Thị trường nông sản chuyển sang trạng thái “nhạy cảm với nguồn cung”
Sau giai đoạn điều chỉnh, ba nhóm nguyên liệu chủ lực trên thị trường quốc tế đang đồng loạt lấy lại đà tăng. Điểm đáng chú ý của nhịp tăng lần này không chỉ nằm ở yếu tố kỹ thuật mà còn đến từ sự kết hợp của nhiều rủi ro cơ bản: logistics tại Biển Đen, chất lượng mùa vụ tại Mỹ, tiến độ thu hoạch ở Nam Mỹ và nhu cầu nhập khẩu.
Đây là diễn biến cần đặc biệt lưu ý với ngành thức ăn chăn nuôi Việt Nam, bởi lúa mì, ngô và đậu tương đều có vai trò quan trọng trong cơ cấu nguyên liệu. Trong đó, biến động đậu tương có ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm nguyên liệu giàu đạm như khô đậu tương; còn ngô và lúa mì tác động đáng kể tới chi phí nhóm nguyên liệu cung cấp năng lượng.
Trong ngắn hạn, thị trường chưa cho thấy cơ sở đủ mạnh để xác nhận một chu kỳ tăng giá kéo dài. Tuy nhiên, các yếu tố tạo “giá sàn” đang xuất hiện rõ hơn, khiến khả năng giá giảm sâu trở nên hạn chế.
Lúa mì: Biển Đen trở thành biến số lớn nhất
Giá lúa mì đã tăng lên khoảng 6,80 USD/bushel, tiến gần vùng đỉnh hai năm 7,08 USD/bushel thiết lập ngày 22/7. Động lực chính đến từ lo ngại dòng chảy xuất khẩu tại khu vực Biển Đen tiếp tục bị gián đoạn.
Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng cảng và hoạt động vận tải thương mại đang tạo ra tác động trực tiếp tới năng lực xuất khẩu của cả Nga và Ukraine. Xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine đã giảm mạnh trong đầu tháng 8, trong khi các cảng và tuyến vận chuyển thay thế chưa đủ khả năng bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt từ đường biển. Đáng chú ý, Ukraine đã hạ dự báo xuất khẩu ngũ cốc niên vụ 2026/2027 tới 12% so với dự báo trước đó do các cuộc tấn công nhằm vào khu vực cảng phía Nam. Một số đánh giá thị trường còn cho rằng nếu tình trạng hạn chế tiếp cận các cảng chủ chốt kéo dài, xuất khẩu lúa mì của Ukraine có thể giảm mạnh so với mức thông thường.
Rủi ro không chỉ nằm ở Ukraine. Hoạt động vận chuyển ngũ cốc của Nga cũng đang chịu sức ép khi các cảng phía Nam gặp gián đoạn. Theo các nguồn tin thị trường được Reuters dẫn lại, xuất khẩu lúa mì Nga trong tháng 8 có nguy cơ xuống mức thấp nhất trong nhiều năm do các nút thắt vận tải tại Biển Đen.
Điều này khiến thị trường lúa mì bước vào trạng thái đặc biệt nhạy cảm: chỉ cần xuất hiện thêm thông tin bất lợi đối với hạ tầng cảng hoặc tàu thương mại, giá có thể phản ứng nhanh ngay cả khi cán cân cung – cầu toàn cầu chưa thực sự thiếu hụt.
Trên đồ thị H4, lúa mì bật tăng sau khi kiểm định thành công đường MA50. Giá hiện duy trì phía trên cả MA50 và MA200, cho thấy xu hướng tăng đang chiếm ưu thế.
Trong kịch bản tích cực, nếu giá tiếp tục giữ trên MA50, vùng 693–707 sẽ là khu vực kháng cự quan trọng cần theo dõi. Việc vượt dứt khoát vùng này có thể mở rộng dư địa tăng và đưa thị trường trở lại vùng đỉnh 7,08 USD/bushel.
Ngược lại, nếu áp lực chốt lời xuất hiện tại 693–707, lúa mì có thể bước vào một nhịp điều chỉnh kỹ thuật trước khi xác lập hướng đi tiếp theo.
Ngô: Nhu cầu xuất khẩu mạnh đối đầu với nỗi lo năng suất
Giá ngô kỳ hạn duy trì trên 4,6 USD/bushel, tiến gần mức cao nhất trong 13 tuần khi thị trường tiếp nhận các đánh giá mới về mùa vụ Mỹ và số liệu xuất khẩu tích cực.
Tâm điểm hiện nay là chuyến khảo sát mùa vụ Pro Farmer. Những quan sát ban đầu tại Nam Dakota cho thấy tác động của hạn hán, trong khi cây trồng tại Ohio có tốc độ chín không đồng đều. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu năng suất thực tế có đạt được mức 180,7 bushel/acre như dự báo mới nhất của USDA hay không.
Dữ liệu USDA cũng cho thấy đến ngày 16/8, 76% diện tích ngô Mỹ đã đạt giai đoạn chín bột, 29% đã chín sáp và 4% đã trưởng thành. Tỷ lệ diện tích được đánh giá tốt đến xuất sắc giảm còn 60%, từ 61% một tuần trước đó.
Ở phía cầu, bức tranh tích cực hơn đáng kể. Lượng ngô Mỹ được kiểm định xuất khẩu trong tuần đạt khoảng 1,91 triệu tấn, tăng 81,7% so với cùng kỳ năm trước. Tổng lượng xuất khẩu lũy kế đạt 80,95 triệu tấn, cao hơn 26,1% so với cùng kỳ. Mexico, Nhật Bản và Colombia là những điểm đến nổi bật.
Điều này cho thấy thị trường ngô đang được hỗ trợ từ hai phía: nguồn cung có dấu hiệu bất định, trong khi nhu cầu xuất khẩu vẫn rất mạnh.
Một yếu tố khác cần theo dõi là tiến độ thu hoạch ngô vụ hai tại Brazil. Theo AgRural (công ty tư vấn nông nghiệp độc lập nổi tiếng có trụ sở tại Brazil) đến ngày 13/8, vụ ngô safrinha tại khu vực Trung-Nam Brazil mới hoàn thành khoảng 85%, thấp hơn đáng kể mức 94% cùng thời điểm năm trước.
Trên khung H4, giá ngô đã bật lên sau khi kiểm định vùng hỗ trợ 487–492, đồng thời vượt qua MA50 và MA200.Nếu vùng hỗ trợ này tiếp tục được bảo vệ, xu hướng tăng có khả năng duy trì và giá có thể hướng tới vùng 502–506. Đây là vùng cần quan sát phản ứng của lực bán. Nếu giá vượt được 502–506 với thanh khoản tốt, thị trường có thể hình thành một nhịp tăng mới; ngược lại, thất bại tại vùng này có thể kích hoạt điều chỉnh về vùng hỗ trợ gần nhất.
Đậu tương: Áp lực mùa vụ gặp lực kéo từ nhu cầu Trung Quốc
Đậu tương đang là nhóm nguyên liệu có tín hiệu tăng đáng chú ý nhất đối với chi phí thức ăn chăn nuôi giàu đạm.
Giá đã tăng lên khoảng 12,20 USD/bushel, mức cao nhất kể từ khi đạt 12,50 USD/bushel ngày 24/7. Thị trường tiếp tục phản ứng với các đánh giá về tình trạng vụ mùa tại Trung Tây Mỹ, trong đó số lượng quả đậu tương tại một số khu vực của Indiana và Nebraska được cho là thấp hơn kỳ vọng.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, nhu cầu cũng đang trở thành lực đỡ quan trọng. USDA đã liên tục ghi nhận các giao dịch đậu tương Mỹ giao cho Trung Quốc trong niên vụ 2026/2027. Chẳng hạn, USDA công bố doanh nghiệp tư nhân Mỹ bán 132.000 tấn đậu tương cho Trung Quốc ngày 4/8 và 122.000 tấn ngày 6/8; trước đó, ngày 3/8, doanh số được báo cáo lên tới 488.000 tấn cho Trung Quốc. Các giao dịch này củng cố nhận định rằng Trung Quốc vẫn là biến số quan trọng đối với triển vọng nhu cầu đậu tương Mỹ.
Ở thị trường nội địa Mỹ, hoạt động ép dầu cũng đang cho thấy nhu cầu nguyên liệu khá tích cực. Đây là yếu tố đáng lưu ý đối với doanh nghiệp TACN bởi biến động giá đậu tương không chỉ ảnh hưởng tới hạt nguyên liệu mà còn truyền dẫn trực tiếp sang khô đậu tương, một trong những nguồn đạm quan trọng nhất trong khẩu phần vật nuôi. Theo báo cáo USDA tháng 8, thương mại đậu tương thế giới niên vụ 2026/2027 vẫn duy trì quy mô lớn, với Trung Quốc được dự báo nhập khẩu khoảng 108 triệu tấn đậu tương.
Trên khung H1, đậu tương đang duy trì cấu trúc hồi phục sau khi bật lên từ vùng hỗ trợ 1170–1177. Sau khi vượt vùng 1210–1212, giá đang tiến sát vùng cung 1238–1257. Đây là khu vực có khả năng xuất hiện áp lực bán bởi từng ghi nhận hoạt động chốt lời mạnh trong nhịp tăng trước. Nếu giá vượt dứt khoát 1238–1257 và duy trì ổn định phía trên vùng này, xu hướng tăng có thể tiếp tục mở rộng. Ngược lại, một tín hiệu từ chối rõ ràng tại vùng cung sẽ làm tăng khả năng giá điều chỉnh về 1210–1212, sâu hơn là 1196–1200.
Chi phí nguyên liệu TACN: Áp lực có thể lan theo nhiều hướng
Diễn biến ngày 20/8 cho thấy một đặc điểm đáng chú ý của thị trường năm nay: không phải chỉ một yếu tố đơn lẻ đang đẩy giá nguyên liệu đi lên.
Lúa mì được hỗ trợ bởi rủi ro logistics tại Biển Đen. Ngô nhận được lực đỡ từ nhu cầu xuất khẩu trong khi thị trường đặt câu hỏi về năng suất Mỹ. Đậu tương cùng lúc chịu tác động của thời tiết và nhu cầu Trung Quốc.
Điều này khiến rủi ro đối với doanh nghiệp TACN không đơn thuần là “giá nguyên liệu tăng”, mà còn nằm ở độ biến động và khả năng dự báo giá mua.
Đặc biệt, nếu lúa mì tiếp tục tăng và thu hẹp chênh lệch giá với ngô, lợi thế sử dụng lúa mì như một nguyên liệu thay thế sẽ giảm. Trong khi đó, nếu đậu tương và khô đậu tương duy trì đà tăng, chi phí nhóm nguyên liệu giàu đạm sẽ chịu thêm áp lực.
Doanh nghiệp nên ưu tiên quản trị rủi ro giá thay vì chạy theo giá
Trong bối cảnh giá nguyên liệu đồng loạt hồi phục, việc mua hàng theo tâm lý “giá còn tăng thì mua càng sớm càng tốt” tiềm ẩn rủi ro không nhỏ. Nhưng ngược lại, trì hoãn mua hoàn toàn cũng có thể khiến doanh nghiệp phải chấp nhận mức giá cao hơn nếu các vùng kháng cự bị phá vỡ.
Giải pháp phù hợp hơn là chia nhỏ nhu cầu mua theo từng giai đoạn, duy trì lượng tồn kho đủ phục vụ sản xuất và tăng tỷ trọng mua khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh về vùng hỗ trợ.
Đối với lúa mì, cần ưu tiên theo dõi diễn biến các cảng Biển Đen và chi phí vận chuyển. Với ngô, trọng tâm là kết quả khảo sát Pro Farmer và tốc độ xuất khẩu Mỹ. Trong khi đó, đậu tương cần được theo dõi đồng thời qua thời tiết Trung Tây, số liệu ép dầu và các đơn hàng của Trung Quốc.
Tính đến ngày 20/8/2026, xu hướng chung của thị trường nguyên liệu TACN nghiêng về trạng thái “tăng nhưng chưa bứt phá hoàn toàn”. Đây là giai đoạn doanh nghiệp cần đề cao khả năng phản ứng nhanh hơn là đặt cược vào một xu hướng giá duy nhất. Nếu các vùng kháng cự kỹ thuật lần lượt bị phá vỡ cùng với sự xấu đi của các yếu tố cơ bản, mặt bằng chi phí đầu vào của ngành TACN có thể chịu thêm một vòng tăng mới trong cuối quý III và đầu quý IV/2026.
