Lúa mì điều chỉnh nhưng rủi ro nguồn cung vẫn hiện hữu
Giá lúa mì kỳ hạn đã lùi xuống dưới 7,50 USD/bushel sau khi thiết lập mức cao nhất trong hơn ba năm. Áp lực bán chủ yếu xuất hiện khi các nhà giao dịch gia tăng chốt lời trước những tín hiệu tích cực hơn liên quan đến khả năng đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng vẫn tồn tại khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình với Ukraine. Tuy nhiên, đây mới là tín hiệu về khả năng đàm phán chứ chưa phải một thỏa thuận đã được xác lập. Vì vậy, phản ứng của thị trường hiện chủ yếu là sự thu hẹp phần bù rủi ro địa chính trị, thay vì đồng nghĩa với việc dòng xuất khẩu qua Biển Đen lập tức trở lại bình thường.
Trong khi đó, tình hình vận chuyển tại khu vực Biển Đen và Biển Azov vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nga và Ukraine chiếm hơn một phần tư lượng lúa mì xuất khẩu toàn cầu, do đó bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hệ thống cảng, tàu thương mại hoặc tuyến vận tải đều có khả năng tác động tới nguồn cung quốc tế.
EU cũng đang xem xét các phương án nhằm hỗ trợ xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine trong bối cảnh lo ngại về an ninh lương thực. Ở phía Nga, việc tạm đình chỉ cơ chế thuế xuất khẩu thả nổi đối với một số mặt hàng ngũ cốc đến hết năm 2026 được kỳ vọng hỗ trợ khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng vận chuyển và tiếp cận cảng.
Điều này cho thấy thị trường lúa mì đang chịu tác động đồng thời từ hai lực kéo. Một bên là kỳ vọng giảm căng thẳng Nga – Ukraine, tạo áp lực giảm giá; bên còn lại là rủi ro logistics và nguồn cung thực tế, hạn chế khả năng hình thành xu hướng giảm sâu.
Trên khung H4, giá lúa mì điều chỉnh sau khi kiểm định không thành công vùng kháng cự 786–797. Tuy nhiên, giá vẫn đang giữ trên MA50 và MA200, cho thấy cấu trúc tăng chưa bị phá vỡ. Vùng 713–727 hiện là khu vực hỗ trợ quan trọng. Nếu giá tiếp tục duy trì phía trên vùng này và MA50, khả năng quay trở lại kiểm định 786–797 vẫn được duy trì. Ngược lại, nếu 713–727 bị xuyên thủng, xu hướng tăng ngắn hạn sẽ suy yếu và thị trường có thể bước vào một nhịp điều chỉnh sâu hơn.
Tác động tới doanh nghiệp TACN
Đối với các nhà máy TACN, lúa mì vẫn là nguyên liệu có khả năng thay thế một phần ngô trong khẩu phần phối trộn. Tuy nhiên, hiệu quả thay thế phụ thuộc vào tương quan giá sau khi tính đầy đủ chi phí vận chuyển, chất lượng và giá nguyên liệu về tới Việt Nam.
Do đó, trong bối cảnh nguồn cung từ Biển Đen còn bất ổn, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào giá lúa mì kỳ hạn để quyết định mua hàng mà cần theo dõi sát giá nhập khẩu thực tế và chênh lệch giá giữa các nguồn cung.
Ngô: Giá còn được hỗ trợ bởi những nghi ngại về năng suất Mỹ
Giá ngô kỳ hạn đã giảm xuống dưới 5,2 USD/bushel sau khi đạt vùng cao nhất trong ba năm. Hoạt động chốt lời tạo áp lực lên giá, nhưng thị trường vẫn nhận được lực đỡ từ những nghi ngại về năng suất vụ ngô Mỹ và triển vọng nhu cầu xuất khẩu.
Theo báo cáo Crop Progress mới nhất của USDA, tính đến ngày 30/8, 57% diện tích ngô Mỹ được đánh giá ở mức tốt đến xuất sắc, không thay đổi so với tuần trước. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức 69% cùng kỳ năm trước, cho thấy chất lượng mùa vụ vẫn là yếu tố khiến thị trường phải duy trì phần bù rủi ro.
Bên cạnh số liệu đánh giá mùa vụ, các khảo sát thực địa gần đây cho thấy năng suất tại một số khu vực sản xuất không đồng đều, thậm chí thấp hơn kỳ vọng. Điều này khiến thị trường tiếp tục chờ đợi những dữ liệu rõ hơn về năng suất thực tế khi vụ thu hoạch tiến triển.
Ở phía cầu, triển vọng xuất khẩu vẫn là yếu tố quan trọng. Khả năng Trung Quốc gia tăng mua nông sản Mỹ trước cuộc gặp tiềm năng giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối tháng 9 có thể tạo thêm động lực cho giá nếu được chuyển thành các đơn hàng thực tế.
Trên khung H4, giá ngô bật tăng sau khi kiểm định thành công vùng hỗ trợ 502–506 và hiện nằm trên MA50 và MA200. Cấu trúc này cho thấy xu hướng tăng vẫn đang chiếm ưu thế. Nếu giá tiếp tục giữ được trên vùng 502–506 và MA50, mục tiêu tiếp theo có thể hướng tới vùng đỉnh trước quanh 551. Ngược lại, nếu 502–506 bị phá vỡ, động lực tăng sẽ suy yếu và rủi ro điều chỉnh sẽ gia tăng.
Doanh nghiệp TACN nên thận trọng với chiến lược mua đuổi
Với ngô, diễn biến hiện tại chưa đủ cơ sở để xác nhận một xu hướng tăng bền vững. Tuy nhiên, cũng chưa có đủ tín hiệu cho thấy giá sẽ bước vào một chu kỳ giảm sâu.
Vì vậy, phương án phù hợp đối với doanh nghiệp TACN là phân bổ khối lượng mua theo từng giai đoạn, ưu tiên tận dụng các nhịp điều chỉnh thay vì mua tập trung sau những phiên tăng mạnh.
Đồng thời, cần đặc biệt theo dõi các báo cáo tiếp theo về năng suất và sản lượng ngô Mỹ. Nếu năng suất thực tế thấp hơn kỳ vọng, dư địa giảm giá sẽ nhanh chóng bị thu hẹp.
Đậu tương: Trung Quốc tăng tốc mua, rủi ro chi phí protein gia tăng
Đậu tương đang là điểm sáng nổi bật nhất trong nhóm nông sản chủ lực. Giá kỳ hạn đã vượt 13 USD/bushel, tiến gần mức cao nhất kể từ tháng 12/2023.
Động lực quan trọng nhất đến từ nhu cầu mua mới của Trung Quốc.
Theo các thông báo bán hàng của USDA, các nhà xuất khẩu tư nhân đã báo cáo bán 136.000 tấn đậu tương Mỹ cho Trung Quốc ngày 1/9, tiếp đó là 202.000 tấn ngày 2/9 và 192.000 tấn ngày 3/9, đều giao trong niên vụ 2026/2027.
Như vậy, chỉ trong ba ngày đầu tháng 9, lượng đậu tương Mỹ được công bố bán cho Trung Quốc đã đạt 530.000 tấn. Đây là tín hiệu đáng chú ý đối với thị trường, bởi Trung Quốc đang gia tăng mua hàng đúng thời điểm nguồn cung Mỹ bước vào giai đoạn thu hoạch.
Không chỉ nhu cầu tạo lực đỡ, triển vọng mùa vụ Mỹ cũng chưa hoàn toàn thuận lợi. Báo cáo Crop Progress của USDA cho thấy tỷ lệ đậu tương được đánh giá tốt đến xuất sắc trong tuần kết thúc ngày 30/8 giảm 2 điểm phần trăm xuống 58%.
Sự kết hợp giữa nhu cầu Trung Quốc tăng và chất lượng mùa vụ Mỹ suy giảm khiến thị trường khó hình thành một nhịp giảm bền vững, dù hoạt động chốt lời vẫn có thể tạo ra những phiên điều chỉnh ngắn hạn.
Trên khung H1, đậu tương tiếp tục duy trì cấu trúc tăng sau khi phá vỡ vùng 1.238–1.256 cent/bushel. Sau nhịp tăng mạnh lên khu vực 1.320, giá đang tích lũy quanh vùng đỉnh nhưng chưa xuất hiện tín hiệu đảo chiều đáng kể. Các nhịp điều chỉnh gần đây được hấp thụ quanh vùng 1.295–1.305. Nếu khu vực này tiếp tục được bảo vệ, xu hướng tăng vẫn có khả năng được duy trì. Ngược lại, việc phá vỡ 1.295–1.305 sẽ là tín hiệu cảnh báo đầu tiên về sự suy yếu của lực mua.
Khô đậu tương trở thành biến số đáng quan tâm
Đậu tương cần được theo dõi không chỉ vì giá hạt đậu tương mà còn bởi tác động tới khô đậu tương – nguyên liệu cung cấp protein quan trọng trong khẩu phần thức ăn chăn nuôi.
Nếu Trung Quốc tiếp tục tăng tốc mua đậu tương Mỹ, trong khi chất lượng và năng suất vụ mùa Mỹ không cải thiện, giá nhóm nguyên liệu giàu đạm có thể tiếp tục chịu áp lực. Đây là lý do doanh nghiệp TACN cần đặc biệt quan tâm tới tốc độ mua hàng của Trung Quốc trong những tuần tới. Một chuỗi đơn hàng lớn và liên tục sẽ có khả năng thay đổi đáng kể cán cân cung – cầu ngắn hạn của thị trường.
Thị trường TACN: Cửa mua có, nhưng không nên chờ giá giảm sâu
Diễn biến ngày 4/9 cho thấy thị trường nông sản chưa hình thành một xu hướng chung.
Lúa mì đang chịu áp lực từ kỳ vọng giảm căng thẳng Nga – Ukraine, nhưng rủi ro logistics tại Biển Đen vẫn là yếu tố có thể khiến giá đảo chiều. Ngô có phần hạ nhiệt sau nhịp tăng mạnh nhưng vẫn được hỗ trợ bởi những nghi ngại về năng suất Mỹ. Trong khi đó, đậu tương nổi bật hơn nhờ lực mua thực tế từ Trung Quốc và chất lượng mùa vụ Mỹ suy giảm.
Với doanh nghiệp TACN Việt Nam, điều đáng lưu ý nhất là không nên đồng nhất một nhịp điều chỉnh trên thị trường kỳ hạn với sự đảo chiều của chi phí nguyên liệu thực tế.
Trong ngắn hạn, chiến lược phù hợp là chia nhỏ nhu cầu mua, duy trì mức tồn kho an toàn và tận dụng các phiên điều chỉnh để từng bước khóa giá. Với những nguyên liệu có mức độ biến động cao như đậu tương và khô đậu tương, việc chờ một mức giá thấp hơn đáng kể có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro mua đuổi nếu thị trường tiếp tục tăng.
Trong khi đó, với lúa mì và ngô, cần linh hoạt so sánh giữa giá kỳ hạn và giá nhập khẩu thực tế về Việt Nam. Những thay đổi về logistics, tỷ giá, cước vận chuyển và nguồn cung thay thế có thể khiến mức giá doanh nghiệp phải trả khác đáng kể so với diễn biến trên CBOT.
Nhìn về phía trước, thị trường sẽ tiếp tục nhạy cảm với ba nhóm thông tin: diễn biến địa chính trị và thương mại quốc tế; năng suất thực tế của vụ mùa Mỹ; và tốc độ mua nông sản của Trung Quốc. Đây cũng sẽ là những biến số quyết định liệu đợt điều chỉnh hiện nay chỉ mang tính kỹ thuật hay mở đầu cho một chu kỳ giá mới.