Lúa mì: Rủi ro Biển Đen tiếp tục nâng đỡ giá
Giá lúa mì kỳ hạn đã tăng lên gần 7,40 USD/bushel vào cuối tháng 8, mức cao nhất kể từ tháng 6/2023, trong bối cảnh xung đột Nga – Ukraine tiếp tục leo thang, làm gia tăng lo ngại về những gián đoạn đối với nguồn cung từ khu vực sản xuất và xuất khẩu ngũ cốc quan trọng của thế giới.
Nga dự kiến sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine, bao gồm các cơ sở hạ tầng, sau khi nhận định các cuộc đàm phán hòa bình đã rơi vào bế tắc.
Nga và Ukraine chiếm hơn một phần tư lượng xuất khẩu lúa mì toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào đối với hoạt động xuất khẩu của hai quốc gia này đều có khả năng tác động đến nguồn cung và giá lúa mì quốc tế, trong bối cảnh chi phí năng lượng và vận chuyển cũng đang chịu ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông.
Xuất khẩu nông sản của Ukraine dự kiến giảm hơn một nửa trong mùa vụ này so với các ước tính trước đó. Trong khi đó, xuất khẩu lúa mì của Nga dự kiến giảm hơn 50% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái.
Tại Mỹ, lượng lúa mì xuất khẩu được kiểm tra trong tuần kết thúc ngày 20/8 đạt 425.668 tấn, giảm so với 514.363 tấn một tuần trước đó và thấp hơn nhiều so với 1,05 triệu tấn cùng kỳ năm trước.
Diễn biến này cho thấy thị trường lúa mì đang chịu tác động đồng thời từ rủi ro địa chính trị, logistics và hoạt động xuất khẩu. Với doanh nghiệp TACN, đây là yếu tố có thể khiến giá nguyên liệu nhập khẩu biến động mạnh ngay cả khi nguồn cung vật chất chưa thực sự thiếu hụt.
Trên khung H1, giá lúa mì tiếp tục duy trì cấu trúc tăng sau khi vượt qua vùng 675 – 700 và tiến lên kiểm định vùng kháng cự 725 – 745.
Sau nhịp tích lũy ngắn, giá đã bứt phá hoàn toàn vùng 725 – 745 và hiện giao dịch quanh 783. Trong ngắn hạn, vùng 725 – 745 chuyển thành vùng hỗ trợ quan trọng.
Nếu giá điều chỉnh nhưng vẫn giữ được khu vực này, cấu trúc tăng hiện tại được duy trì. Ngược lại, nếu giá quay trở lại dưới 725, khả năng điều chỉnh sâu hơn về vùng 675 – 700 cần được lưu ý.
Đối với các nhà máy TACN, những nhịp điều chỉnh của giá có thể là thời điểm phù hợp để phân bổ từng phần nhu cầu mua, thay vì chờ đợi một đợt giảm sâu trong bối cảnh rủi ro nguồn cung từ Biển Đen vẫn hiện hữu.
Giá ngô kỳ hạn đã tăng vọt lên trên 5 USD/bushel, đạt mức cao nhất kể từ tháng 7/2023, do những lo ngại ngày càng tăng về năng suất cây trồng của Mỹ.
Báo cáo mùa vụ Pro Farmer ước tính năng suất ngô Mỹ năm 2026 đạt 173,2 bushel/acre, thấp hơn nhiều so với dự báo mới nhất của USDA là 180,7 bushel/acre. Sản lượng được dự kiến đạt 15,34 tỷ bushel.
Khoảng cách giữa hai dự báo đang trở thành yếu tố quan trọng đối với kỳ vọng nguồn cung. Nếu năng suất thực tế thấp hơn đáng kể so với dự báo của USDA, thị trường có thể tiếp tục điều chỉnh kỳ vọng về cán cân cung – cầu ngô Mỹ.
Báo cáo mùa vụ mới nhất của USDA cũng cho thấy tỷ lệ ngô được đánh giá từ tốt đến xuất sắc giảm 3 điểm phần trăm, xuống còn 57% trong tuần kết thúc ngày 23/8.
Thời tiết tiếp tục là mối quan ngại chính. Tình trạng nắng nóng và lượng mưa quá mức tại một số khu vực thuộc vùng Trung Tây có khả năng hạn chế năng suất trước khi thu hoạch.
Ở chiều ngược lại, hoạt động xuất khẩu vẫn là điểm hỗ trợ. Tổng lượng hàng vận chuyển tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái, dù lượng hàng vận chuyển hàng tuần gần đây giảm xuống còn 1,3 triệu tấn. Trong khi đó, những gián đoạn đối với các chuyến hàng ngũ cốc qua Biển Đen tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguồn cung toàn cầu.
Đối với ngành TACN, giá ngô tăng sẽ tác động trực tiếp đến chi phí nguyên liệu năng lượng trong công thức thức ăn. Nếu giá duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lên giá vốn sản xuất sẽ rõ nét hơn.
Trên khung H1, giá ngô duy trì cấu trúc tăng rõ rệt sau khi lần lượt vượt qua vùng 4940 – 5000 và vùng kháng cự quan trọng 5200 – 5310.
Giá hiện giao dịch quanh 5362 và vẫn nằm phía trên vùng 5200 – 5310, cho thấy cấu trúc tăng chưa bị phá vỡ.
Trong ngắn hạn, vùng 5200 – 5310 chuyển từ kháng cự thành hỗ trợ quan trọng. Nếu giá điều chỉnh về khu vực này và giữ vững, xu hướng tăng có khả năng tiếp tục.
Ngược lại, nếu giá xuyên thủng vùng 5200 – 5310, khả năng điều chỉnh sâu hơn về vùng 4940 – 5000 cần được lưu ý.
Giá đậu nành kỳ hạn đã tăng lên khoảng 12,5 USD/bushel, mức cao nhất kể từ tháng 5/2024, khi nhu cầu mạnh mẽ từ Trung Quốc đối với nguồn cung Mỹ tiếp tục thúc đẩy thị trường.
USDA báo cáo một giao dịch bán riêng 333.000 tấn đậu nành Mỹ cho Trung Quốc để giao trong niên vụ 2026/27, bổ sung vào làn sóng mua vào rộng lớn hơn từ nhà nhập khẩu đậu nành lớn nhất thế giới.
Doanh số bán đậu nành Mỹ cho niên vụ 2026/27 trong tuần báo cáo gần nhất đạt 1,723 triệu tấn, trong đó Trung Quốc chiếm 1,131 triệu tấn, tương đương gần hai phần ba tổng doanh số.
Tại Trung Quốc, Công ty Sinograin đã bán 222.782 tấn trong tổng số 290.000 tấn đậu tương nhập khẩu thông qua đấu giá, cho thấy nhu cầu vẫn mạnh mẽ.
Thị trường hiện cũng theo dõi cuộc gặp tiềm năng vào cuối tháng 9 giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Những tín hiệu tích cực liên quan đến thương mại nông nghiệp Mỹ – Trung có thể tạo thêm động lực cho dòng đậu tương Mỹ sang Trung Quốc.
Trong khi đó, tỷ lệ đậu tương Mỹ được USDA đánh giá từ tốt đến xuất sắc giảm xuống 60%, từ 61% trong tuần trước, tiếp tục củng cố những lo ngại về triển vọng mùa vụ.
Đối với các doanh nghiệp TACN, diễn biến của đậu tương cần được theo dõi sát bởi đây là nhóm nguyên liệu có ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí protein trong công thức thức ăn. Nhu cầu Trung Quốc tăng mạnh trong khi triển vọng mùa vụ Mỹ suy yếu có thể khiến giá tiếp tục chịu áp lực tăng.
Trên khung H1, giá đậu tương duy trì đà tăng mạnh sau khi bứt phá hoàn toàn vùng kháng cự 1238 – 1256. Cấu trúc giá hiện tại cho thấy lực mua đang chiếm ưu thế khi giá liên tục hình thành các mức đỉnh mới.
Trong ngắn hạn, vùng 1238 – 1256 chuyển thành vùng hỗ trợ quan trọng. Nếu giá điều chỉnh và giữ vững khu vực này, xu hướng tăng có khả năng tiếp tục mở rộng về vùng 1270 – 1275.
Điểm đáng chú ý của thị trường cuối tháng 8 là cả ba nguyên liệu chủ lực đều xuất hiện yếu tố hỗ trợ giá, nhưng xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau.
Lúa mì chịu tác động từ rủi ro địa chính trị và logistics tại Biển Đen.
Ngô chịu rủi ro từ triển vọng năng suất tại Mỹ.
Đậu tương được thúc đẩy bởi nhu cầu nhập khẩu mạnh của Trung Quốc.
Sự đồng thời của các yếu tố này khiến khả năng giá nguyên liệu giảm sâu trong ngắn hạn trở nên kém chắc chắn hơn.
Đối với thị trường TACN Việt Nam, tác động trước mắt là nguy cơ giá vốn sản xuất tiếp tục tăng nếu mặt bằng nguyên liệu quốc tế duy trì ở mức cao trong nhiều tuần.
Trong trường hợp giá bán TACN không tăng tương ứng với tốc độ tăng của nguyên liệu, biên lợi nhuận của nhà máy có thể chịu sức ép. Đồng thời, doanh nghiệp phải cân đối giữa việc mua đủ nguyên liệu phục vụ sản xuất và hạn chế tích trữ quá lớn trong bối cảnh giá biến động mạnh.
Rủi ro cũng không chỉ đến từ giá hàng hóa. Đối với lúa mì, một mức giá FOB hấp dẫn nhưng tuyến vận chuyển gặp rủi ro có thể không còn hấp dẫn khi tính đầy đủ chi phí đưa nguyên liệu về nhà máy.
Trong những tuần tới, xác suất thị trường tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao đang lớn hơn khả năng quay trở lại vùng giá thấp của đầu tháng 7.
Với lúa mì, diễn biến tại các cảng và tuyến vận tải Biển Đen sẽ là yếu tố cần theo dõi sát. Nếu các cuộc tấn công tiếp tục ảnh hưởng tới tàu hàng và cơ sở hạ tầng xuất khẩu, phần phí rủi ro trong giá lúa mì có thể tiếp tục mở rộng. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu giảm căng thẳng nào cũng có thể kích hoạt một nhịp điều chỉnh mạnh do giá đã tăng nhanh.
Với ngô, thị trường sẽ tập trung vào khả năng USDA điều chỉnh năng suất và sản lượng Mỹ theo hướng thấp hơn. Khoảng cách giữa mức 173,2 bushel/acre của Pro Farmer và 180,7 bushel/acre của USDA đang tạo dư địa để thị trường tiếp tục định giá lại nguồn cung.
Với đậu tương, tốc độ mua của Trung Quốc kết hợp với diễn biến thời tiết cuối vụ tại Mỹ sẽ là những biến số quan trọng. Nếu nhu cầu Trung Quốc tiếp tục mạnh trong khi triển vọng nguồn cung Mỹ suy yếu, giá đậu tương có khả năng tiếp tục duy trì áp lực tăng.
Trong bối cảnh giá cả biến động mạnh, doanh nghiệp TACN nên xây dựng kế hoạch nguyên liệu theo từng nhóm hàng thay vì chờ đợi một xu hướng giảm đồng loạt.
Đối với ngô, nên ưu tiên quản trị rủi ro giá trong những thời điểm thị trường điều chỉnh, tránh tập trung toàn bộ nhu cầu mua vào một mức giá.
Đối với lúa mì, cần đưa yếu tố logistics vào quyết định mua hàng, đặc biệt khi nguồn cung từ Biển Đen đang chịu tác động bởi xung đột.
Đối với đậu tương và khô đậu tương, cần theo dõi đồng thời nhu cầu Trung Quốc, báo cáo mùa vụ Mỹ và diễn biến tỷ lệ ép dầu. Đây có thể là nhóm nguyên liệu có ảnh hưởng lớn đến chi phí protein trong công thức TACN trong những tháng tới.
Một chiến lược phù hợp trong giai đoạn hiện tại là mua phân kỳ theo nhu cầu sản xuất, duy trì lượng tồn kho an toàn và tận dụng các nhịp điều chỉnh để từng bước khóa giá, thay vì đặt cược vào kịch bản giá nguyên liệu giảm sâu.
Điểm khác biệt của thị trường hiện nay là nguồn cung chưa biến mất hoàn toàn, nhưng khả năng tiếp cận nguồn cung đang trở nên khó dự đoán hơn.
Lúa mì bị chi phối bởi Biển Đen; ngô bị chi phối bởi năng suất Mỹ; còn đậu tương được kéo bởi nhu cầu Trung Quốc. Khi ba câu chuyện cung – cầu cùng xuất hiện, doanh nghiệp TACN khó có thể chỉ dựa vào một chỉ báo để quyết định thời điểm mua nguyên liệu.
Trong phần còn lại của quý III và bước sang quý IV/2026, quản trị giá vốn sẽ quan trọng không kém quản trị sản lượng. Doanh nghiệp có khả năng phân bổ thời điểm mua, đa dạng hóa nguồn cung và chủ động quản trị tồn kho sẽ có nhiều lợi thế hơn khi thị trường tiếp tục biến động.
