưa đầy đủ.
Hệ thống dữ liệu quốc gia: Chưa có thống kê chính thức về tỷ lệ trang trại đạt chuẩn phúc lợi, tỷ lệ tổn thất trong vận chuyển hay hiệu quả gây ngất tại các cơ sở giết mổ tập trung.
"Việt Nam cần chuyển dịch mạnh mẽ từ tiếp cận bị động (chỉ tập trung vào năng suất, phòng dịch) sang quản trị phúc lợi động vật tích cực. Cần xây dựng bộ chỉ số quốc gia dựa trên 5 quyền cơ bản của vật nuôi, tiến tới hòa nhập với tiêu chuẩn của các nước ASEAN và quốc tế."- Bà Hạ Thúy Hạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam nhấn mạnh.
Từ thực tiễn quản lý địa phương, bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, phúc lợi động vật phải được lồng ghép trực tiếp vào các chương trình trọng điểm như VietGAHP, an toàn sinh học và chuỗi liên kết giá trị.
Tại Bắc Ninh, mô hình chăn nuôi gà không lồng hoặc bán chăn thả hiện áp dụng trên 500 cơ sở chăn nuôi gà đẻ và 12 triệu gà thả đồi, giúp đàn gia cầm thực hiện các hành vi tự nhiên và giảm thiểu đáng kể tình trạng stress. Tuy nhiên, việc nâng cấp hạ tầng chuồng trại, hệ thống thông gió, chiếu sáng tự động đòi hỏi nguồn kinh phí đầu tư lớn. Bà Minh đề xuất cần có cơ chế để thị trường chấp nhận chi trả đúng giá trị cho các sản phẩm chăn nuôi đạt chuẩn phúc lợi, tránh tình trạng "đánh đồng" giá bán với sản phẩm thông thường.
Về phía khối doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Minh, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam chia sẻ, đơn vị hiện vận hành 15 trang trại đạt chứng nhận Global S.L.P., tích hợp các tiêu chuẩn của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC). BAF ứng dụng công nghệ giám sát tự động, phần mềm quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc để kiểm soát điều kiện chuồng nuôi và sức khỏe đàn vật nuôi từ sớm, giảm thiểu tối đa việc sử dụng kháng sinh.
Tuy nhiên, đại diện BAF Việt Nam cũng phản ánh rào cản lớn nhất hiện nay là thị trường trong nước chưa có bộ tem nhãn hay cơ chế nhận diện thương hiệu riêng cho sản phẩm áp dụng tiêu chuẩn phúc lợi động vật. Điều này khiến các doanh nghiệp tiên phong khó thu hồi vốn đầu tư.
Khuyến nghị chính sách giai đoạn 2026 – 2035
Để đưa phúc lợi động vật trở thành động lực phát triển bền vững cho ngành chăn nuôi, các đại biểu tại hội thảo đã thống nhất đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm:
Đưa các điều khoản chuyên biệt về phúc lợi động vật vào lộ trình sửa đổi Luật Chăn nuôi và Luật Thú y; bổ sung đối tượng áp dụng đối với động vật thủy sản và thú cảnh.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành sớm ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật về phúc lợi động vật cho từng nhóm vật nuôi xuyên suốt chuỗi: chăn nuôi – vận chuyển – giết mổ. Xây dựng hệ thống chứng nhận quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp và người chăn nuôi đăng ký tem truy xuất nguồn gốc, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm đạt chuẩn.
Phân định rõ trách nhiệm thực thi của lực lượng thú y các cấp, đi đôi với các chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về đối xử vô đạo đức với vật nuôi hoặc gian lận thương mại.
