Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược ‘Ấn Độ tự cường – Atmanirbhar Bharat’ trong lĩnh vực phát triển vaccine thú y.
Thông tin đăng trên Bộ Nông nghiệp và Phúc lợi Nông dân (Ấn Độ) ngày 4/8 cho biết, tại Lễ kỷ niệm Ngày thành lập Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR) năm 2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phúc lợi Nông dân Ấn Độ Shivraj Singh Chouhan và Bộ trưởng Bộ Thủy sản, Chăn nuôi và Sữa Ấn Độ Rajiv Ranjan Singh đã chính thức công bố vaccine dịch tả lợn Châu Phi (ASF) toàn quốc.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược “Ấn Độ tự cường – Atmanirbhar Bharat” trong lĩnh vực phát triển vaccine thú y, đồng thời mở ra tiềm năng đưa Ấn Độ trở thành nhà cung cấp vaccine ASF giá thành hợp lý trên toàn cầu.
ICAR đã phát triển thành công vaccine sống giảm độc lực phòng ASF đầu tiên của Ấn Độ, được sản xuất trên dòng tế bào MA-104. Ảnh: Pib.gov.in.
ASF do virus ASFV gây ra, là một trong những bệnh truyền nhiễm xuyên biên giới nguy hiểm nhất, ảnh hưởng đến cả lợn nuôi và lợn rừng trên toàn thế giới. Bệnh đặc trưng bởi sốt cao, xuất huyết và tỷ lệ chết có thể lên tới gần 100%, gây thiệt hại kinh tế – xã hội nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn toàn cầu.
Kể từ khi được phát hiện lần đầu tại Ấn Độ vào năm 2020, ASF đã lan rộng ra nhiều bang và vùng lãnh thổ liên bang, khiến số lượng lớn lợn chết, làm gián đoạn hoạt động sản xuất, hạn chế việc vận chuyển và buôn bán động vật, đồng thời gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, đặc biệt tại khu vực đông bắc Ấn Độ. Trong bối cảnh chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cũng như vaccine thương mại được phê duyệt tại Ấn Độ, công tác kiểm soát dịch chủ yếu dựa vào chẩn đoán sớm, tiêu hủy lợn mắc bệnh và áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học.
Tác động kinh tế của các đợt bùng phát ASF tại Ấn Độ là rất lớn. Trong các đợt bùng phát đầu tiên tại bang Assam vào các năm 2020 và 2021, tình trạng lợn chết và phải tiêu hủy đã gây thiệt hại ước tính khoảng 276 crore rupee (2,76 tỷ rupee, tương đương khoảng 830 tỷ đồng Việt Nam).
Tại bang Mizoram, đến năm 2025, dịch ASF đã ảnh hưởng đến hơn 11.382 hộ chăn nuôi, gây thiệt hại tài chính ước tính khoảng 982 crore rupee (9,82 tỷ rupee, tương đương gần 3.000 tỷ đồng Việt Nam). Những đợt bùng phát này cho thấy, sự cần thiết cấp bách phải phát triển một giải pháp nội địa hiệu quả nhằm tăng cường năng lực ứng phó với dịch bệnh, bảo vệ sinh kế của người chăn nuôi và nâng cao khả năng chống chịu của ngành chăn nuôi lợn.
Để giải quyết thách thức này, các nhà khoa học thuộc Viện Quốc gia Nghiên cứu Bệnh động vật An toàn sinh học cấp cao (ICAR-NIHSAD) tại thành phố Bhopal đã phát triển thành công vaccine sống giảm độc lực phòng ASF đầu tiên của Ấn Độ, được sản xuất trên dòng tế bào MA-104. Vaccine được phát triển từ chủng virus ASFV kiểu gen II (Genotype II) giảm độc lực mới, với các đột biến xóa gen đặc hiệu trên dòng tế bào MA-104. Đây được đánh giá là một bước đột phá lớn trong nghiên cứu vaccine thú y và phù hợp để sản xuất quy mô lớn.
Vaccine đã trải qua quá trình đánh giá toàn diện trong phòng thí nghiệm, bao gồm các tiêu chí về độ vô trùng, độ tinh khiết, tính an toàn, độ ổn định di truyền, khả năng tạo miễn dịch, hiệu quả bảo hộ và khả năng phục hồi độc lực của virus. Vaccine cũng đã được đánh giá thực địa với sự phối hợp của Cục Chăn nuôi và Sữa (DAHD) thuộc Bộ Thủy sản, Chăn nuôi và Sữa Ấn Độ, qua đó tiếp tục khẳng định tính an toàn và hiệu quả trong điều kiện thực tế.
Vaccine được khuyến cáo sử dụng cho lợn khỏe mạnh từ 8 tuần tuổi trở lên, tiêm 1 ml theo đường tiêm bắp, sau đó tiêm nhắc lại sau 14 ngày kể từ mũi đầu tiên.
Vaccine nội địa này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể tỷ lệ chết ở lợn, hạn chế thiệt hại kinh tế và cải thiện sinh kế của người chăn nuôi trên cả nước. Vaccine sẽ trở thành công cụ phòng bệnh hiệu quả đối với một trong những dịch bệnh nguy hiểm nhất trên đàn lợn, góp phần tăng cường an ninh y tế động vật và thúc đẩy phát triển bền vững ngành chăn nuôi lợn.
Lợn rừng tại Khu bảo tồn động vật hoang dã Cauvery, bang Karnataka (Ấn Độ). Ảnh: K. Bhagya Prakash.
Tiến sĩ M.L. Jat, Thư ký Bộ Nghiên cứu và Giáo dục Nông nghiệp (DARE), kiêm Tổng Giám đốc ICAR, cho biết, thành tựu này đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực khoa học thú y.
Ông nhấn mạnh: “Đây là minh chứng cho năng lực khoa học ngày càng phát triển của Ấn Độ trong việc tạo ra các giải pháp chăm sóc sức khỏe vật nuôi đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, thành tựu này mở đường cho thế hệ vaccine và công nghệ tiên tiến do chính Ấn Độ nghiên cứu, phát triển, góp phần nâng cao sức khỏe vật nuôi, tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực và an ninh sinh học quốc gia”.
Hiện nay, mới chỉ có một số ít vaccine ASF được cấp phép lưu hành thương mại trên thế giới, trong đó có các vaccine đang được sử dụng tại Việt Nam. Các vaccine này được sản xuất trên các dòng tế bào độc quyền đã được cấp bằng sáng chế. Trong khi đó, vaccine do ICAR-NIHSAD phát triển sử dụng dòng tế bào MA-104 phổ biến, dễ tiếp cận hơn.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phúc lợi Nông dân Ấn Độ, đây là bước đột phá quan trọng về công nghệ, giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào các nền tảng sản xuất độc quyền, tạo điều kiện sản xuất vaccine quy mô lớn và giảm đáng kể chi phí sản xuất.
Hồng Thắm (Theo Pib.gov.in)
