TACN – Trước tình hình vi phạm các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, chăn nuôi và thú y diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, Cục Chăn nuôi và Thú y vừa ban hành Văn bản số 2833/CNTY-KD&TYCĐ gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Văn bản yêu cầu các địa phương tập trung tăng cường công tác kiểm tra, giám sát dịch bệnh động vật, vệ sinh thú y, đồng thời siết chặt quản lý và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng chất cấm trong chăn nuôi nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và duy trì sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.
Siết chặt kiểm soát hoạt động vận chuyển, thu gom, kinh doanh và giết mổ động vật, sản phẩm động vật.
Theo đánh giá của Cục Chăn nuôi và Thú y, mặc dù các cơ quan chức năng đã liên tục triển khai nhiều đợt thanh tra, kiểm tra và tuyên truyền, song thời gian gần đây, tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt động chăn nuôi, vận chuyển, kinh doanh và giết mổ động vật vẫn diễn biến vô cùng phức tạp tại một số khu vực. Hành vi vận chuyển động vật không rõ nguồn gốc, vi phạm quy định vệ sinh thú y và sử dụng chất cấm trong chăn nuôi chưa được ngăn chặn triệt để, tiềm ẩn nguy cơ cao bùng phát các ổ dịch bệnh nguy hiểm và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Điển hình cho thực trạng này là vụ việc phát hiện vi phạm quy mô lớn tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh gần đây. Cụ thể, vào ngày 26/7/2026, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. Hồ Chí Minh đã chủ trì phối hợp với các lực lượng chức năng liên ngành tiến hành kiểm tra đột xuất các phương tiện vận chuyển động vật lưu thông trên các tuyến giao thông trọng điểm và cửa ngõ ra vào thành phố. Quá trình kiểm tra đã phát hiện 3 lô lợn với tổng số lượng lên tới 280 con (tương đương khoảng 35.350 kg) có kết quả xét nghiệm dương tính với các chất cấm thuộc nhóm Beta-Agonist (Salbutamol, Clenbuterol), đồng thời các lô hàng này cũng bị phát hiện mang mầm bệnh dịch bệnh động vật.
Sự việc tại TP. Hồ Chí Minh là chuông cảnh báo lớn về tính chất nghiêm trọng của tình trạng gian lận thương mại và coi thường pháp luật của một bộ phận người chăn nuôi, thương lái. Việc sử dụng các chất thuộc nhóm Beta-Agonist nhằm mục đích tạo nạc, tăng trọng nhanh không chỉ là hành vi bị cấm đoán nghiêm ngặt trong chăn nuôi mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe của người tiêu dùng, gây tác động tiêu cực đến uy tín của chuỗi cung ứng thực phẩm trong nước.
Trước diễn biến nghiêm trọng trên, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu cơ quan quản lý chuyên ngành tại các tỉnh, thành phố khẩn trương chủ trì, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Quản lý thị trường, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan mở các đợt cao điểm kiểm tra hoạt động vận chuyển, thu gom, kinh doanh cũng như giết mổ động vật, sản phẩm động vật trên địa bàn.
Cục nhấn mạnh công tác kiểm tra phải được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những địa bàn và đối tượng có nguy cơ cao. Trọng tâm kiểm tra bao gồm các tuyến giao thông huyết mạch, cửa ngõ giao thương, các chợ đầu mối nông sản, cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, điểm tập kết thu gom, các cơ sở giết mổ mổ tập trung và nhỏ lẻ, cũng như các phương tiện vận chuyển có dấu hiệu vi phạm. Trong toàn bộ quá trình này, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi sử dụng chất cấm trong chăn nuôi được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
Bên cạnh các đợt kiểm tra đột xuất, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ và chuyên đề về việc sử dụng chất cấm và công tác phòng, chống dịch bệnh động vật. Kế hoạch phải bám sát tình hình thực tế của từng địa bàn nhằm phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn, chủ động ngăn chặn mầm bệnh lây lan diện rộng và bảo đảm an toàn thực phẩm từ gốc.
Để tạo tính răn đe mạnh mẽ, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các cơ sở chức năng kiên quyết xử lý nghiêm tất cả các hành vi vi phạm quy định pháp luật về chăn nuôi, thú y và an toàn thực phẩm. Các hành vi trọng điểm cần tập trung xử lý bao gồm: sử dụng chất cấm trong chăn nuôi; vận chuyển, kinh doanh, giết mổ động vật và sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc xuất xứ, không qua kiểm dịch hoặc không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về vệ sinh thú y.
Khung pháp lý xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi này sẽ được áp dụng nghiêm ngặt theo quy định tại Nghị định số 204/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, cùng với Nghị định số 14/2021/NĐ-CP và Nghị định số 211/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi. Đáng chú ý, Cục yêu cầu đối với những trường hợp vi phạm có dấu hiệu cấu thành tội phạm, cơ quan chuyên ngành phải hoàn thiện và chuyển ngay toàn bộ hồ sơ sang cơ quan Công an để tiến hành điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự theo đúng quy định của pháp luật, quyết không bao che hoặc xử lý hời hợt.
Song song với việc phạt hành chính hay chuyển hồ sơ hình sự, công tác truy xuất nguồn gốc đóng vai trò then chốt để xử lý tận gốc vấn đề. Các địa phương có trách nhiệm tổ chức truy xuất nguồn gốc tận gốc đối với các lô động vật, sản phẩm động vật vi phạm; đồng thời kiểm tra toàn diện việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình lưu thông, sử dụng thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y và các vật tư nông nghiệp khác.
Đặc biệt, Cục Chăn nuôi và Thú y nhấn mạnh yêu cầu về sự phối hợp liên tỉnh. Khi phát hiện vi phạm trên địa bàn, cơ quan chức năng địa phương phải kịp thời thông báo cho các địa phương nơi khởi nguồn chuyến hàng hoặc nơi tiêu thụ liên quan để cùng phối hợp truy xuất nguồn gốc, xử lý dây chuyền vi phạm và triển khai ngay các biện pháp khoanh vùng, dập dịch kịp thời.
Cùng với công tác thanh tra, kiểm tra và xử phạt, giải pháp căn cơ lâu dài được Cục Chăn nuôi và Thú y hướng tới là nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của toàn bộ các chủ thể tham gia chuỗi giá trị chăn nuôi. Cục đề nghị các địa phương tăng cường tổ chức các chương trình thông tin, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các quy định của Luật Chăn nuôi, Luật Thú y và Luật An toàn thực phẩm đến từng hộ chăn nuôi, trang trại, doanh nghiệp, thương lái, cơ sở giết mổ và người kinh doanh.
Mặt khác, công tác công khai thông tin vi phạm phải được thực hiện nghiêm túc. Kết quả xử lý các vụ việc vi phạm về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và chất cấm sẽ được công khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định. Việc công khai này không chỉ thể hiện tính minh bạch của cơ quan quản lý nhà nước mà còn đóng vai trò răn đe, cảnh báo mạnh mẽ, tạo áp lực dư luận lên các hành vi làm ăn gian dối, qua đó góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của toàn xã hội.
Trước những yêu cầu cấp bách trên, Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, Chi cục Chăn nuôi và Thú y địa phương tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ và quyết liệt các giải pháp nêu trên. Việc làm tốt công tác giám sát dịch bệnh và kiểm soát chất cấm không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn là nền tảng quan trọng để giữ vững sự ổn định, nâng cao chất lượng và uy tín cho ngành chăn nuôi Việt Nam trong thời gian tới.
Xuân Thủy
