Trứng Việt khát vọng vươn mình ra “biển lớn”

Từ vị thế của một món ăn bình dân, quen thuộc chốn góc bếp, quả trứng gia cầm đang ngày càng khẳng định vai trò chiến lược trong an ninh dinh dưỡng toàn cầu và tiến tới trở thành một ngành hàng xuất khẩu tỷ đô. Tại Việt Nam, khi năng lực sản xuất đã chạm ngưỡng dư cung thời điểm, câu chuyện xuất khẩu không còn là "lựa chọn thêm", mà đã trở thành mệnh lệnh sống còn để nâng tầm giá trị và đưa ngành gia cầm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Kỳ tích "20 tỷ quả" và áp lực của sự tăng trưởng

Ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam đã viết nên một chương mới đầy ấn tượng về quy mô. Theo dòng chảy của công nghiệp hóa và hiện đại hóa, sản lượng trứng liên tục xô đổ các cột mốc cũ. Số liệu thống kê từ năm 2024 cho thấy, Việt Nam chính thức vượt ngưỡng sản xuất 20 tỷ quả trứng gia cầm/năm, xác lập vị thế là một trong những "công xưởng" sản xuất trứng lớn nhất khu vực ASEAN.

Đà tăng trưởng ấy không hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, bất chấp những biến động về giá thức ăn và dịch bệnh, sản lượng vẫn đạt khoảng 10,8 tỷ quả, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một con số khổng lồ, là minh chứng cho năng lực nội sinh mạnh mẽ của ngành chăn nuôi nước nhà.

Tuy nhiên, như một định luật bất biến của kinh tế thị trường, quy mô càng lớn, áp lực tiêu thụ càng cao. Sự gia tăng "nóng" về sản lượng đã dẫn đến những thời điểm thị trường nội địa rơi vào tình trạng cung vượt cầu, gây sức ép lên giá thành và lợi nhuận của người chăn nuôi. Dù mức tiêu thụ trứng của người Việt đã tăng đáng kể, ước tính dao động từ 185 đến 212 quả/người/năm (theo các báo cáo năm 2024-2025) – nhưng nếu so sánh với văn hóa tiêu dùng trứng đậm đặc của các quốc gia láng giềng hay phương Tây, dư địa nội địa vẫn còn khoảng trống lớn nhưng chưa đủ để hấp thụ hết sức sản xuất hiện tại.

Bài toán đặt ra không chỉ là sản xuất thật nhiều, mà là làm sao để bán được với mức giá tương xứng với giá trị. Và câu trả lời tất yếu, chính là xuất khẩu.

Góc nhìn từ thị trường toàn cầu: Đại dương xanh đầy cơ hội và thách thức

Quả trứng là thực phẩm phổ biến bậc nhất thế giới, một nguồn protein "quốc dân" được ưa chuộng ở mọi nền văn hóa. Từ Mexico – quốc gia "cuồng" trứng bậc nhất với mức tiêu thụ kỷ lục gần 400 quả/người/năm, đến Nhật Bản (326 quả), Indonesia, Argentina (khoảng 323 quả), hay Mỹ, Brazil (khoảng 270 quả) – tất cả đều cho thấy một thị trường tiêu thụ rộng lớn.

Thế nhưng, có một nghịch lý thú vị được Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) chỉ ra: Chỉ khoảng 3% sản lượng trứng toàn cầu tham gia vào thương mại quốc tế, phần lớn vẫn được tiêu thụ tại chính quốc gia sản xuất.

Vì sao lại có con số khiêm tốn này? Nguyên nhân nằm ở chính đặc thù của sản phẩm. Trứng là mặt hàng cực kỳ "nhạy cảm": khó vận chuyển đường dài, yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt, thời gian sử dụng ngắn và trên hết là rào cản kỹ thuật cực cao về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động vật của các nước nhập khẩu.

Chính cái rào cản 3% ấy lại là "đại dương xanh" cho những quốc gia có tư duy đột phá. Khó khăn không nằm ở quả trứng tươi nguyên vỏ, mà nằm ở công nghệ. Cơ hội thực sự dành cho những sản phẩm trứng được chế biến sâu, kéo dài thời hạn sử dụng và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của từng thị trường ngách.

Khơi thông dòng chảy: Những "cánh chim đầu đàn" chinh phục thị trường khó tính

Việt Nam không phải là một "tân binh" trên bản đồ xuất khẩu trứng, nhưng hành trình đi từ những lô hàng đầu tiên sang các nước láng giềng đến việc "cắm cờ" tại các thị trường khó tính nhất là cả một câu chuyện dài đầy nỗ lực.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi Trường, các sản phẩm trứng Việt đã hiện diện tại Singapore, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Campuchia, Myanmar, Lào, Mông Cổ, Australia và Hồng Kông (Trung Quốc). Một cột mốc đáng tự hào vào năm 2025 khi Singapore – quốc gia có hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thuộc top đầu thế giới chính thức chấp thuận nhập khẩu các sản phẩm trứng từ Việt Nam.

Gần đây nhất, một "phát súng" vang dội đã được bắn ra từ thị trường Nhật Bản. Vào ngày 18/6/2026, Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt (thương hiệu VFood) đã xuất khẩu thành công container đầu tiên với 172.000 quả trứng gia cầm ăn liền sang xứ sở hoa anh đào. Đây là quả ngọt sau gần hai năm miệt mài hợp tác, nghiên cứu và hoàn thiện sản phẩm theo "thước đo" khắc nghiệt của đối tác Nhật.

Dù con số ước xuất khẩu khoảng 38 – 42 triệu quả trứng (bao gồm trứng tươi, trứng muối, trứng bắc thảo và chế biến ăn liền) trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn còn khiêm tốn so với tổng sản lượng hơn 10,8 tỷ quả, nhưng nó là một tín hiệu cực kỳ lạc quan. Nó chứng minh một điều: Trứng Việt hoàn toàn có đủ năng lực để vượt qua những hàng rào kỹ thuật cao nhất nếu được đầu tư đúng bài bản.

Dabaco và lời giải về chuỗi giá trị chế biến sâu

Nhìn vào bức tranh tổng thể, bài toán xuất khẩu không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc cố gắng đẩy thật nhiều trứng tươi ra nước ngoài. Giá trị gia tăng thực sự, lợi nhuận bền vững thực sự nằm ở khả năng chế biến, bảo quản và tạo ra những sản phẩm phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Trong cuộc đua này, Tập đoàn Dabaco Việt Nam nổi lên như một hình mẫu điển hình của tư duy chăn nuôi công nghệ cao và chế biến sâu. Với quy mô gần 1 triệu con gà đẻ trứng, mỗi năm Dabaco cung cấp ra thị trường hơn 300 triệu quả trứng các loại. Nhưng điểm khác biệt của Dabaco không chỉ nằm ở con số sản lượng khổng lồ.

Tầm nhìn của Dabaco được thể hiện rõ nét qua việc chú trọng phát triển bộ sản phẩm trứng giá trị gia tăng, đa dạng và độc đáo. Bên cạnh các dòng trứng phổ biến, tập đoàn đã tiên phong đưa ra thị trường 4 dòng sản phẩm trứng gà cao cấp có hàm lượng dinh dưỡng vượt trội gồm: Trứng vỏ xanh, trứng gà Omega-3, trứng gà DHA và trứng gà Selen.

Đây là hướng đi cực kỳ thông minh, không chỉ nhắm tới nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người tiêu dùng nội địa – hiện diện tại hầu hết các siêu thị lớn như Big C, Metro, Co.opmart, WinMart, Aeon Mall... – mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh cốt lõi cho việc thâm nhập thị trường quốc tế. Khi "mở cửa" thị trường, những quả trứng được chuẩn hóa về dinh dưỡng, có thương hiệu mạnh và được bảo chứng bởi công nghệ chế biến hiện đại chính là "tấm hộ chiếu quyền lực" để Dabaco và ngành trứng Việt bước ra thế giới.

Bên cạnh Dabaco, không thể không nhắc đến những cái tên như CP Việt Nam với chuỗi sản xuất khép kín hiện đại, hay Ba Huân – đơn vị luôn nỗ lực chuẩn hóa quy trình chăn nuôi để hướng tới xuất khẩu. Sự hiện diện của các "ông lớn" này đang tạo ra một hệ sinh thái sôi động, cạnh tranh lành mạnh để cùng nâng tầm vị thế trứng Việt.

Từ trang trại đến thương hiệu: Mệnh lệnh chuẩn hóa

Để một quả trứng có thể bước qua "cánh cửa" kiểm dịch của Nhật Bản, Singapore hay Australia, tiêu chuẩn không bắt đầu từ nhà máy đóng gói, mà phải bắt đầu từ... từng con gà, từng ô chuồng.

Muốn xuất khẩu, doanh nghiệp không thể chỉ kiểm soát chất lượng ở khâu cuối cùng. Toàn bộ chuỗi sản xuất phải được quản trị nghiêm ngặt.

Kiểm soát dịch bệnh tối đa: Đặc biệt là Cúm gia cầm. Đây là điều kiện tiên quyết, không có ngoại lệ đối với thương mại quốc tế.

Chuẩn hóa quy trình chăn nuôi: Từ nguồn gốc đàn gà, an toàn sinh học trang trại, kiểm soát thức ăn, nước uống, đến việc quản lý dư lượng thuốc thú y, chất cấm và vi sinh (như Salmonella).

Công nghệ hậu thuẫn: Phân loại, làm sạch, bảo quản, cơ sở chế biến phải đạt chuẩn quốc tế. Một hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt trong vận chuyển và bao bì chuẩn mực là những mảnh ghép không thể thiếu.

Thách thức lớn nhất hiện nay không phải là "trứng Việt có tốt không", mà là làm thế nào để biến cái "tốt" đó thành một thương hiệu uy tín. Với hơn 20 tỷ quả/năm, Việt Nam đã có nền tảng vững chắc để xây dựng một ngành trứng quy mô. Nhưng để tiến xa, chúng ta cần chuyển từ tư duy "bán được trứng" sang "xây dựng sản phẩm trứng có thương hiệu, tiêu chuẩn và thị trường".

Thông điệp từ Ngày Trứng Thế giới và khát vọng vươn mình

Ngày Trứng Thế giới (World Egg Day), được khởi xướng từ năm 1996 tại Vienna, được tổ chức vào thứ Sáu thứ hai của tháng 10 hằng năm. Năm 2026 này sẽ đánh dấu kỷ niệm 30 năm hoạt động tôn vinh giá trị của quả trứng trên toàn cầu.

Nếu 30 năm trước, Ngày Trứng Thế giới chủ yếu nhấn mạnh đến dinh dưỡng, thì hôm nay, đối với ngành chăn nuôi Việt Nam, đây là dịp để nhìn rộng hơn về một chuỗi giá trị dài hun hút. Từ một quả trứng trên đĩa điểm tâm đến một container hàng xuất khẩu, phía sau đó là cả một hệ sinh thái: giống, thức ăn, thú y, an toàn sinh học, công nghệ chăn nuôi, chế biến, bao bì, logistics, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu.

Ngày Trứng Thế giới 2026 chính là thời điểm vàng để ngành trứng Việt Nam nhìn xa hơn: Không chỉ sản xuất nhiều hơn, mà phải sản xuất tốt hơn, chế biến sâu hơn, xây dựng thương hiệu mạnh hơn và chinh phục nhiều thị trường hơn.

Bởi khi một quả trứng Việt Nam có thể đáp ứng được yêu cầu khắc nghiệt của Nhật Bản, Singapore... thì đó không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp. Đó là tín hiệu khẳng định năng lực chăn nuôi quốc gia, cho thấy một sự chuyển mình mạnh mẽ, một khát vọng vươn mình ra biển lớn của ngành nông nghiệp Việt Nam.