TACN – Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, cải cách hành chính chưa bao giờ là câu chuyện của riêng những khẩu hiệu suông. Đó là một bài toán thực tiễn đòi hỏi sự thay đổi từ những khâu nhỏ nhất, trực tiếp nhất chạm đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp. Việc Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng từng bước triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, thủy sản trên môi trường điện tử là một ví dụ điển hình cho tư duy quản lý hiện đại: vừa nâng cao hiệu lực Nhà nước, vừa lấy sự hài lòng và lợi ích của đối tượng thụ hưởng làm thước đo hiệu quả.
Hội nghị hướng dẫn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, thủy sản trên môi trường điện tử. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Sở NN&MT Hải Phòng.
Từ rào cản thủ tục truyền thống đến yêu cầu cấp thiết của chuỗi cung ứng
Nhiều năm qua, quy trình cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và thủy sản vận hành theo phương thức truyền thống vốn tồn tại không ít bất cập. Doanh nghiệp và chủ hàng phải di chuyển nhiều chặng, nộp hồ sơ giấy, chờ đợi thẩm định rồi mới nhận được kết quả. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng nông – thủy sản đòi hỏi tốc độ lưu thông cực kỳ khắt khe, nơi mà chỉ vài giờ chậm trễ cũng có thể làm giảm chất lượng hàng hóa hoặc gia tăng chi phí lưu kho, lưu bãi thì cơ chế “xin – cho” trên giấy tờ vô hình trung trở thành một nút thắt cổ chai.
Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết: Phải số hóa để giải phóng năng lực lưu thông.
Việc Hải Phòng tổ chức hướng dẫn, tập huấn và tiến tới áp dụng hoàn toàn quy trình cấp giấy chứng nhận kiểm dịch trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống một cửa của Bộ Nông nghiệp và Môi trường không đơn thuần là chuyển từ “hồ sơ giấy” sang “hồ sơ máy tính”. Đây là một bước thay đổi về bản chất trong phương thức quản lý.
Cá nhân, doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển động vật, sản phẩm động vật và thủy sản ra khỏi địa bàn thành phố giờ đây có thể chủ động nộp hồ sơ mọi lúc, mọi nơi. Toàn bộ lộ trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả đều được minh bạch hóa trên không gian mạng.
Mẹo “lợi ích kép”: Tinh gọn cho doanh nghiệp, chặt chẽ cho quản lý
Xét dưới góc độ kinh tế và quản trị công, việc số hóa quy trình kiểm dịch mang lại một “tác động kép” vô cùng rõ nét:
Về phía doanh nghiệp và người dân: Chi phí ẩn được cắt giảm tối đa. Không còn cảnh đi lại nhiều lần giữa các cơ quan hành chính, thời gian chờ đợi được rút ngắn đáng kể, giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch vận tải và giao hàng.
Về phía cơ quan quản lý: Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính giúp việc giám sát hồ sơ trở nên khoa học, chính xác hơn. Tình trạng hồ sơ bị quá hạn, thất lạc hay can thiệp cảm tính được loại bỏ. Đây chính là điểm tựa vững chắc để nâng cao Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) của ngành thú y Hải Phòng nói riêng và toàn ngành nông nghiệp thành phố nói chung.
Một quy trình kiểm dịch điện tử thông suốt không chỉ cứu doanh nghiệp khỏi những “chi phí không tên”, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn bộ chuỗi giá trị nông sản Hải Phòng trên thị trường.
Yếu tố con người và tinh thần “số hóa nhưng không bỏ quên thực địa”
Một trong những lo ngại lớn nhất khi đưa công nghệ vào công tác kiểm dịch là nguy cơ “buông lỏng” hoặc kiểm tra hời hợt trên giấy tờ mà bỏ qua thực tế. Tuy nhiên, quan điểm chỉ đạo từ lãnh đạo Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng đã cho thấy sự tỉnh táo và trách nhiệm rất cao.
Đẩy mạnh chuyển đổi số không có nghĩa là buông lỏng chuyên môn. Công nghệ chỉ là công cụ để tối ưu hóa quy trình hành chính; còn bản chất của công tác kiểm dịch vẫn nằm ở việc kiểm soát an toàn dịch bệnh và vệ sinh thú y trên thực địa.
Trực tiếp chỉ đạo về vấn đề này, ông Vũ Văn Hoạt – Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng nhấn mạnh: Việc kiểm tra thực tế hàng hóa vẫn phải được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Kiểm dịch viên chỉ được phép phê duyệt và cấp giấy chứng nhận điện tử sau khi đã trực tiếp giám sát, xác nhận lô hàng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn thú y, đúng số lượng và chủng loại.
Đặc biệt, thông điệp về tính minh bạch và đạo đức công vụ cũng được quán triệt sâu sắc. Mọi hành vi phiền hà, sách nhiễu, nhũng nhiễu hoặc cố tình tiếp tay cho sai phạm nhằm trục lợi cá nhân đều bị nghiêm cấm. Hồ sơ phải được giải quyết đúng hoặc trước thời hạn quy định. Bất kỳ sự chậm trễ hay bất cập nào xảy ra trong quá trình xử lý đều phải được truy xuất trách nhiệm rõ ràng dựa trên lịch sử thao tác lưu lại trên hệ thống.
Từ tập huấn đồng bộ đến mục tiêu vận hành toàn diện
Để công nghệ thực sự đi vào cuộc sống chứ không nằm trên giấy, yếu tố then chốt vẫn là năng lực vận hành của đội ngũ cán bộ cơ sở. Nhận thức rõ điều này, Chi cục đã khẩn trương tổ chức các buổi tập huấn thực chiến.
Sau phần lý thuyết, đội ngũ kiểm dịch viên từ các trạm trọng điểm như An Lão, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, Kiến Thụy… đã trực tiếp thao tác, xử lý các tình huống giả định cũng như hồ sơ thực tế trên hệ thống điện tử. Việc làm chủ công nghệ từ cấp cơ sở bảo đảm cho bộ máy vận hành một cách đồng bộ, không bị ngắt kết nối hay lúng túng khi chính thức “bấm nút” triển khai toàn diện.
Trong thời gian tới, ngành Thú y Hải Phòng sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện hệ thống, chủ động phát hiện và khắc phục các điểm nghẽn kỹ thuật phát sinh. Mục tiêu cuối cùng là đi đến việc giải quyết 100% thủ tục cấp giấy chứng nhận kiểm dịch trên môi trường số, xây dựng một nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp và hiện đại.
Lời kết
Đổi mới công tác kiểm dịch động vật, thủy sản bằng công nghệ số tại Hải Phòng không chỉ dừng lại ở một bước tiến kỹ thuật. Đó là minh chứng cho thấy sự chủ động, quyết liệt của chính quyền địa phương trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân. Khi công nghệ được đặt đúng chỗ và được vận hành bởi một đội ngũ cán bộ có trách nhiệm, minh bạch, nó sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển bền vững và vững chắc.
Xuân Thủy
