Song hành cùng hạt lúa, ngành nuôi trồng thủy sản đang khẳng định vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh An Giang. Sự cộng hưởng giữa kinh tế hộ quy mô lớn và các dự án công nghệ cao từ doanh nghiệp đầu tàu không chỉ kiến tạo chuỗi giá trị khép kín, bền vững mà còn đưa thủy sản địa phương – đặc biệt là ngành hàng cá tra – vươn tầm mạnh mẽ trên bản đồ xuất khẩu thế giới.

An Giang có lợi thế hiếm có về nguồn tài nguyên mặt nước phong phú, phục vụ tốt cho nuôi thủy sản.
Sở hữu lợi thế hiếm có về nguồn tài nguyên mặt nước phong phú, trải dài từ vùng nước ngọt đầu nguồn sông Hậu đến hệ sinh thái mặn, lợ ven biển, An Giang đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển thủy sản hiện đại, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.
Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, quy mô nuôi lồng bè trên địa bàn tỉnh đã tăng trưởng ấn tượng từ 3.612 lồng (năm 2021) lên 6.115 lồng (năm 2026), cung ứng cho thị trường khoảng 7.000 tấn cá đặc sản mỗi năm. Điểm sáng nổi bật là việc ngành nông nghiệp tỉnh đã chuyển giao và ứng dụng thành công 117 lồng nuôi bằng vật liệu mới HDPE có khả năng chịu sóng gió vượt trội, kết hợp quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) cho các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá mú trân châu, cá bớp, cá chim vây vàng.
Ở khu vực ven biển, diện tích nuôi nhuyễn thể được mở rộng lên 24.950 ha vào năm 2026, mang lại sản lượng 113.156 tấn. Đặc biệt, nghề nuôi trai cấy ngọc tại đảo Phú Quốc duy trì ổn định trên diện tích 300 ha với sản lượng khoảng 350.000 viên ngọc trai mỗi năm, tạo nên mô hình kinh tế tuần hoàn mẫu mực giữa nuôi trồng thủy sản và du lịch sinh thái trải nghiệm.
Để tạo hành lang pháp lý minh bạch và bệ đỡ vững chắc cho người dân, doanh nghiệp, công tác quản lý nhà nước được triển khai quyết liệt với 382 mã số nhận diện cơ sở nuôi lồng bè đã được cấp, cùng hơn 2.670 lượt cán bộ, ngư dân được đào tạo, tập huấn kỹ thuật chuyên sâu. Trong lĩnh vực thu hút đầu tư, tỉnh đã chấp thuận chủ trương cho 5 dự án nuôi biển công nghệ cao với tổng diện tích hơn 2.908 ha, tổng vốn đăng ký 1.116 tỷ đồng.
Dấu ấn mang tính tiên phong là việc tỉnh bàn giao 420 ha mặt biển tại đặc khu Kiên Hải cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thủy sản Australis Việt Nam triển khai dự án công suất 30.000 tấn/năm (tổng vốn 400 tỷ đồng), đưa An Giang trở thành địa phương đầu tiên trên cả nước thực hiện giao khu vực biển theo Luật Thủy sản năm 2017. Tiếp nối đà tăng trưởng, giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh công bố danh mục 8 dự án trọng điểm mời gọi đầu tư với tổng nguồn vốn lên tới 1.730 tỷ đồng trên quy mô 2.480 ha.
Tại các địa phương ven sông Hậu, nghề nuôi cá tra và thủy sản nước ngọt đã vượt qua giai đoạn phát triển tự phát để đi vào chiều sâu, lấy chất lượng và bảo vệ môi trường làm thước đo hiệu quả.
Điển hình tại xã Vĩnh Thạnh Trung, diện tích quy hoạch nuôi thủy sản đạt 903 ha, trong đó hơn 457 ha đã được đưa vào khai thác với sự tham gia của 451 hộ dân. Bên cạnh các ao đất nuôi cá tra thương phẩm và cá lóc giống chủ lực, địa phương còn phát triển khoảng 9.168 m³ thể tích lồng bè trên sông, đưa tổng sản lượng thủy sản ước đạt 54.688 tấn/năm. Ông Lê Trà Bảo Khương, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh Trung cho biết, chính quyền địa phương luôn đồng hành cùng các ngành chuyên môn hỗ trợ nông dân tiếp cận tiến bộ khoa học – kỹ thuật, đồng thời làm cầu nối liên kết với doanh nghiệp để từng bước hình thành các vùng nuôi tập trung quy mô lớn.
Hơn 18 năm gắn bó với con cá tra tại ấp Mỹ Quí (xã Vĩnh Thạnh Trung), ông Trần Tấn Thành là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh vượt qua thăng trầm thị trường nhờ tổ chức sản xuất bài bản. Trên diện tích 10 ha với 12 ao nuôi cá tra thương phẩm, mỗi ngày vào giai đoạn cao điểm, trang trại của gia đình ông tiêu thụ từ 40 – 50 tấn thức ăn, chi phí vận hành dao động từ 550 – 600 triệu đồng. Đổi lại, quy trình chăm sóc khoa học giúp trang trại đạt sản lượng thu hoạch khoảng 5.500 tấn/năm, mang về doanh thu 154 tỷ đồng và lợi nhuận ròng khoảng 8,25 tỷ đồng.
Không chạy theo sản lượng bằng mọi giá, ông Thành đặc biệt chú trọng đầu tư hệ thống trạm bơm, ao lắng và xử lý nước tuần hoàn trước khi cấp vào ao nuôi cũng như trước khi xả thải ra môi trường. Theo ông Thành, kiểm soát chặt chẽ môi trường nước chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe đàn cá, tối ưu năng suất và giữ gìn hệ sinh thái chung của cả vùng.
Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng vẫn là nỗi trăn trở về bài toán chi phí. Ông Thành chia sẻ thẳng thắn: “Giá vật tư đầu vào từ thức ăn, nhiên liệu, con giống đến lãi suất ngân hàng đều tăng cao, trong khi giá cá thịt nguyên liệu chưa theo kịp tốc độ trượt giá. Việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi còn nhiều rào cản khiến không ít nông dân muốn mở rộng quy mô hoặc nâng cấp hạ tầng ao nuôi vẫn phải dè dặt”. Vì vậy, khơi thông dòng vốn tín dụng xanh và củng cố hợp đồng bao tiêu đầu ra ổn định đang là mong mỏi cấp thiết của cộng đồng người nuôi cá tra.

An Giang có thế mạnh về cá tra.
Doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt chuỗi giá trị khép kín chuẩn quốc tế
Nếu kinh tế hộ tạo nên nền tảng sản xuất rộng khắp thì sự tham gia của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn chính là động lực kéo toàn ngành thủy sản An Giang bứt phá về công nghệ và năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Toàn tỉnh hiện quy tụ 23 nhà máy chế biến cá tra với tổng công suất thiết kế trên 350.000 tấn/năm, được tiếp sức bởi hơn 45 vùng nuôi tập trung (quy mô từ 5 ha trở lên) dễ dàng kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, bài toán con giống – khâu yếu nhất trước đây – đang được giải quyết căn cơ nhờ sự đầu tư bài bản của các doanh nghiệp như Việt Úc, Vĩnh Hoàn, Nam Việt, Lộc Kim Chi… với những khu sản xuất giống công nghệ cao quy mô từ 50 ha đến 450 ha.
Hiện An Giang đã xây dựng được 4 vùng sản xuất giống đạt chứng nhận quốc tế BAP, GlobalGAP và 10 vùng nuôi thương phẩm đạt chuẩn ASC/BAP. Hằng năm, Trung tâm Giống thủy sản An Giang cung ứng cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long khoảng 4,6 tỷ cá tra bột và 1,2 tỷ cá tra giống chất lượng cao từ đàn cá bố mẹ chọn giống lên tới 92.946 con (trong đó có 32.000 con đang sinh sản). Song song đó, diện tích mặt nước ương giống đạt 766 ha với 639 cơ sở, đạt năng lực cung ứng 2 – 3 tỷ con cá hương mỗi năm. Trung tâm cũng làm chủ công nghệ sản xuất giống tôm càng xanh toàn đực theo quy trình Israel (30 triệu con giống/năm) và bảo tồn, phát triển nhiều loài thủy đặc sản bản địa giá trị cao như chạch lấu, cá sặc rằn, cá linh ống, cá lăng nha…
Tại xã Châu Phú, Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nuôi trồng thủy sản Bình Phú và Khu sản xuất giống cá tra 3 cấp chất lượng cao Nam Việt Bình Phú (tổng quy mô 600 ha) do Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nuôi trồng thủy sản Nam Việt Bình Phú đầu tư đang tạo nên chuẩn mực mới cho ngành hàng cá tra và cá rô phi xuất khẩu. Tại xã Bình Mỹ, vùng nuôi công nghệ cao 30 ha của Công ty An Mỹ vận hành hiệu quả, đồng thời địa phương tiếp tục xúc tiến mời gọi Tập đoàn Gran Fish khảo sát, mở rộng không gian đầu tư mới.
Là một trong những “cánh chim đầu đàn” của thủy sản Việt Nam, Tập đoàn Nam Việt đã tiên phong xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ con giống, vùng nuôi đến chế biến sâu và xuất khẩu suốt hơn hai thập kỷ qua. Sở hữu vùng nuôi chủ lực 400 ha tại vùng Tứ giác Long Xuyên, doanh nghiệp không chỉ tạo việc làm ổn định cho hơn 7.000 lao động địa phương mà còn đưa sản phẩm thủy sản An Giang chinh phục hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ với kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 30 triệu USD/năm.
Đánh giá về dư địa phát triển của tỉnh, ông Doãn Tới, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Nam Việt nhận định, An Giang hội tụ đầy đủ hệ sinh thái nước ngọt, mặn, lợ để phát triển thủy sản bền vững. “Vấn đề cốt lõi là phải thắt chặt sợi dây liên kết 'bốn nhà' giữa người nuôi, doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền. Khi chuẩn hóa được chuỗi giá trị từ con giống đến chế biến sâu, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU, Mỹ, Nhật Bản…, An Giang hoàn toàn đủ tiềm lực trở thành trung tâm thủy sản lớn của vùng và cả nước”, ông Tới nhấn mạnh.
Gỡ nút thắt hạ tầng, tạo xung lực mới cho công nghiệp chế biến sâu
Thực tiễn phát triển đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự đồng bộ giữa quy hoạch vùng nuôi, công nghiệp chế biến và hạ tầng logistics. Tại xã Châu Phú, chính quyền địa phương đã kiến nghị tỉnh sớm nâng cấp hệ thống giao thông thủy, bộ kết nối trực tiếp vào vùng nuôi công nghệ cao nhằm giảm chi phí vận chuyển và thu hút thêm các nhà máy chế biến sâu đặt tại chỗ.
Mới đây, trực tiếp khảo sát thực tế tại Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nuôi trồng thủy sản Bình Phú và Khu sản xuất giống cá tra 3 cấp chất lượng cao Nam Việt Bình Phú, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đã định hướng chiến lược rõ nét cho giai đoạn tới. Người đứng đầu chính quyền tỉnh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển công nghiệp chế biến tinh gắn liền với vùng nguyên liệu tại chỗ. Hướng đi này không chỉ tối ưu hóa giá trị gia tăng cho sản phẩm xuất khẩu mà còn mở rộng cánh cửa bao tiêu, tạo đầu ra bền vững cho người nông dân các vùng lân cận.
Đối với các sở, ngành và địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang yêu cầu rà soát, điều chỉnh quy hoạch một cách linh hoạt, kịp thời bổ sung các cụm nhà máy chế biến ngay trong năm 2026. Cùng với đó, tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông chiến lược, tăng cường kết nối các tuyến đường thủy nội địa huyết mạch với sông Hậu và kênh Vĩnh Tế. Khi các “mạch máu” giao thông được khơi thông, chi phí logistics được kéo giảm, ngành hàng cá tra nói riêng và thủy sản An Giang nói chung sẽ có thêm động lực bứt phá, khẳng định vị thế dẫn đầu trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.