Từ bãi đất hoang Nông sản Bắc Ninh đến 5 “tấm hộ chiếu” quốc gia

Thức ăn chăn nuôi cao cấp Dabaco, Lợn Dabaco, Gà Dabaco, Trứng gà Dabaco và Dầu đậu nành Coba vừa được Bộ Công Thương công nhận đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026. Đằng sau năm cái tên quen thuộc trên bàn ăn của người Việt là hành trình ba thập kỷ của một doanh nghiệp và của người cầm lái: Anh hùng Lao động Nguyễn Như So.

Năm 1996: một khu đất bỏ hoang và một hướng đi

Người con của Tiên Du, Bắc Ninh, sinh năm 1957, nhận nhiệm vụ điều hành Công ty Nông sản Hà Bắc (sau đổi tên là Công ty Nông sản Bắc Ninh) vào năm 1996. Doanh nghiệp khi ấy gần như không còn hoạt động sản xuất, chỉ có ít người, ít tài sản và một khu đất bỏ hoang. Ông không dừng lại ở việc đổi tên hay sửa sang. Ông chọn cho cả doanh nghiệp một hướng đi mới: thức ăn chăn nuôi và con giống.

Mục tiêu đầu tiên là một nhà máy thức ăn chăn nuôi và một trại gà giống. Từ những viên gạch ấy, thương hiệu Dabaco lớn dần cùng những mùa chăn nuôi của người nông dân. Sau mười năm, doanh nghiệp hoàn thành cổ phần hóa với tổng tài sản 262 tỷ đồng. Ngày 26/7/2019, mã DBC chính thức giao dịch trên HOSE.

Một chuỗi liền mạch, từ hạt cám đến bàn ăn

Ông So không dừng ở một khâu. Ông từng bước xây chuỗi giá trị Feed – Farm – Food khép kín: nhà máy cám, trại lợn, trại gà, rồi chế biến thực phẩm và dầu ăn. Năm sản phẩm vừa được vinh danh vì thế là năm mắt xích của một chuỗi liền mạch mà vị Chủ tịch theo đuổi suốt ba thập kỷ, không phải năm cái tên đứng riêng lẻ. Hệ thống nhà máy thức ăn chăn nuôi hiện có công suất 1,5 triệu tấn mỗi năm, và tập đoàn sản xuất khoảng 100 triệu lít dầu ăn mỗi năm theo các tiêu chuẩn ISO, VietGAP, Halal, GMP-WHO.

Anh hùng Lao động, người đại biểu của nông dân và cộng đồng doanh nghiệp

Nhà nước đã ghi nhận hành trình ấy. Tập đoàn Dabaco được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2004, và cá nhân ông Nguyễn Như So nhận danh hiệu này năm 2008. Bên cạnh vai trò doanh nhân, ông là đại biểu Quốc hội đoàn Bắc Ninh ba khóa liên tiếp: XIV, XV và XVI. Ở nghị trường, ông mang theo tiếng nói của người chăn nuôi, của ngành nông nghiệp và của những doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Ở doanh nghiệp, ông biến những điều ấy thành hành động.

Đến mốc 30 năm, tổng tài sản của Dabaco đạt khoảng 16.000 tỷ đồng, gấp 4 lần một thập kỷ trước, với hơn 10.000 cán bộ nhân viên. Tập đoàn đã nhận Huân chương Lao động hạng Nhất lần thứ 4.

5 thương hiệu quốc gia và đường dài phía trước

Với Dabaco, Thương hiệu quốc gia là điểm khởi đầu của một trách nhiệm mới hơn là một tấm bằng để treo. Danh hiệu này được trao cho các sản phẩm có chất lượng ổn định và uy tín lâu dài, và điều đó đặt ra câu hỏi: làm sao giữ được uy tín ấy trong 10, 20 năm nữa?

Lời giải nằm ở chính mô hình mà ông So đã dựng. Khi kiểm soát được cả chuỗi từ thức ăn chăn nuôi đến sản phẩm cuối cùng, Dabaco có nền tảng để bảo đảm chất lượng đồng đều, truy xuất nguồn gốc và phản ứng nhanh với biến động thị trường. Đó là điều kiện cần của một thương hiệu bền vững. Các tiêu chuẩn như Halal và GMP-WHO đồng thời mở cánh cửa cho những thị trường khó tính hơn ngoài biên giới.

Bền vững còn là câu chuyện môi trường. Từ sớm, Dabaco đã đầu tư khu chăn nuôi tập trung đặt ngoài khu dân cư và xây hệ thống xử lý môi trường cho các trang trại. Tại lễ kỷ niệm 25 năm, ông So từng đặt mục tiêu đưa tập đoàn thành doanh nghiệp tỷ đô theo tiêu chí tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Với năm thương hiệu quốc gia trong tay, tiêu chí ấy càng đáng được giữ: hạt cám, con lợn, con gà, quả trứng hay giọt dầu đều phải sạch từ nguồn đến bàn ăn, và phải sạch với cả đất đai, nguồn nước nơi sản phẩm được làm ra.

Tầm nhìn xa của tập đoàn đã hiện rõ trong chiến lược mới. Tại lễ kỷ niệm 30 năm, Dabaco đặt mục tiêu đạt 1,5 tỷ USD doanh thu vào năm 2030, với 3F+ (Feed – Farm – Food + Future) là trụ cột phát triển và chuyển đổi số là trụ cột cạnh tranh. Chữ “Future” mở rộng chuỗi sang bao bì, cảng logistics và rau an toàn công nghệ cao. Ông So khẳng định tập đoàn muốn là cánh chim tiên phong của nông nghiệp Việt Nam, sẵn sàng đồng hành với Chính phủ để có những tập đoàn tư nhân lớn mạnh, mang thương hiệu quốc gia ra biển lớn. Nếu chuỗi giá trị được số hóa và mở rộng đúng hướng, năm thương hiệu hôm nay hoàn toàn có thể trở thành những thương hiệu Việt có vị trí vững chắc trên bản đồ thực phẩm khu vực.

Dabaco không xuất phát từ lợi thế có sẵn. Họ đi lên từ một khu đất hoang, từ một quyết định chọn đúng hướng đi và từ sự bền bỉ của người đứng đầu. Với Anh hùng Lao động Nguyễn Như So, năm tấm biển Thương hiệu quốc gia là dấu mốc ghi nhận một đoạn đường đã đi. Phía trước là một đoạn dài hơn, và ông muốn đi nốt đoạn ấy bằng sự bền vững và tầm nhìn xa.