Chìa khóa vàng cho chăn nuôi Đồng Tháp vươn xa

Nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản hiện đại, ứng dụng công nghệ số, công nghệ cao tại tỉnh Đồng Tháp đang tạo bước chuyển mạnh mẽ.

Đồng Tháp từ lâu đã ghi dấu ấn đậm nét trên bản đồ nông nghiệp Việt Nam như một "vựa lúa, vựa cá" cốt lõi của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn Đồng Tháp qua những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay hay những ao cá tra truyền thống thì chưa phản ánh trọn vẹn sự chuyển mình thực sự của địa phương này. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và áp lực hội nhập kinh tế ngày càng lớn, Đồng Tháp đang lặng lẽ nhưng quyết liệt thực hiện một cuộc cách mạng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Sự dịch chuyển từ mô hình chăn nuôi, nuôi trồng nhỏ lẻ sang tư duy kinh tế nông nghiệp tập trung, ứng dụng công nghệ cao và an toàn sinh học chính là chìa khóa mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới.

Sự thay đổi rõ nét nhất của nông nghiệp Đồng Tháp không bắt đầu từ những đề án trên giấy, mà khởi nguồn từ sự thay đổi trong tư duy của từng người dân. Câu chuyện của những "lão nông tỷ phú" tại địa phương là minh chứng sinh động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm và khả năng làm chủ công nghệ hiện đại.

Trang trại chăn nuôi gà công nghệ cao của gia đình ông Nguyễn Đức Lữ, phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp.

Những "lão nông tỷ phú" bước ra từ gian khó

Tại phường Đạo Thạnh, ông Nguyễn Đức Lữ được biết đến như một biểu tượng của sự kiên trì và bứt phá. Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, ông Lữ bước vào nghề nuôi gà thương phẩm với vô vàn rủi ro: vốn mỏng, kỹ thuật thiếu, thị trường bấp bênh và dịch bệnh rình rập. Đỉnh điểm là giai đoạn đại dịch Covid-19, khi chuỗi cung ứng đứt gãy khiến nhiều hộ chăn nuôi ngậm ngùi treo chuồng, ông Lữ lại chọn một hướng đi táo bạo: "ngược dòng" để tái thiết lập toàn bộ quy trình sản xuất.

Vay vốn ngân hàng và lặn lội tham gia các lớp huấn luyện kỹ thuật chuyên sâu, ông đầu tư xây dựng hệ thống trang trại quy mô 0,6 ha với 3 dãy chuồng kín diện tích hơn 2.000 m², tổng vốn đầu tư vượt 33 tỷ đồng. Trang trại của ông áp dụng công nghệ Hà Lan khép kín. Toàn bộ hệ thống quạt gió, giàn mát, máng ăn và máng uống đều tự động hóa hoàn toàn. Khẩu phần ăn được định lượng chính xác giúp tối ưu chi phí, nâng cao sức đề kháng cho đàn gà 80.000 con/lứa.

Bên cạnh đó, ông Lữ ứng dụng chất độn sinh học khử mùi hôi, tái chế chất thải thành phân bón, hoàn thiện mô hình nông nghiệp tuần hoàn xanh. Nhờ chủ động ký kết bao tiêu dài hạn với các tập đoàn lớn như Japfa (Indonesia), trang trại đảm bảo đầu ra ổn định với sản lượng hàng trăm nghìn con mỗi năm. Giai đoạn 2020–2025, trang trại duy trì doanh thu bình quân 35 tỷ đồng/năm, minh chứng cho tính hiệu quả bền vững của mô hình chăn nuôi công nghiệp hiện đại.

Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi gia cầm, chuyển dịch công nghệ cao còn lan tỏa mạnh mẽ sang lĩnh vực thủy sản ven biển. Tại xã cù lao Tân Phú Đông, ông Ngô Minh Tuấn – người được mệnh danh là "vua tôm cù lao" đã xây dựng nên một "đế chế" tôm thẻ chân trắng công nghệ cao quy mô 40 ha với 100 ao nuôi khép kín.

"Ban đầu vốn ít tôi chỉ làm vài ao. Khi nắm chắc kỹ thuật và thấy rõ hiệu quả, tôi mới mở rộng. Đến nay, định hướng của trang trại không còn là mở rộng diện tích mà là đi sâu vào công nghệ để giảm chi phí, tăng năng suất" - Ông Ngô Minh Tuấn chia sẻ.

"Ban đầu vốn ít tôi chỉ làm vài ao. Khi nắm chắc kỹ thuật và thấy rõ hiệu quả, tôi mới mở rộng. Đến nay, định hướng của trang trại không còn là mở rộng diện tích mà là đi sâu vào công nghệ để giảm chi phí, tăng năng suất".

Với năng suất thu hoạch đạt hơn 400 tấn tôm/năm, mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng, ông Tuấn đúc kết quy trình thành công qua các yếu tố kỹ thuật cốt lõi: Ao nuôi phải lót bạt, có mái che, trang bị máy quạt nước và hệ thống sục oxy công suất lớn, kết hợp ao ương dưỡng tôm và hệ thống thu gom chất thải triệt để. Nước đầu vào được xử lý qua hóa chất chuyên dụng, loại bỏ hoàn toàn tảo độc và vi khuẩn trước khi cấp vào ao. Việc quản lý chặt chẽ môi trường nuôi giúp giá thành sản xuất 1 kg tôm (loại 30 con/kg) giảm đáng kể, giúp người nuôi thu lãi từ 50.000 – 80.000 đồng/kg ngay cả khi thị trường biến động.

Không dừng lại ở việc làm giàu cho bản thân, ông Tuấn hiện đang tích cực chia sẻ quy trình, kết nối các hộ nuôi nhỏ lẻ trong vùng để hình thành chuỗi liên kết sản xuất đạt chuẩn xuất khẩu (ASC), nâng cao năng lực cạnh tranh cho tôm Việt.

Bức tranh chuyển dịch đồng bộ và quy mô

Những mô hình điểm của ông Lữ hay ông Tuấn không phải là hiện tượng đơn lẻ, mà là kết quả của chiến lược chuyển đổi đồng bộ từ phía chính quyền tỉnh Đồng Tháp.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp Hồ Huỳnh Mai, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn bộ các chỉ tiêu chăn nuôi và thủy sản của tỉnh đều phát triển ổn định và vượt kế hoạch đề ra. Hiện toàn tỉnh có 8,15 triệu con vịt; đàn gà 21,45 triệu con; đàn heo có 564.618 con; đàn bò 217.255 con; đàn trâu 3.582 con. Sản lượng thủy sản nuôi trồng đạt 930.000 tấn, với trên 2.600 trang trại, trong đó có 5 trang trại quy mô lớn đạt chứng nhận chuẩn. Cơ cấu chăn nuôi của tỉnh ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ: giảm dần tỷ lệ nuôi nhỏ lẻ tại hộ gia đình, tăng nhanh tỷ lệ chăn nuôi tập trung theo quy mô trang trại an toàn sinh học.

Bên cạnh chăn nuôi gia súc, gia cầm, không gian phát triển thủy sản của Đồng Tháp đã mở rộng rõ rệt. Với lợi thế địa lý kéo dài từ vùng biên giới đầu nguồn sông Tiền đến khu vực ven biển, tỉnh đang triển khai mô hình phát triển đồng bộ từ khâu sản xuất giống, thức ăn, nuôi thương phẩm cho đến chế biến và xuất khẩu. Toàn tỉnh hiện có trên 22.800 ha diện tích nuôi thủy sản, đạt tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng hằng năm trên 1 triệu tấn. Trong đó, diện tích nuôi tôm đạt khoảng 8.660 ha, tập trung ở khu vực phía Đông. Riêng mô hình nuôi tôm 2–3 giai đoạn ứng dụng công nghệ cao hiện chiếm khoảng 320 ha (15% diện tích nuôi thâm canh), trong đó có 15,6 ha đạt tiêu chuẩn quốc tế ASC.

Trong khi nuôi thâm canh truyền thống đạt năng suất 4,5 – 10 tấn/ha, các mô hình nuôi tôm công nghệ cao trong ao/bể tròn khép kín có thể đạt năng suất từ 30 – 50 tấn/ha, rút ngắn thời gian nuôi và kiểm soát triệt để rủi ro dịch bệnh.

Mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao tại tỉnh Đồng Tháp.

Giải bài toán lớn bằng tư duy kinh tế nông nghiệp

Dù đạt được những con số ấn tượng, ngành nông nghiệp Đồng Tháp vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản nội tại. Đánh giá về vấn đề này, ông Thái Quốc Hiếu, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam nhận định: Đồng Tháp là địa phương đóng góp rất lớn cho ngành chăn nuôi cả nước, nhưng thách thức phía trước không hề nhỏ. Quỹ đất chăn nuôi ngày càng thu hẹp, áp lực dịch bệnh tiềm ẩn, biến động giá vật tư đầu vào và biến đổi khí hậu khắc nghiệt đang đặt các trang trại vào thế phải liên tục thích ứng.

Để giải bài toán này, tỉnh Đồng Tháp không chọn con đường phát triển bằng mọi giá về lượng, mà tập trung cải thiện về chất. Chia sẻ về định hướng phát triển trong giai đoạn tới, ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, nhấn mạnh: "Điểm nhấn quan trọng nhất là Đồng Tháp sẽ chuyển đổi tư duy phát triển từ 'sản xuất nông nghiệp' sang 'kinh tế nông nghiệp', lấy hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững làm trọng tâm. Đây chính là đột phá lớn để xây dựng Đồng Tháp trở thành tỉnh tiên phong, kiểu mẫu về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh."

"Điểm nhấn quan trọng nhất là Đồng Tháp sẽ chuyển đổi tư duy phát triển từ 'sản xuất nông nghiệp' sang 'kinh tế nông nghiệp', lấy hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững làm trọng tâm. Đây chính là đột phá lớn để xây dựng Đồng Tháp trở thành tỉnh tiên phong, kiểu mẫu về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh."

Hiện tỉnh đang đẩy mạnh triển khai: hỗ trợ vốn vay ưu đãi, nâng cấp hạ tầng điện, cấp thoát nước vùng nuôi tập trung, tạo điều kiện cho nông dân đầu tư chiều sâu. Mở rộng hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm dịch bệnh tự động; chuyển giao quy trình nuôi 2-3 giai đoạn rộng rãi đến các hợp tác xã.

Xây dựng Đồng Tháp trở thành trung tâm cung ứng giống cá nước ngọt chất lượng cao của cả nước, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu các sản phẩm chủ lực như cá tra và tôm xuất khẩu. Kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp chế biến, nhà cung ứng đầu vào và người nuôi nhằm loại bỏ các khâu trung gian, khắc phục triệt để bài toán "được mùa mất giá".

Có thể thấy, bức tranh nông nghiệp Đồng Tháp hôm nay không còn là những nét vẽ đơn điệu, mà đã khoác lên mình màu sắc sinh động của công nghệ, tri thức và tư duy thị trường. Nhờ sự nhạy bén của những người nông dân thế hệ mới cùng chiến lược đúng đắn từ chính quyền, Đồng Tháp đang vững vàng khẳng định vị thế dẫn dắt trong nền nông nghiệp sinh thái hiện đại của ĐBSCL.