TACN – Bộ Công an đang công khai lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất vào tháng 8 tới. Một trong những điểm mới mang tính đột phá của dự thảo là việc đề xuất bổ sung Điều 193a, quy định riêng tội danh đối với hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm kém chất lượng với chế tài nghiêm khắc, mức phạt tù tối đa lên đến 12 năm.
Bộ Công an đề xuất tội danh mới với thực phẩm kém chất lượng. Ảnh: ST
Bổ sung Điều 193a nhằm lấp khoảng trống pháp lý
Theo Bộ Công an, thời gian qua, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hàng loạt vụ việc vi phạm nghiêm trọng liên quan đến sữa giả, thực phẩm chức năng giả và các mặt hàng không bảo đảm chất lượng. Thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy, Điều 193 Bộ luật Hình sự hiện hành mới chỉ dừng lại ở việc quy định tội danh đối với hành vi sản xuất, buôn bán “hàng giả” là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều trường hợp sản phẩm không phải là hàng giả hoàn toàn nhưng chất lượng thực tế lại kém xa so với tiêu chuẩn đã tự công bố hoặc đăng ký. Do chưa có tội danh độc lập để điều chỉnh, các cơ quan tiến hành tố tụng thường gặp khó khăn khi phải áp dụng chung khung xử lý hàng giả hoặc chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính. Điều này chưa phản ánh đúng tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và chưa tạo đủ sức răn đe.
Để khắc phục bất cập này, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đã đề xuất bổ sung Điều 193a quy định về “Tội sản xuất, buôn bán lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và thức ăn dùng để chăn nuôi vi phạm quy định về chất lượng”.
Cụ thể, đối tượng bị xử lý là các cá nhân, tổ chức được cấp phép sản xuất, kinh doanh nhưng cố ý lưu thông sản phẩm có hàm lượng chất chính, chỉ tiêu dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn công bố hoặc thông tin ghi trên nhãn mác.
Khung hình phạt nghiêm khắc và tính răn đe cao
Dự thảo Điều 193a phân hóa chi tiết các khung hình phạt dựa trên giá trị hàng hóa, số tiền thu lợi bất chính và hậu quả gây ra cho xã hội:
Khung cơ bản: Phạt tiền từ 50 – 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 1 – 3 năm áp dụng đối với hàng hóa vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe theo quy định.
Khung tăng nặng 1 (từ 3 – 7 năm tù): Áp dụng cho các trường hợp phạm tội có tổ chức, tính chất chuyên nghiệp; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; buôn bán qua biên giới; hoặc sử dụng mạng máy tính, thương mại điện tử để thực hiện hành vi.
Khung tăng nặng 2 (từ 7 – 12 năm tù): Đây là mức chế tài cao nhất, áp dụng khi giá trị hàng hóa vi phạm hoặc số tiền thu lợi bất chính từ 1 tỷ đồng trở lên; gây tử vong từ 2 người trở lên; gây tổn hại sức khỏe nghiêm trọng cho nhiều người; hoặc gây thiệt hại tài sản từ 3 tỷ đồng. Đáng chú ý, hành vi lợi dụng nền tảng thương mại điện tử có từ 100.000 tài khoản theo dõi, thành viên trở lên để vi phạm cũng sẽ bị áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc này.
Bên cạnh hình phạt chính, người phạm tội còn đối mặt với hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 40 – 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề từ 1 – 5 năm, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Đối với pháp nhân thương mại phạm tội, mức phạt tiền đề xuất từ 2 – 18 tỷ đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm về an toàn thực phẩm, bảo vệ tối đa sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng.
Xuân Thủy
