Sáng kiến công dân châu Âu “Chấm dứt kỷ nguyên chuồng trại” đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với ngành chăn nuôi ở châu Âu. Trước áp lực ngày càng tăng từ xã hội và pháp luật, việc loại bỏ chuồng trại không còn chỉ là một khả năng mà là mục tiêu chung mà tất cả các bên liên quan phải cùng nhau hướng tới. Đối với ngành chăn nuôi thỏ, việc chuyển đổi sang các hệ thống thay thế đòi hỏi phải xem xét lại các mô hình sản xuất. Thách thức chính là gì? Cân bằng giữa việc thể hiện các hành vi tự nhiên của động vật với việc duy trì hiệu suất chăn nuôi và kinh tế, đồng thời quản lý các tác động đến môi trường. Trong phương trình phức tạp này, dinh dưỡng chính xác nổi bật như một công cụ chiến lược thiết yếu.
Phúc lợi động vật được định nghĩa là “trạng thái thể chất và tinh thần của động vật liên quan đến điều kiện sống và chết của chúng”. Theo Tổ chức Thú y Thế giới, khái niệm này dựa trên “Năm quyền tự do”, bao gồm:
• quyền tự do thể hiện hành vi bình thường của loài;
• quyền tự do khỏi sợ hãi và đau khổ;
• quyền tự do khỏi căng thẳng về thể chất và/hoặc nhiệt độ;
• quyền tự do khỏi đau đớn, thương tích và bệnh tật;
• quyền tự do khỏi đói, khát và suy dinh dưỡng.
Do đó, dinh dưỡng đóng vai trò trung tâm. Nó phải liên tục thích ứng với điều kiện nhà ở và môi trường để duy trì sức khỏe và đảm bảo phúc lợi tối ưu.
THỬ THÁCH “CHĂN NUÔI KHÔNG LỒNG”: CÂN BẰNG HÀNH VI TỰ NHIÊN VÀ HIỆU SUẤT CHĂN NUÔI
Sáng kiến Công dân Châu Âu (ECI) “Chấm dứt Kỷ nguyên Chuồng trại” đã thu thập được gần 1,4 triệu chữ ký. Điều này đã thúc đẩy Ủy ban Châu Âu đưa việc cấm chuồng trại trở thành ưu tiên lập pháp cho năm 2026. Thay vì chỉ chấp nhận những thay đổi này, ngành công nghiệp nuôi thỏ của Pháp đã chủ động hơn. Họ đã tham gia vào một cách tiếp cận hợp tác, đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng: đạt 30% số lượng thỏ nuôi để vỗ béo được nuôi trong các loại chuồng trại thay thế vào năm 2030.
A. Lợi ích hành vi không thể phủ nhận
Các phương pháp nuôi nhốt mới (công viên, chuồng sàn có hoặc không có lối ra ngoài trời) nhằm mục đích cải thiện khả năng thể hiện hành vi tự nhiên của thỏ. Các nghiên cứu do TECHNA (1) thực hiện xác nhận tác động tích cực của các hệ thống sàn này (Hình 1) đối với phúc lợi hành vi. Mặc dù nghỉ ngơi vẫn là hoạt động chính của thỏ (khoảng 66% thời gian), nhưng những con vật được nuôi trong các hệ thống thay thế di chuyển nhiều hơn đáng kể. Thời gian di chuyển tăng từ 4,8% trong lồng thông thường lên 6,2% trong công viên và lên đến 13% trong chuồng sàn có lối ra ngoài trời. Hơn nữa, có sự giảm đáng kể các hành vi rập khuôn. Ví dụ, chải chuốt quá mức, được coi là phản ứng với môi trường không kích thích, được thấy ở 16% số thỏ nhốt trong lồng, so với mức trung bình chỉ 7% trong các hệ thống thay thế. Thỏ cũng có thể đứng trên hai chân sau dễ dàng hơn, phản ánh trực tiếp hành vi của chúng trong tự nhiên (Hình 2).
B. Vấn đề chăn nuôi và sức khỏe
Tuy nhiên, thách thức cốt lõi của việc chuyển đổi sang hệ thống chăn nuôi không nhốt chuồng nằm ở việc duy trì hiệu suất trang trại. Mặc dù có những lợi ích về hành vi, các nghiên cứu của TECHNA và phản hồi thực tế cho thấy những khó khăn thực sự. Tăng cường hoạt động thể chất trong các khu vực chăn thả tập thể dẫn đến hiệu suất tăng trưởng thấp hơn. Điều này dẫn đến xu hướng giảm cân và tỷ lệ chuyển đổi thức ăn kém hơn, giả sử khẩu phần ăn vẫn giữ nguyên. Rủi ro về sức khỏe cũng cao hơn vì hiệu ứng nhóm làm tăng khả năng lây nhiễm và tần suất các vấn đề về tiêu hóa. Thêm vào đó, vệ sinh trở nên phức tạp hơn. Việc quản lý các quy trình làm sạch và khử trùng khó khăn hơn trong chuồng nuôi, điều này tạo điều kiện cho mầm bệnh tồn tại. Do đó, đối với các chuyên gia dinh dưỡng, một quá trình chuyển đổi thành công phụ thuộc vào cách tiếp cận đa tiêu chí, kết hợp phúc lợi động vật, hiệu suất kỹ thuật và tính khả thi về kinh tế.
QUẢN LÝ ĐIỀU KIỆN TRANG TRẠI: NGĂN NGỪA CĂNG THẲNG DO NHIỆT ĐỘ ĐỂ ĐẢM BẢO PHÚC LỢI CHO THỎ
Việc đánh giá phúc lợi không chỉ phụ thuộc vào kích thước chuồng trại. Nó bao gồm việc biết cách quản lý trang trại trong mọi điều kiện, đặc biệt là khi đối mặt với các mối nguy hiểm do biến đổi khí hậu. Điều này có nghĩa là tôn trọng sự tự do khỏi căng thẳng do nhiệt độ cao.
Thỏ rất nhạy cảm với nhiệt độ. Chúng gặp khó khăn về trao đổi chất ngay khi nhiệt độ vượt quá 26°C. Chúng ta thậm chí có thể thấy những dấu hiệu ban đầu về hiệu suất kém hơn ở nhiệt độ vừa phải, bắt đầu từ 21°C. Một nghiên cứu của TECHNA (2) cho thấy lượng thức ăn tiêu thụ giảm 22% khi nhiệt độ trung bình tăng từ 19°C lên 25°C trong thời kỳ mang thai (Hình 3). Điều này gây ra tốc độ tăng trưởng thấp hơn ở thỏ con, mất thể trạng ở thỏ cái và nguy cơ sức khỏe cao hơn. Độ ẩm không khí tương đối làm cho mọi thứ trở nên tồi tệ hơn bằng cách thay đổi nhiệt độ mà động vật thực sự cảm nhận được. Ví dụ, 35°C kết hợp với độ ẩm tương đối 100% khó chịu đựng hơn nhiều so với 40°C với độ ẩm chỉ 20%. Ngay cả trong các tòa nhà kín, được trang bị tốt (với quạt và hệ thống làm mát), việc điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm vẫn rất khó khăn.
DINH DƯỠNG CHÍNH XÁC: MỐI LIÊN HỆ KHOA HỌC GIỮA PHÚC LỢI
VÀ HIỆU SUẤT CỦA THỎ
Trong bối cảnh những thách thức lớn (hệ thống nuôi thả tự do, hiểm họa khí hậu, áp lực về sức khỏe), dinh dưỡng chính xác nổi bật như một công cụ chiến lược quan trọng. Tại TECHNA, phương pháp này được xây dựng trên ba trụ cột chính (Hình 4).
Trụ cột 1: Kiến thức chuyên sâu về chất xơ, nền tảng của sự an toàn tiêu hóa
Trong chăn nuôi thỏ, gần một nửa số vấn đề sức khỏe liên quan đến tiêu hóa (vi khuẩn, virus, rối loạn hệ vi sinh vật, căng thẳng). Những vấn đề này có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao. Việc kiểm soát lượng tinh bột và protein là cần thiết, nhưng vai trò của chất xơ là vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của manh tràng, kho chứa chính trong đường tiêu hóa của thỏ. Nghiên cứu của TECHNA, được công nhận là chuyên gia về dinh dưỡng chất xơ cho thỏ, cho thấy tầm quan trọng của việc cân bằng hai loại chất xơ chính:
• Chất xơ không tiêu hóa được (cellulose và lignin): Hầu như không được tiêu hóa, chúng hoạt động như một “máy quét” cơ học. Chúng làm giảm thời gian thức ăn lưu lại trong đường tiêu hóa, ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn có hại và sự tích tụ khí. Chúng rất quan trọng trong việc giảm các triệu chứng tiêu chảy.
• Chất xơ dễ tiêu hóa (hemicellulose và pectin): Được hệ vi khuẩn đường ruột sử dụng làm chất nền, chúng được lên men và tạo ra các axit béo dễ bay hơi (VFA), cung cấp năng lượng cho thỏ. Quá trình lên men này làm giảm độ pH trong manh tràng, tạo ra môi trường bất lợi cho các tác nhân gây bệnh. Chúng đặc biệt hiệu quả trong việc giảm chứng liệt ruột (ngừng vận chuyển thức ăn trong đường tiêu hóa).
Chuyên môn này cũng bao gồm việc duy trì sự cân bằng nghiêm ngặt giữa hai loại chất xơ này trong quá trình xây dựng công thức. Điều này chủ yếu đạt được bằng cách sử dụng tỷ lệ Chất xơ tiêu hóa / ADF (3) . Chuyên môn khoa học này được áp dụng trực tiếp thông qua Lapilest. Nguyên liệu thô này được TECHNA thiết kế đặc biệt để làm cho thức ăn cho thỏ an toàn hơn, đồng thời đơn giản hóa mọi thứ cho nhà sản xuất thức ăn.
Trụ cột 2: Công thức năng động và chiến lược cho ăn thích ứng
Dinh dưỡng chính xác nghĩa là điều chỉnh các thông số kỹ thuật cho phù hợp với các giai đoạn sinh lý và bối cảnh chăn nuôi khác nhau. Điều này giúp điều chỉnh lượng dinh dưỡng nạp vào phù hợp với nhu cầu của vật nuôi. Để làm được điều này, cần phải tinh chỉnh ma trận nguyên liệu thô dựa trên kết quả của các kế hoạch kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.
• Ma trận: An toàn kỹ thuật và kinh tế không chỉ đơn thuần là kiểm tra nguyên liệu thô và thành phẩm (tiêu chí dinh dưỡng và vệ sinh). Giá trị gia tăng mà TECHNA mang lại cho các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi nằm ở khả năng điều chỉnh ma trận công thức một cách linh hoạt và theo thời gian thực. Điều này được thực hiện chủ yếu bằng cách sử dụng Black Box, một công cụ chuyên dụng để tạo ra ma trận nguyên liệu thô. Việc thường xuyên điều chỉnh ma trận đảm bảo tính nhất quán tuyệt đối về dinh dưỡng. Điều này rất cần thiết để ổn định hệ tiêu hóa của thỏ, vốn rất nhạy cảm với những thay đổi lớn trong công thức thức ăn.
• Điều chỉnh khẩu phần ăn: Việc chuyển sang nuôi nhốt theo nhóm trong các khu công viên, cùng với biến đổi khí hậu, đã làm thay đổi nhu cầu của thỏ. Chúng hoạt động nhiều hơn và ăn ít thức ăn hơn. TECHNA đã tính đến những yếu tố mới này khi xây dựng công thức khẩu phần ăn. Những điều chỉnh này giúp bù đắp sự gia tăng năng lượng tiêu hao hoặc sự sụt giảm lượng thức ăn ăn vào, đồng thời quản lý các rủi ro về tiêu hóa.
• Chương trình cho ăn được điều chỉnh: TECHNA hỗ trợ các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi thiết kế các chương trình cho ăn và kế hoạch phân phối phù hợp. Những chương trình này được điều chỉnh phù hợp với các hạn chế và mục tiêu của trang trại, cũng như điều kiện sức khỏe và di truyền của vật nuôi. Sự hiểu biết sâu sắc của TECHNA về hành vi ăn uống của thỏ cho phép họ điều chỉnh các khuyến nghị cho ăn một cách hoàn hảo.
Trụ cột 3: Bổ sung dinh dưỡng chức năng, đòn bẩy quan trọng cho việc phòng ngừa bệnh tật
. Việc loại bỏ chuồng trại và tăng quy mô đàn vật nuôi trong các trang trại chăn thả tự do chắc chắn làm tăng áp lực lây nhiễm. Các đợt nắng nóng thường xuyên hơn cũng gây áp lực lớn lên cơ thể vật nuôi. Trong bối cảnh này, ngoài dinh dưỡng cơ bản, việc sử dụng chiến lược các chất phụ gia thức ăn là trụ cột cơ bản thứ ba để đảm bảo tính khả thi của trang trại.
Để giúp ngành công nghiệp đối mặt với những thách thức này, phương pháp khoa học của TECHNA dựa trên việc cung cấp các giải pháp chức năng có mục tiêu cụ thể.
• Kiểm soát hệ sinh thái tiêu hóa và ký sinh trùng: Sự gia tăng ký sinh trùng có liên quan mật thiết đến mật độ vật nuôi cao. Do đó, việc kiểm soát các vấn đề sức khỏe đòi hỏi các chiến lược dinh dưỡng chuyên biệt. Đây chính là mục tiêu của các dòng sản phẩm chuyên dụng như Suriance và Rabiance, được thiết kế để hạn chế những rủi ro này.
• Hỗ trợ sinh lý chống lại căng thẳng môi trường: Vì động vật dễ bị ảnh hưởng hơn, đặc biệt là căng thẳng do nhiệt độ cao, nên việc sử dụng các chất bảo vệ gan, chất chống oxy hóa, chất điện giải hoặc chất bảo vệ đường hô hấp rất được khuyến khích để duy trì cân bằng nội môi.
• Tăng cường khả năng miễn dịch tổng thể: Tối ưu hóa tình trạng miễn dịch và cải thiện sức đề kháng chung của đàn vật nuôi sẽ hoàn thiện phương pháp phòng ngừa này. Các giải pháp như Imun’up hoặc Kaoline minh họa hoàn hảo cam kết hỗ trợ khả năng phòng vệ tự nhiên của vật nuôi trước các tác động từ môi trường.
KẾT LUẬN
“Chấm dứt Kỷ nguyên Chuồng trại” là một sự thay đổi cần thúc đẩy sự đổi mới trong toàn bộ ngành chăn nuôi thỏ. Để đáp ứng thách thức lớn này, phương pháp tiếp cận phải chuyển từ các mô hình tiêu chuẩn sang phương pháp toàn diện. Nó phải kết hợp các đánh giá nghiêm ngặt về phúc lợi động vật tại trang trại – sử dụng các công cụ tham khảo như EBENE® – với việc kiểm soát khoa học hoàn toàn các hoạt động chăn nuôi và các yếu tố dinh dưỡng. Bằng cách triển khai chuyên môn của mình trong dinh dưỡng chính xác (cân bằng chất xơ, ma trận điều chỉnh), kỹ thuật chăn nuôi (phương pháp cho ăn) và sức khỏe tự nhiên (phụ gia chuyên dụng), TECHNA cam kết giúp các khách hàng sản xuất của mình cải thiện hiệu suất bền vững. Trong tương lai, thành công sẽ thuộc về những người có thể biến các thách thức về môi trường và xã hội thành cơ hội tiến bộ. Điều này sẽ đảm bảo sức khỏe động vật, tính khả thi về kinh tế của ngành và điều kiện làm việc hàng ngày thoải mái cho người chăn nuôi.
Nguồn: Feed and Additive
